મૃત્યુ એક સત્ય છે જેને કોઈ ટાળી શકતું નથી. આવી સ્થિતિમાં ગરુડ પુરાણ મૃત્યુ અને તેના પછીના જીવન વિશે જણાવે છે. આ સાથે એ પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે વ્યક્તિના કયા કર્મોને કારણે તે નરકમાં જાય છે અને તેને કેવા પ્રકારની સજા ભોગવવી પડે છે. તો ચાલો જાણીએ કે મૃત્યુ પછી આત્માનું શું થાય છે.
ગરુડ પુરાણમાં કુલ 84 લાખ પ્રજાતિઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આમાં પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, વૃક્ષો, જંતુઓ અને માણસો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. ગરુડ પુરાણમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મૃત્યુ પછી પણ જ્યારે આત્મા શરીરનો ત્યાગ કરે છે ત્યારે તે ભૂખ, તરસ, ક્રોધ, દ્વેષ અને વાસના વગેરેની ભાવનાઓ ગુમાવતો નથી.
ગરુડ પુરાણ અનુસાર મૃત્યુ પછી આત્મા મૃત્યુના દેવતા યમરાજ પાસે જાય છે. ફક્ત યમરાજ વ્યક્તિના કર્મો ના આધારે ન્યાય કરે છે. જીવનમાં કરેલા ખરાબ કાર્યો માટે આત્માને નરકની યાતનાઓ પણ ભોગવવી પડે છે.
કર્મના આધારે વિવિધ કાર્યો માટે જુદી જુદી સજાઓ નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. જીવનમાં કરેલા કર્મોના આધારે એ પણ નક્કી થાય છે કે આત્માને તેનો આગલો જન્મ કયા જીવનમાં મળશે.
તે વ્યક્તિના કર્મોના આધારે નક્કી કરે છે કે મૃત્યુ પછી આત્મા કઈ યોનિમાં જન્મશે. તે જ સમયે, જે લોકો ખરાબ કાર્યો કરે છે તેમની આત્મા મૃત્યુ લોકમાં ભટકતી રહે છે. બીજી તરફ, જો કોઈ વ્યક્તિનું કુદરતી રીતે મૃત્યુ નથી થયું એટલે કે અકસ્માત, હત્યા કે આત્મહત્યા વગેરેને લીધે મૃત્યુ થયું હોય તો આત્મા પ્રેત યોનિમાં ચાલી જાય છે.