તિબેટમાં સ્થિત કૈલાશ પર્વતનો હિન્દુ ગ્રંથોમાં વિશેષ ઉલ્લેખ છે. કહેવાય છે કે કૈલાસ પર્વત ભગવાનનો વાસ છે, અહીં તે પોતાના આખા પરિવાર સાથે રહે છે. આ પર્વત સાથે અનેક રહસ્યો જોડાયેલા છે. લોકોનું માનવું છે કે અહીં અનેક ચમત્કારો થતા રહે છે. હજુ સુધી કોઈ વ્યક્તિ આ પર્વત પર ચઢી શક્યો નથી. હિંદુ માન્યતાઓ અનુસાર, ભગવાન શિવ આજે પણ તેમના પરિવાર સાથે કૈલાસ પર્વત પર નિવાસ કરે છે.
તેમની સાથે અનેક દેવી-દેવતાઓ અને ઋષિઓનો વાસ પણ છે, જેના કારણે કોઈ સામાન્ય માણસ ત્યાં જઈ શકતો નથી. કૈલાસ પર્વત પર ચઢવા માટે ખાસ સિદ્ધુની જરૂર પડે છે. જે વ્યક્તિએ ક્યારેય કોઈ પાપ કર્યું નથી તે જ આ પર્વત પર જીવતો ચડી શકે છે. હવે કૈલાસ પર્વત પર ચઢવાની મનાઈ છે, પરંતુ ભૂતકાળમાં જેમણે પર્વત પર ચઢવાનો પ્રયાસ કર્યો છે તેઓ નિષ્ફળ ગયા છે.
ગુંજી ઉઠે છે ડમરુ અને ઓમનો નાદ
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે કૈલાશ પર્વતની આસપાસ ડમરુ અને ઓમનો અવાજ સંભળાય છે. અહીં આવનારા મુલાકાતીઓ અને પ્રવાસીઓ પણ આ અવાજ સાંભળે છે. આ અવાજો ક્યાંથી આવે છે, આ વાત એક રહસ્ય છે. જો કે, વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે પર્વત પર હાજર બરફ સાથે હવાના અથડામણને કારણે આ અવાજ ઉત્પન્ન થયો છે.
પૌરાણિક માન્યતાઓ અનુસાર, કૈલાસ પર્વત પર અલૌકિક શક્તિનો વાસ છે. સેવાભાવી આત્માઓ અહીં રહે છે. તેને સ્વર્ગનો દરવાજો પણ કહેવામાં આવે છે. આજે પણ અનેક તપસ્વીઓ અહીં તપસ્યા કરે છે, કોઈને તકલીફ ન પડે તે માટે ઉપરના માળે જઈ શકાતું નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ ઉપર ચઢવાનો પ્રયત્ન કરે તો પણ એક યા બીજી અડચણ ચોક્કસપણે આવે છે, નહીં તો તે મૃત્યુ પામે છે.
કૈલાશ પર્વત બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મનું પણ પવિત્ર સ્થળ
હિંદુઓ ઉપરાંત બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મના લોકો માટે કૈલાશ પર્વત એક ધાર્મિક સ્થળ છે. જૈન ધર્મમાં આ વિસ્તારને અષ્ટપદ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે બૌદ્ધ ધર્મના અનુયાયીઓ તેને બુદ્ધનું નિવાસસ્થાન માને છે. બુદ્ધનું ડેમચોક સ્વરૂપ કૈલાશ પર્વત પરથી નિર્વાણ પામ્યું. કૈલાશ પર્વતની ધાર્મિક માન્યતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ચીન સરકારે તેના પર ચઢવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.