તેલ અવીવ, 15 જૂન 2026: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલી ઐતિહાસિક શાંતિ સમજૂતીને લઈને પશ્ચિમ એશિયામાં નવો રાજકીય ગરમાવો આવી ગયો છે. ઈઝરાયેલે આ કરાર સામે પ્રથમ વખત ખુલ્લેઆમ પોતાનો ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો છે. ઈઝરાયેલના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઇતામાર બેન-ગવીરે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મધ્યસ્થતાથી તૈયાર થયેલી આ સમજૂતી ઈઝરાયેલ પર બિલકુલ લાગુ પડતી નથી. તેમણે ગર્જના કરતાં કહ્યું કે, ઈઝરાયેલ એક સ્વતંત્ર અને સાર્વભૌમ રાષ્ટ્ર છે અને તે પોતાની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા નિર્ણયો લેવા માટે સંપૂર્ણ સ્વાયત્ત છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ એવા ‘હોર્મુઝ જલડમરુમધ્ય’ ને ફરીથી ખોલવા અને પ્રદેશમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને રોકવા માટે પ્રારંભિક કરારની જાહેરાત કરી છે.
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી બેન-ગવીરે સોશિયલ મીડિયા પર જારી કરેલા એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે, ઈઝરાયેલ આ સમજૂતીનો ભાગ નથી અને તેથી તે કોઈપણ રીતે દેશ પર બંધનકર્તા નથી. તેમણે ઉમેર્યું કે, “અમે અમેરિકાનું સન્માન કરીએ છીએ અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આભારી છીએ, પરંતુ જ્યારે વાત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની આવે ત્યારે કોઈ પણ બાહ્ય સમજૂતી ઈઝરાયેલના નિર્ણયોને નિયંત્રિત કરી શકે નહીં.” કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર કરતાં ઈઝરાયેલની સુરક્ષા અને તેના નાગરિકોનું રક્ષણ સર્વોપરી છે. ભૂતકાળમાં વૈશ્વિક દબાણ સામે ઝૂકવાની ઈઝરાયેલે મોટી કિંમત ચૂકવવી પડી છે, જેનું પુનરાવર્તન હવે નહીં થાય.
ઈઝરાયેલના સુરક્ષા મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કરાયેલી અમેરિકા-ઈરાન સમજૂતી ઈઝરાયેલ પર લાગુ થશે નહીં. ઈઝરાયેલ અમેરિકાને આધીન નથી, અમે અમારા રાષ્ટ્રીય હિતો મુજબ જ નિર્ણયો કરીશું. લેબનાનમાં સક્રિય ઈરાન સમર્થિત આતંકી સંગઠન હિઝબુલ્લાહનો સંપૂર્ણ નાશ થવો જ જોઈએ. આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ હેઠળ આવીને ઈઝરાયેલી સૈનિકોએ કબજે કરેલા કોઈપણ વિસ્તારમાંથી પાછા હટવાનો સવાલ જ નથી. લેબનાનમાં સૈન્ય ઓપરેશન ચલાવવાની ઈઝરાયેલની આઝાદી પર કોઈ પણ પ્રકારનો પ્રતિબંધ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. લેબનાન તરફથી દાગવામાં આવતા દરેક ડ્રોન, યુએવી કે મિસાઈલનો જવાબ ઈઝરાયેલ સખત સૈન્ય હુમલાથી આપશે.
-
લેબનાન અને હિઝબુલ્લાહ અંગે ઈઝરાયેલ આટલું આક્રમક કેમ?
ઇતામાર બેન-ગવીરે વિશેષ રૂપે લેબનાન અને હિઝબુલ્લાહનો ઉલ્લેખ કરતા સાફ કર્યું કે, ઈઝરાયેલ એવા કોઈ પણ કરારને મંજૂરી નહીં આપે જે તેની સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની સ્વતંત્રતાને મર્યાદિત કરે. હિઝબુલ્લાહનું સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિય થવું એ જ ઈઝરાયેલની સુરક્ષાની એકમાત્ર ગેરંટી છે. ઉત્તરી સરહદે ફરીથી એવી સ્થિતિ ઊભી થવા દેવામાં નહીં આવે જ્યાં હિઝબુલ્લાહના લડાકુઓ ઈઝરાયેલી સરહદ અને વસાહતોની નજીક આવીને આતંક મચાવે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની સમજૂતીને વૈશ્વિક સ્તરે પ્રાદેશિક શાંતિ માટે એક મોટું કદમ માનવામાં આવી રહ્યું હતું, પરંતુ ઈઝરાયેલના આ કડક વલણે પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી ચિંતા વધારી દીધી છે. જો લેબનાન અને હિઝબુલ્લાહના મુદ્દે ઈઝરાયેલ પોતાની આક્રમક સૈન્ય નીતિ ચાલુ રાખશે, તો આ વિસ્તારમાં તણાવ સંપૂર્ણપણે ખતમ થવો મુશ્કેલ છે. હાલ પૂરતું, ઈઝરાયેલે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે પોતાની સંરક્ષણ ક્ષમતાને સહેજ પણ નબળી પડવા દેશે નહીં.