દેશભરમાં દિવાળી અલગ અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. ભારતના મુખ્ય શહેરો અને રાજ્યોમાં દિવાળી કેવી રીતે ઉજવવામાં આવે છે તે વિશે જાણો.
ગોવામાં, દિવાળી ભગવાન કૃષ્ણ દ્વારા નરકાસુરના વધ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. દિવાળીના આગલા દિવસે, નરક ચતુર્દશીના દિવસે, રાવણના દહનની જેમ, નરકાસુરના પૂતળાનું દહન કરવામાં આવે છે. દિવાળી પર, ગોવા અને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક ભાગોમાં લોકો તેમના શરીર પર નાળિયેર તેલ લગાવે છે. આ પાછળની માન્યતા એવી છે કે આમ કરવાથી પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે.
કર્ણાટકમાં દિવાળી વિવિધ પરંપરાઓ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. કર્ણાટકમાં, આ તહેવાર બાલી પ્રતિપદા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. દંતકથા અનુસાર, ભગવાન વિષ્ણુના વામન અવતારએ પાતાળમાં રહેલા રાજા બલિને એક દિવસ માટે પૃથ્વી પર આવવાની મંજૂરી આપી હતી. આ દિવસ મુખ્યત્વે ખેડૂતો દ્વારા ઉજવવામાં આવે છે.
પંજાબમાં, શીખ સમુદાય દિવાળીને બંદી છોર દિવસ તરીકે ઉજવે છે. આ દિવસે શીખ લોકો તેમના ઘરો અને ગુરુદ્વારાઓમાં દીવા પ્રગટાવે છે. તેઓ ભેટોની આપ-લે પણ કરે છે. પંજાબમાં, દિવાળીનો તહેવાર શિયાળાની શરૂઆત દર્શાવે છે.
કોલકાતામાં, દિવાળી ખૂબ જ અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં, કાલી પૂજા દિવાળીની રાત્રે, એટલે કે, અમાસની રાત્રે થાય છે. આ દિવસે, કોલકાતાના દક્ષિણેશ્વર કાલી મંદિરમાં ભક્તો કાલી પૂજા ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવે છે. તેવી જ રીતે, દુર્ગા પૂજાની જેમ, કોલકાતામાં કાલી પૂજા માટે પંડાલો પણ બનાવવામાં આવે છે.
ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસીમાં દિવાળીના દિવસે દેવ દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે. શહેર અને વારાણસીની આસપાસના તમામ ઘાટો લાખો દીવાઓથી શણગારેલા હોય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે દેવતાઓ કાશીના ઘાટ પર દિવાળી ઉજવવા માટે પૃથ્વી પર ઉતરે છે. કાશીમાં દિવાળી અને હોળી ખૂબ જ ખાસ માનવામાં આવે છે.
ઓડિશામાં, દિવાળી ગણેશ, દેવી લક્ષ્મી અને પૂર્વજોની પૂજા કરવા માટે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે લોકો તેમના પૂર્વજોની યાદમાં કૌરિયા કાઠીની પરંપરા કરે છે. આ પરંપરામાં, લોકો તેમના પૂર્વજોની યાદમાં શણની લાકડીઓ બાળે છે.
મહારાષ્ટ્રમાં, માતા ગાયને સમર્પિત દિવાળી પર વાસુ બારસની પરંપરા પણ મનાવવામાં આવે છે. મહારાષ્ટ્રમાં દિવાળીને ચા પડવા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. મહારાષ્ટ્રમાં દિવાળી પર ભવબીજ અને તુલસી વિવાહ જેવી પરંપરાઓ પણ મનાવવામાં આવે છે.
ગુજરાતમાં, દિવાળી જૂના વર્ષના અંત અને નવા વર્ષની શરૂઆત તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. દિવાળી પછીના દિવસે, ગુજરાતી નવું વર્ષ બેસ્તુ વારસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવારની શરૂઆત ગુજરાતમાં વાગ બારસ અને બેસ્તુ બારસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.