નવી દિલ્હી, 19 માર્ચ 2026: ડોક્યુમેંટ્રી ફિલ્મ મેકર, સિક્યોરિટી એક્સપર્ટ, પ્રો- ડેમોક્રેસી ક્રાંતિકારી અને પોતાને અમેરિકી ફ્રિડમ ફાઈટર કહેવા વાળા 46 વર્ષીય મેથ્યુ વાનડાઇક હવે ભારતમાં જેલમાં છે. બાલ્ટીમોરમાં જન્મેલા આ વ્યક્તિએ કેમેરાથી પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને બાદમાં વિશ્વભરના યુદ્ધના મેદાનોમાં હથિયારો ઉપાડ્યા હતા. હવે રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA) દ્વારા આતંકવાદ સંબંધિત આરોપો પર તેમની પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે.
લિબિયામાં કેમેરાથી શરૂ થયેલી સફર, પછી બન્યો ક્રાંતિકારી
વાનડાઇકની વાર્તા 2011 ના આરબ સ્પ્રિંગ દરમિયાન લિબિયામાં શરૂ થાય છે. તે ગદ્દાફી સામે લડતા બળવાખોરો વિશે એક ડોક્યુમેંન્ટ્રી બનાવવા ગયો હતો, પરંતુ ટૂંક સમયમાં રિવેલ ફાઈટર્સ સાથે હથિયારો ઉપાડી લીધા. તેને છ મહિના માટે જેલમાં રાખવામાં આવ્યો, પછી ત્રિપોલીના પતન દરમિયાન તે ભાગી ગયો. આ ઘટનાએ તેની છબી ફક્ત એક ફિલ્મ નિર્માતા તરીકે જ નહીં, પણ એક ફાઇટર તરીકે સ્થાપિત કરી.
પછી સીરિયા આવ્યું. તેણે સોશિયલ મીડિયા પર સ્વીકાર્યું કે તે બળવાખોર જૂથોને શસ્ત્રો અને વ્યૂહાત્મક સલાહ આપતો હતો. જ્યોર્જટાઉન યુનિવર્સિટીમાંથી પશ્ચિમ એશિયા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને સુરક્ષા અભ્યાસમાં માસ્ટર ડિગ્રી સાથે, તેણે વિશ્લેષણ અને ક્રિયાનું એક અનોખું મિશ્રણ વિકસાવ્યું.
આતંકવાદ સામે તાલીમના દાવાઓ
તેમના સંગઠન, સન્સ ઓફ લિબર્ટી ઇન્ટરનેશનલ (SOLI) દ્વારા, વેનડાઇક પોતાને આતંકવાદ અને સરમુખત્યારશાહી સામે લડવૈયાઓના પ્રશિક્ષક તરીકે વર્ણવે છે. ઇરાક, વેનેઝુએલા, ફિલિપાઇન્સ અને યુક્રેનમાં તેમના ઓપરેશનના ફોટા તેમની વેબસાઇટ અને સોશિયલ મીડિયા પર ઉપલબ્ધ છે.
એક પોસ્ટમાં, તેમણે લખ્યું, “અમારા નવા યુનિટને તાલીમ આપીને, જેમણે ક્યારેય બંદૂક રાખી ન હતી તેઓ સારા શૂટર બન્યા છે.” વેનડાઇકે વેનેઝુએલામાં એક ગુપ્ત મિશન ઉડાન ભર્યાનો પણ દાવો કર્યો હતો.
મિઝોરમથી મ્યાનમારમાં પ્રવેશ કરીને ડ્રોન યુદ્ધ તાલીમ આપવાનો આરોપ
ભારતીય એજન્સીઓનું કહેવું છે કે વેન્ડાયકે અને તેના છ યુક્રેનિયન સાથીઓ જરૂરી પરવાનગી વિના મિઝોરમમાં પ્રવેશ્યા, પછી મ્યાનમાર સરહદ પાર કરી અને ઝુમટા સામે લડતા વંશીય સશસ્ત્ર જૂથોને પૂર્વનિર્ધારિત તાલીમ આપી.
તાલીમમાં અદ્યતન ડ્રોન એસેમ્બલી, જમાવટ અને જામિંગ સિસ્ટમનો સમાવેશ થતો હતો. સુરક્ષા અધિકારીઓ ચિંતિત છે કે આ તાલીમ ઉત્તરપૂર્વ ભારતની સરહદ પર પણ જોખમો વધારી શકે છે.
કોલકાતા એરપોર્ટ પર છેલ્લી ઘડીએ ફ્લાઇટ રદ
12 માર્ચના રોજ, વેનડાઇક કોલકાતા એરપોર્ટ પર ઇમિગ્રેશન ક્લિયર કરીને દુબઈ થઈને પોલેન્ડ જતી ફ્લાઇટમાં બેસવાના હતા. તેમની બેગ પહેલેથી જ ભરેલી હતી. જ્યારે ગુપ્તચર ચેતવણી પર તેમને રોકવામાં આવ્યા.
એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે તેણે ઇમિગ્રેશન ક્લિયર કરી લીધું છે અને તે જવાનો હતો. દિલ્હીથી કોલકાતા, પછી મિઝોરમ અને મ્યાનમારના ચીન રાજ્ય સુધીની તેની સમગ્ર હિલચાલ શોધી કાઢવામાં આવી છે. બે દિવસની પૂછપરછ બાદ, તેને ANIને સોંપવામાં આવ્યો.
સાત વિદેશીઓ પર UAPA હેઠળ કેસ દાખલ
તમામ સાત વિદેશીઓ પર ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (UAPA) હેઠળ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. દિલ્હીની એક કોર્ટે વધુ પૂછપરછ માટે ANI ને કસ્ટડી આપી છે. વાનડાઇકનો દાવો છે કે SOLI સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર છે અને કોઈપણ સરકારી સહાય પર આધાર રાખતો નથી.
છતાં તેમના પદચિહ્ન લિબિયા, સીરિયા, ઇરાક, યુક્રેન અને વેનેઝુએલા જેવા દરેક વૈશ્વિક સંઘર્ષ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા છે.
વધુ વાંચો: વીજળી એ માત્ર ઉર્જા નથી, તે ભવિષ્યનો રોડમેપ છે: કેન્દ્રીય ઉર્જા મંત્રી મનોહર લાલ ખટ્ટર