ન્યૂયોર્ક, 21 જુલાઈ 2026: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડા સામે વેપારી તણાવને ચરમસીમાએ પહોંચાડતા સેંકડો કેનેડિયન પ્રોડક્ટ્સ પર વધારાનો 50 ટકા ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી છે. ઑટાવા સરકાર દ્વારા અમેરિકન ઓટોમોબાઈલ્સ, આલ્કોહોલિક પીણાં અને ડેરી પ્રોડક્ટ્સની નિકાસ સામે ભેદભાવ રાખવામાં આવી રહ્યો હોવાના આક્ષેપ સાથે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
- ટ્રિગર પોઈન્ટ: 1930ના ટેરિફ એક્ટની કલમ 338 (Section 338) હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ત્રણ અલગ-અલગ ઘોષણાપત્રો પર સહી કરી છે.
- મુખ્ય હેતુ: અમેરિકન વાણિજ્ય પર કેનેડાના ભેદભાવપૂર્ણ વલણના બોજને દૂર કરવો અને ખાસ કરીને કાર, દારૂ અને ડેરી ક્ષેત્રે અમેરિકન નિકાસકારો માટે ‘લેવલ પ્લેઇંગ ફિલ્ડ’ (સમાન તક) ઊભી કરવાનો છે.
ટેરિફની મુખ્ય વિગતો અને બાકાત રાખેલી ચીજવસ્તુઓ
- અમલીકરણ: વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેરિફ સહી થયાના 30 દિવસ પછી અમલમાં આવશે. યુએસએમસીએ (USMCA) કરાર હેઠળ પસંદગીયુક્ત છૂટ મળતી હોય તો પણ આ નવા શુલ્ક લાગુ રહેશે.
- કઈ ચીજો પર ટેરિફ લાગશે?: વાઇન, હોકી સ્ટીક્સ, સિમેન્ટ અને વિવિધ ઉપભોક્તા ચીજવસ્તુઓ (Consumer Goods) સહિત સેંકડો કેનેડિયન આયાતી વસ્તુઓ આના દાયરામાં આવશે.
- કઈ ચીજોને છૂટ મળશે?: આ ટેરિફમાંથી ઊર્જા (Energy), પોટાશ, સેક્શન 232 હેઠળ અગાઉથી ટેરિફ ધરાવતા ઉત્પાદનો, માછલી, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ અને અન્ય નિર્દિષ્ટ ચીજવસ્તુઓને બાકાત રાખવામાં આવી છે.
અમેરિકા દ્વારા કેનેડા પર ગંભીર આક્ષેપો
વ્હાઇટ હાઉસે કેનેડાની વેપારી નીતિઓ સામે સવાલો ઉઠાવતા જણાવ્યું છે કે કેનેડાએ અન્ય દેશોને અનુકૂળ વર્તન આપીને અમેરિકન નિકાસકારો સાથે પક્ષપાત કર્યો છે:
- ઓટોમોબાઈલ સેક્ટર: કેનેડાએ અમેરિકન મોટર વાહનો પર ક્વોટા અને ટેરિફ લાદ્યા છે જે અન્ય દેશોની આયાત માટે લાગુ નહોતા. એપ્રિલ 2025 થી માર્ચ 2026 દરમિયાન કેનેડામાં યુએસ મોટર વાહનોની આયાતમાં આશરે 22 ટકા (એટલે કે 5.6 અબજ ડૉલર) નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
- આલ્કોહોલિક પીણાં: કેનેડાના મોટાભાગના પ્રાંતો અને પ્રદેશોએ અન્ય દેશોના દારૂની છૂટ ચાલુ રાખીને અમેરિકન આલ્કોહોલનું વેચાણ અટકાવ્યું છે. પરિણામે, માર્ચ 2025થી ફેબ્રુઆરી 2026 વચ્ચે યુએસ આલ્કોહોલની આયાતમાં 81 ટકા (લગભગ 582 મિલિયન ડૉલર) નો તીવ્ર ઘટાડો થયો છે.
- ડેરી પ્રોડક્ટ્સ: ચીઝ માટેની કેનેડાની ટેરિફ-રેટ ક્વોટા સિસ્ટમ યુરોપિયન યુનિયન સામે વધુ ઉદાર અને અમેરિકા સામે વધુ પ્રતિબંધિત હોવાથી યુએસ નિકાસકારો સ્પર્ધામાં પાછળ પડી રહ્યા છે.
ચીન પછી કેનેડા બીજો એવો દેશ જેણે વળતી કાર્યવાહી કરી
વ્હાઇટ હાઉસના તથ્યપત્ર મુજબ, છેલ્લા દોઢ વર્ષમાં માત્ર બે દેશો – ચીન અને કેનેડા – એવા છે કે જેમણે વાશિંગ્ટન સાથે વેપારી કરાર કરવાને બદલે ટ્રમ્પના ટેરિફ સામે વળતી કાર્યવાહી (Retaliate) કરવાનું પસંદ કર્યું છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસને અત્યાર સુધીમાં 18 દેશો સાથે વેપારી સોદા પાર પાડ્યા છે, પરંતુ કેનેડાએ વેપારી અવરોધો દૂર કરવાને બદલે અમેરિકા વિરુદ્ધ ભેદભાવ રાખવાનું પસંદ કર્યું હોવાનું વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું છે.