આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં કામના દબાણને કારણે અનેક લોકો દિવસભર પૂરતું પાણી પીવાનું ભૂલી જાય છે. ઘણાને એવું લાગે છે કે તરસ ન લાગે તો પાણી પીવાની જરૂર નથી, પરંતુ આ આદત અત્યંત જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. તબીબી નિષ્ણાતોના મતે, શરીરમાં પાણીની ઉણપ સીધી રીતે કિડની સ્ટોન (પથરી) થવાનું જોખમ વધારે છે.
- ઓછું પાણી પીવાથી કેવી રીતે થાય છે પથરી?
જાણીતા તબીબે જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે આપણે પૂરતું પાણી નથી પીતા, ત્યારે પેશાબની માત્રા ઘટી જાય છે. આ સ્થિતિમાં કિડનીમાં રહેલા ક્ષાર (નમક) અને મિનરલ્સ પેશાબ વાટે બહાર નીકળવાને બદલે અંદર જ જમા થવા લાગે છે. સમય જતાં આ તત્વો સખત બનીને પથરીનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.
- જોખમ વધારતા પરિબળો
વધારે પડતો પરસેવો થવો અને તેની સામે ઓછું પાણી પીવું. ખોરાકમાં વધુ પડતું મીઠું (નમક) અથવા પ્રોટીન લેવું. શિયાળામાં તરસ ઓછી લાગવાને કારણે પાણીનો વપરાશ ઘટાડવો. લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખવાની આદત.
- શરીરમાં પાણીની ઉણપના સંકેતો
પાણીની કમી થતા શરીર અનેક ચેતવણીરૂપ સંકેતો આપે છે, જેને અવગણવા ન જોઈએ:
પેશાબનો રંગ: પેશાબ ઘાટો પીળો આવવો એ ડિહાઈડ્રેશનનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
શારીરિક લક્ષણો: વારંવાર થાક લાગવો, મોઢું સુકાઈ જવું, માથાનો દુખાવો અને ચક્કર આવવા.
ત્વચા અને પાચન: ત્વચા સૂકી પડવી અને કબજિયાતની સમસ્યા રહેવી.
દુખાવો: જો સમસ્યા વધે તો પેટના નીચેના ભાગમાં કે કમરની આસપાસ અસહ્ય દુખાવો થઈ શકે છે.
- કિડનીને સુરક્ષિત રાખવા આટલું કરો
નિયમિત પાણી: દિવસભર પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવો. તરસ ન લાગે તો પણ થોડા-થોડા સમયે પાણી પીવાની આદત પાડો.
શિયાળામાં તકેદારી: ઠંડીમાં પણ શરીરમાં પાણીનું સ્તર જળવાઈ રહે તે જરૂરી છે.
ખોરાક પર નિયંત્રણ: વધુ પડતા મીઠાવાળો ખોરાક અને જંક ફૂડ ખાવાનું ટાળો.
પેશાબ ન રોકવો: કુદરતી હાજતને ક્યારેય રોકવી જોઈએ નહીં, તે કિડની પર દબાણ વધારે છે.
તબીબી સલાહ: જો વારંવાર પેશાબમાં બળતરા કે પેટમાં દુખાવો થતો હોય, તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો.
યાદ રાખો, પાણી એ માત્ર તરસ છીપાવવાનું સાધન નથી, પણ તમારા શરીરના ઝેરી તત્વોને બહાર કાઢવા માટેનું કુદરતી માધ્યમ છે.