મુંબઈ, 4 જુલાઈ 2026: દેશમાં રેલ મુસાફરીને વધુ સુગમ અને ઝડપી બનાવવા માટે ચાલી રહેલા અવિરત પ્રયાસો વચ્ચે રેલ મુસાફરો માટે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચે આકાર લઈ રહેલા ભારતના પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટની અતિ મહત્વની સુરંગના નિર્માણનું કામ ટૂંક સમયમાં શરૂ થવા જઈ રહ્યું છે. રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ રવિવારે (5 જુલાઈ) મુંબઈમાં વિક્રોલીથી બાંદ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ સ્ટેશન સુધીની ભૂગર્ભ સુરંગના ખોદકામની વિધિવત શરૂઆત કરાવશે.
મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચેના હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર માટે દેશમાં પ્રથમ વખત અદ્યતન ‘ટનલ બોરિંગ મશીન’નો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત કુલ 20.37 કિલોમીટર લાંબી સુરંગ બનાવવામાં આવશે, જેની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેનો 7 કિલોમીટર લાંબો હિસ્સો દરિયાની નીચેથી પસાર થશે. આ અદભુત સુરંગ જમીનની સપાટીથી આશરે 65 મીટરની ઊંડાઈએ તૈયાર કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ માટે જર્મનીમાં ખાસ રીતે તૈયાર કરાયેલા બે વિશાળકાય ટનલ બોરિંગ મશીન માર્ચ 2026 માં ચીનથી દરિયાઈ માર્ગે આયાત કરવામાં આવ્યા હતા. આ મશીનો ‘એફકોન્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિમિટેડ’ કંપનીના માલિકીના છે, જે આ સમગ્ર સુરંગ નિર્માણની જવાબદારી સંભાળી રહી છે.
આ ભૂગર્ભ સુરંગ મુંબઈના બાંદ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ અને શિલફાટાને આપસમાં જોડવાનું કામ કરશે. આ આખી સુરંગના 15.4 કિલોમીટર ભાગનું ખોદકામ આધુનિક ટનલ બોરિંગ મશીનો દ્વારા કરવામાં આવશે, જ્યારે બાકીનો હિસ્સો બ્લાસ્ટિંગ (ડ્રિલ-એન્ડ-બ્લાસ્ટ પદ્ધતિ) દ્વારા પહેલાથી જ તૈયાર કરી લેવામાં આવ્યો છે. આ કામગીરી માટે નિયુક્ત કરાયેલા બે મશીનો પૈકી એક મશીન 5.8 કિલોમીટર લાંબા ભાગના ખોદકામની જવાબદારી સંભાળશે, જ્યારે બીજું મશીન લાંબા અંતરના ભાગ પર કામ કરશે, જેમાં સમુદ્રની નીચેનો 7 કિલોમીટરનો હિસ્સો પણ સામેલ છે.
-
રેલ મંત્રી માત્ર એક બટન દબાવીને કરાવશે કામનો પ્રારંભ
નેશનલ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડના સત્તાવાર અધિકારીએ જણાવ્યું કે, રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ રવિવારે માત્ર એક બટન દબાવીને રિમોટ કંટ્રોલથી આ TBM ના સંચાલનની શરૂઆત કરાવશે. આ વિશાળ મશીનને વિક્રોલીમાં જમીનના સ્તરથી 56.6 મીટરની ઊંડાઈએ પહેલેથી જ ગોઠવી દેવામાં આવ્યું છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, પ્રથમ ટનલ બોરિંગ મશીન વિક્રોલીથી BKC સ્ટેશન તરફ સુરંગ ખોદવાનું શરૂ કરશે અને અંદાજે 5.8 કિલોમીટરનું અંતર કાપશે. બીજી તરફ, બીજા મશીનના વિવિધ ભાગોને હાલમાં સાવલી ખાતે જોડવામાં આવી રહ્યા છે અને તે એક સપ્તાહમાં કાર્યરત થવાની આશા છે. આ બીજું મશીન સાવલીથી વિક્રોલી સુધીના 9.7 કિલોમીટર લાંબા હિસ્સાનું ખોદકામ કરશે, જેમાં દરિયાની નીચેનો ભાગ પણ આવી જાય છે. આ બંને મશીનો દર મહિને આશરે 300 મીટર જેટલી સુરંગ ખોદવાની અદભુત ક્ષમતા ધરાવે છે.
-
કલાકના 320 કિલોમીટરની ઝડપે દોડશે બુલેટ ટ્રેન
રેલવે વિભાગના અધિકારીએ વધુમાં ઉમેર્યું કે, સાવલીથી શિલફાટા સુધીનો બાકીનો 4.8 કિલોમીટરનો માર્ગ પહેલાથી જ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લેવાયો છે. આ સુરંગના નિર્માણનું ભગીરથ કાર્ય સંપૂર્ણપણે પૂરું થયા બાદ, મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચે બુલેટ ટ્રેનો કલાકના 320 કિલોમીટરની પ્રચંડ ઝડપે દોડશે. આ પ્રોજેક્ટ સાકાર થવાથી બંને આર્થિક રીતે મહત્વપૂર્ણ શહેરો વચ્ચેની મુસાફરી અત્યંત ઝડપી, આરામદાયક અને સરળ બની જશે, જે દેશના પરિવહન ક્ષેત્રે એક નવો ઈતિહાસ રચશે.