નવી દિલ્હી/મેક્સિકો સિટી, 5 જાન્યુઆરી, 2026: earthquake in the world including India આજે 5 જાન્યુઆરી, 2026ની સવારે વિશ્વના ઘણા ભાગમાં ભૂકંપના આંચકાએ ગભરાટ ફેલાવ્યો. ઉત્તર અમેરિકાના મેક્સિકોથી લઈને ઉત્તરપૂર્વીય ભારતીય રાજ્ય આસામ ઉપરાંત નેપાળ, બાંગ્લાદેશ, મ્યાનમારમાં ધરતીકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. જેને પગલે વૈશ્વિક સ્તરે ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ અને અધિકારીઓને હાઇ એલર્ટ પર મૂકી દીધા છે.
ભારતમાં ભૂકંપ વહેલી સવારે શરૂ થયો હતો જ્યારે આસામના કાર્બી આંગલોંગ પ્રદેશમાં 4.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. ભૂકંપનું કેન્દ્ર જમીનથી માત્ર 10 કિલોમીટર નીચે સ્થિત હતું, જેના કારણે ભારે કંપન અનુભવાયું હતું. ગુવાહાટી સહિત આસામના ઉપરના વિસ્તારોમાં સૂતા લોકો અચાનક આવેલા ભૂકંપને અનુભવ્યા બાદ તેમના ઘરમાંથી બહાર દોડી આવ્યા હતા. ભૂકંપનું કેન્દ્ર કપિલી ફોલ્ટ લાઇન નજીક હોવાથી તેની અસર ફક્ત ભારત સુધી મર્યાદિત નહોતી.
ભૂકંપ ક્યાં અનુભવાયો હતો?
પાડોશી બાંગ્લાદેશના સિલહટ અને રાજધાની ઢાકામાં પણ મધ્યમ આંચકા અનુભવાયા હતા. ઢાકા જેવા ગીચ વસ્તીવાળા શહેરોમાં, બહુમાળી ઇમારતોના રહેવાસીઓ સલામતી માટે રસ્તાઓ પર દોડી ગયા. તેવી જ રીતે, મ્યાનમારના ઉત્તરપશ્ચિમ સરહદી વિસ્તારો અને પૂર્વી નેપાળમાં પણ હળવા ભૂકંપના આંચકા નોંધાયા હતા. જ્યારે આ એશિયન દેશોમાંથી કોઈ મોટું નુકસાન થયું નથી, પરંતુ કેટલીક જૂની ઇમારતોમાં નાની તિરાડો જોવા મળી છે. અધિકારીઓ નુકસાનનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે.
વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં ધરતીકંપ
એશિયામાં આવેલા ભૂકંપના થોડા સમય પછી, વિશ્વની બીજી બાજુ મેક્સિકોમાં એક મજબૂત ભૂકંપ આવ્યો. દક્ષિણપશ્ચિમ મેક્સિકોના ઓક્સાકા ક્ષેત્રમાં 5.6 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ અનુભવાયો. મેક્સિકો સિટીમાં પ્રારંભિક ચેતવણીના એલાર્મથી લોકો ગભરાટમાં મુકાઈ ગયા. મેક્સિકો “રિંગ ઓફ ફાયર” ક્ષેત્રમાં આવેલું હોવાથી, ભૂકંપની તીવ્રતા અને ઊંડાઈએ તાત્કાલિક અધિકારીઓને સક્રિય કર્યા. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં કેટલાક માળખાગત સુવિધાઓને નાના નુકસાનના અહેવાલો મળ્યા છે, પરંતુ રાહતની વાત એ છે કે સુનામીની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી નથી.
આ ઘટનાઓ ઉપરાંત, આજે વૈશ્વિક સ્તરે અન્યત્ર પણ ભૂકંપની પ્રવૃત્તિ જોવા મળી હતી. પેસિફિક મહાસાગરના “રિંગ ઓફ ફાયર” બેલ્ટમાં, પાપુઆ ન્યુ ગિનીમાં 5.6 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ અને રશિયાના કામચાટકા દ્વીપકલ્પ નજીક 5.1 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધવામાં આવ્યો હતો. ન્યુઝીલેન્ડ અને ફિલિપાઇન્સમાં પણ હળવા આંચકા અને જ્વાળામુખી સક્રિય થયો હોવાનું જાણવા મળે છે.
ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે ભારત અને મેક્સિકોમાં આવેલા ભૂકંપ વચ્ચે કોઈ સીધો સંબંધ નથી, પરંતુ વિવિધ ટેક્ટોનિક પ્લેટોની એક સાથે હિલચાલ પૃથ્વીની અંદર થઈ રહેલા મોટા ફેરફારોનો સંકેત હોઈ શકે છે. તમામ અસરગ્રસ્ત દેશોમાં હાલમાં ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ટીમો અને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સક્રિય છે.
આસામ અને મેક્સિકો બંનેમાં, આફ્ટરશોક્સની શક્યતાને કારણે લોકોને આગામી 24 થી 48 કલાક સુધી સતર્ક રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. નિષ્ણાતોએ જનતાને જર્જરિત બાંધકામોથી દૂર રહેવા અને કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં સત્તાવાર હેલ્પલાઇન નંબરોનો ઉપયોગ કરવાની અપીલ કરી છે.