નવી દિલ્હી, 18 જૂન 2026: ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) એ જાહેરાત કરી હતી કે વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર (CETA) 15 જુલાઈથી અમલમાં આવશે, જે તેમના આર્થિક સંબંધોમાં એક નવા યુગની શરૂઆત કરશે. સામાજિક સુરક્ષા પરનો કરાર, ડબલ કોન્ટ્રીબ્યુશન કન્વેન્શન (DCC) પણ તે જ દિવસે અમલમાં આવશે. આ યુકેમાં કામ કરતા ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે વધુ સુવિધા પૂરી પાડશે અને સ્પર્ધાત્મકતા વધારશે.
વાણિજ્ય મંત્રાલય અનુસાર, DCC હેઠળ મુક્તિનો સમયગાળો ત્રણ વર્ષથી વધારીને પાંચ વર્ષ કરવામાં આવ્યો છે. યુકેમાં કામચલાઉ રીતે કામ કરતા ભારતીય કર્મચારીઓ માટે આ એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ X પર લખ્યું હતું કે, “આ ભારત-યુકે સંબંધો માટે એક ઐતિહાસિક સીમાચિહ્નરૂપ છે. મને આનંદ છે કે ભારત-યુકે વ્યાપક આર્થિક અને વેપાર કરાર 15 જુલાઈ, 2026 ના રોજ અમલમાં આવશે. આ કરાર બંને દેશો વચ્ચે વેપાર અને રોકાણને નોંધપાત્ર રીતે વેગ આપશે.”
તેમણે વધુમાં કહ્યું, “આનાથી ભારતીય ખેડૂતો, કામદારો, MSME, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઇનોવેટર્સ માટે ઘણી નવી તકો ખુલશે. તે વિકસિત ભારત 2047 ના વિઝનને પ્રાપ્ત કરવામાં પણ નોંધપાત્ર યોગદાન આપશે. વડા પ્રધાન સ્ટારમર અને હું અમારા આર્થિક સંબંધોમાં આ નવી ગતિથી ખૂબ જ ખુશ છીએ.”આ ઐતિહાસિક કરારનો પાયો મે 2021 માં નંખાયો હતો જ્યારે બંને દેશોએ ઉન્નત વેપાર ભાગીદારી અને ભારત-યુકે રોડમેપ 2030 અપનાવ્યો હતો. તેનો ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સુધી વધારવાનો અને 2030 સુધીમાં પરસ્પર વેપારને $100 બિલિયન સુધી લઈ જવાનો હતો.
-
ભારતના નિકાસ માટે નોંધપાત્ર તકો
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, “15 જુલાઈ, 2026 થી CETA અને ડબલ કોન્ટ્રીબ્યુશન કન્વેન્શનનો એક સાથે અમલ થવાથી ભારતના નિકાસ માટે નોંધપાત્ર તકો ઊભી થશે. આપણી ટેરિફ લાઇનના 99 ટકા સુધી તાત્કાલિક ડ્યુટી-મુક્ત ઍક્સેસ લાંબા સમયથી ચાલતા ટેરિફ અવરોધોને દૂર કરશે.” તેમણે કહ્યું કે આનાથી ભારતના કાપડ, ચામડું, દરિયાઈ ઉત્પાદનો, એન્જિનિયરિંગ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ જેવા ક્ષેત્રોને સમાન તક મળશે, જેનાથી તેઓ કોઈપણ નુકસાન વિના વૈશ્વિક બજારમાં તેમના ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો વેચી શકશે.30-પ્રકરણ CETA ને નવી પેઢીના વેપાર કરારો માટે એક નવું મોડેલ માનવામાં આવે છે. તે ભારતના ‘વિકસિત ભારત 2047’ ના વિઝનને સીધું સમર્થન આપે છે.
આ કરાર ફક્ત આયાત અને નિકાસ ટેરિફ ઘટાડવા પૂરતો મર્યાદિત નથી; તે ડિજિટલ વેપાર, ટેલિકોમ્યુનિકેશન, નાણાકીય સેવાઓ, બૌદ્ધિક સંપદા અધિકારો અને પ્રથમ વખત દ્વિપક્ષીય સરકારી ખરીદી જેવા આધુનિક ક્ષેત્રોને પણ આવરી લે છે.મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, CETA અને DCC ના એક સાથે અમલમાં આવવાથી ભારતની વૈશ્વિક વેપાર પ્રણાલીમાં મોટો અને માળખાકીય પરિવર્તન આવશે. ભારતે ડેરી ઉત્પાદનો, અનાજ, બાજરી, ખાદ્ય તેલ, તેલીબિયાં, સફરજન અને ઘણી શાકભાજી જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોની સુરક્ષા પણ સુનિશ્ચિત કરી છે.