નવી દિલ્હી, 6 જુલાઈ 2026: ભારતીય નૌકાદળને ટૂંક સમયમાં વધુ એક અત્યાધુનિક સ્વદેશી યુદ્ધ જહાજ પ્રાપ્ત થશે. પ્રોજેક્ટ-17A શ્રેણીનું છઠ્ઠું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ, મહેન્દ્રગિરી (F-38), 11 જુલાઈના રોજ વિશાખાપટ્ટનમમાં એક સમારોહમાં નૌકાદળના કાફલામાં ઔપચારિક રીતે સામેલ કરવામાં આવશે. સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી બનેલ, આ યુદ્ધ જહાજ ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ શક્તિ, આત્મનિર્ભર સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને આધુનિક યુદ્ધ ક્ષમતાઓને એક નવું પ્રોત્સાહન આપશે.
મહેન્દ્રગિરી ભારતીય નૌકાદળના યુદ્ધ જહાજ ડિઝાઇન બ્યુરો દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું અને મુંબઈ સ્થિત માઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ યુદ્ધ જહાજ સપાટીથી સપાટી અને સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલો, અદ્યતન ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓ, આધુનિક સેન્સર, સબમરીન વિરોધી શસ્ત્રો અને એકીકૃત લડાઇ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીથી સજ્જ છે. તેને નૌકાદળની બહુપક્ષીય યુદ્ધ જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને વિકસાવવામાં આવ્યું છે.
મહેન્દ્રગિરી એક ફ્રિગેટ છે જે સ્ટીલ્થ ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે. તેની ખાસ રચના અને ડિઝાઇન તેને પરંપરાગત યુદ્ધ જહાજો કરતાં દુશ્મન રડાર માટે નોંધપાત્ર રીતે ઓછી દૃશ્યક્ષમ બનાવે છે. આ ક્ષમતા તેને યુદ્ધમાં વ્યૂહાત્મક લાભ આપે છે. દરિયામાં શાંતિથી આગળ વધવાની અને જરૂર પડ્યે ઘાતક પ્રહારો કરવાની તેની ક્ષમતા તેને ખૂબ અસરકારક યુદ્ધ જહાજ બનાવે છે.
-
પહેલી વાર યુદ્ધ જહાજનું નામ “મહેન્દ્રગિરી” રાખવામાં આવ્યું છે
આ યુદ્ધ જહાજનું નામ પૂર્વી ઘાટમાં પ્રખ્યાત મહેન્દ્રગિરી પર્વતમાળા પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જે શક્તિ, ધીરજ અને અટલ સંકલ્પનું પ્રતીક છે. ભારતીય નૌકાદળના ઇતિહાસમાં આ પહેલી વાર છે જ્યારે યુદ્ધ જહાજને “મહેન્દ્રગિરી” નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ તેની અનોખી ઓળખ અને વારસાની શરૂઆત કરશે.
મહેન્દ્રગિરી આધુનિક કમ્બાઈન્ડ ડીઝલ અથવા ગેસ (CODOG) પ્રોપલ્શન સિસ્ટમથી સજ્જ છે. સામાન્ય પેટ્રોલિંગ દરમિયાન, તે કાર્યક્ષમ અને કાર્યક્ષમ રીતે કાર્ય કરે છે, બળતણ બચાવે છે, જ્યારે ગેસ ટર્બાઇનનો ઉપયોગ કરીને જરૂર પડે ત્યારે ઉચ્ચ ગતિ પ્રાપ્ત કરે છે. આ તેને લાંબા અંતરની દરિયાઈ કામગીરી અને વિવિધ પરિસ્થિતિઓમાં અસરકારક કામગીરી માટે સક્ષમ બનાવે છે.
આ ફ્રિગેટ એક બહુ-ભૂમિકા યુદ્ધ જહાજ છે જે દુશ્મનના લડાકુ વિમાનો, મિસાઇલો અને સબમરીનને એકસાથે લડવા માટે સક્ષમ છે. તેની આધુનિક લડાઇ પ્રણાલીઓ તેને એક સંપૂર્ણ દરિયાઇ લડાઇ પ્લેટફોર્મ બનાવે છે, જે વિવિધ મિશન સફળતાપૂર્વક પાર પાડવા સક્ષમ છે.
-
75% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ
મહેન્દ્રગિરીના નિર્માણમાં 75% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. દેશની અગ્રણી સંરક્ષણ કંપનીઓ, સેંકડો સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો સાથે, તેના નિર્માણમાં ફાળો આપ્યો. આનાથી સંરક્ષણ ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતાને પ્રોત્સાહન મળ્યું જ નહીં પરંતુ હજારો લોકો માટે રોજગારીની તકો પણ ઉભી થઈ અને દેશના સંરક્ષણ ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું.
મહેન્દ્રગિરી ફક્ત લડાઇ કામગીરી સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં. તેનો ઉપયોગ માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત, શોધ અને બચાવ કામગીરી, દરિયાઇ સુરક્ષા પેટ્રોલિંગ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ મિશનમાં પણ થઈ શકે છે. તે દરિયામાં ફસાયેલા લોકોને મદદ કરવાથી લઈને કુદરતી આફતો દરમિયાન રાહત પૂરી પાડવા સુધીના વિવિધ મહત્વપૂર્ણ કાર્યો કરવા સક્ષમ હશે.
હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્ર વૈશ્વિક વેપાર, ઉર્જા પુરવઠા અને વ્યૂહાત્મક સ્પર્ધા માટે એક મુખ્ય કેન્દ્ર બની ગયું છે. આ સમયે, મહેન્દ્રગિરી જેવા આધુનિક યુદ્ધ જહાજો ભારતીય નૌકાદળને દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા, દૂરના વિસ્તારોમાં અસરકારક હાજરી અને કોઈપણ પડકારનો જવાબ આપવાની ક્ષમતા પ્રદાન કરશે. તેના સૂત્ર, “પરાક્રમી, ભવ્ય અને અજોડ” ને સાચા અર્થમાં રાખીને, મહેન્દ્રગિરી આગામી વર્ષોમાં હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની શક્તિ, સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક ક્ષમતાનું એક શક્તિશાળી પ્રતીક બનશે.