નવી દિલ્હી, 7 ફેબ્રુઆરી 2026: સુપ્રીમ કોર્ટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ મહિલા કે સગીરાને તેની મરજી વિરુદ્ધ ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવા માટે દબાણ કરી શકાય નહીં, કારણ કે પ્રજનન અધિકારોમાં સ્ત્રીનો નિર્ણય સર્વોપરી છે. અદાલતે 30 અઠવાડિયાની ગર્ભવતી સગીરાના કેસમાં શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપી સુરક્ષિત ગર્ભપાતની મંજૂરી આપી છે. આ નિર્ણય ભવિષ્યના કેસો માટે પણ મહત્વનો સંકેત આપે છે કે મહિલાની સ્વાયત્તતા અને તેના જીવનના અધિકારો અજન્મેલા બાળકના અધિકારો કરતા વધુ પ્રબળ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરના એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ અદાલત કોઈ મહિલાને, ખાસ કરીને સગીરાને, તેની ઈચ્છા વિરુદ્ધ ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવા માટે મજબૂર કરી શકે નહીં. આ ટિપ્પણી એવા કિસ્સામાં આવી છે જેમાં સર્વોચ્ચ અદાલતે 30 અઠવાડિયાની ગર્ભવતી મહિલાને ગર્ભપાતની મંજૂરી આપી હતી.
માહિતી અનુસાર, જ્યારે છોકરી 17 વર્ષની હતી, ત્યારે તે એક સંબંધ દરમિયાન ગર્ભવતી થઈ હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે પ્રથમ દૃષ્ટિએ આ ગર્ભાવસ્થા ગેરકાયદેસર હોઈ શકે છે, કારણ કે તે સમયે છોકરી સગીર હતી. જોકે, કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ મામલે સંબંધ તેની મરજીથી હતો કે તે જાતીય શોષણનો મામલો હતો તે નક્કી કરવું અત્યારે જરૂરી નથી. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે સૌથી મહત્વનું પાસું એ છે કે છોકરી પોતે આ બાળકને જન્મ આપવા માંગતી નથી. પ્રજનન સંબંધિત બાબતોમાં મહિલાનો નિર્ણય સર્વોચ્ચ મહત્વ ધરાવે છે અને તેને જ પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.
સુપ્રીમ કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે આ નિર્ણય લેવો સરળ નહોતો. અદાલતે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે અજન્મેલા બાળક અને તેને જન્મ આપનારી મહિલાના અધિકારોમાં કોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ? કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે છોકરીની મરજી વિના તેને ગર્ભાવસ્થા ચાલુ રાખવા માટે બાધ્ય કરી શકાય નહીં. ચુકાદા દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે મુંબઈની જે.જે. હોસ્પિટલને તમામ જરૂરી સાવચેતીઓ અને તકેદારી સાથે ગર્ભાવસ્થા સમાપ્ત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
અદાલતે કહ્યું કે હોસ્પિટલ એ સુનિશ્ચિત કરે કે આખી પ્રક્રિયા સુરક્ષિત રીતે થાય અને છોકરીને કોઈપણ પ્રકારની માનસિક કે શારીરિક ઈજા ન પહોંચે. નિષ્ણાતો અને માનવાધિકાર સંગઠનોએ આ નિર્ણયને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે આ નિર્ણય મહિલાઓના પ્રજનન અધિકારો પ્રત્યે ન્યાયતંત્રની સંવેદનશીલતા દર્શાવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એવો પણ સંકેત આપ્યો હતો કે ભવિષ્યમાં આવા કિસ્સાઓમાં મહિલા, ખાસ કરીને સગીરાની ઈચ્છાને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ, જેથી તે પોતાના જીવન અને સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા નિર્ણયો સ્વતંત્ર રીતે લઈ શકે.
આ પણ વાંચોઃ મલેશિયાની પ્રગતિમાં ભારતીય સમુદાયનું યોગદાન અમૂલ્યઃ નરેન્દ્ર મોદી