નવી દિલ્હી, 29 જાન્યુઆરી 2026: UGC નિયમો સામે દેશવ્યાપી વિરોધ વચ્ચે, સુપ્રીમ કોર્ટ જાતિ આધારિત ભેદભાવની વ્યાખ્યા પર UGC નિયમોને પડકારતી અરજી પર સુનાવણી કરી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે નવા નિયમો પર રોક લગાવી દીધી છે. આગામી સુનાવણી 19 માર્ચે થશે.
યુજીસી નિયમન વિરુદ્ધ અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે અમે ફક્ત બંધારણીયતા અને કાયદેસરતાના આધારે જ તેની તપાસ કરી રહ્યા છીએ.
યુજીસીના નિયમો વિરુદ્ધ અરજીઓની સુનાવણી કરતી વખતે, સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે ભારતની એકતા આપણી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં દેખાવી જોઈએ.
નવા યુજીસી નિયમોની સુનાવણી કરતી વખતે, મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જ્યોમલ્યા બાગચીની બેન્ચે કહ્યું કે નવા યુજીસી નિયમો અસ્પષ્ટ છે અને તેનો દુરુપયોગ થવાનો ભય છે. આ સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટે યુજીસીના નવા નિયમો પર રોક લગાવી દીધી છે. આ કેસની આગામી સુનાવણી હવે 19 માર્ચે થશે.
2012 ના નિયમો ફરીથી લાગુ
મુખ્ય ન્યાયાધીશે આદેશ જારી કરતી વખતે જણાવ્યું હતું કે 2012 ના નિયમો ફરીથી લાગુ કરવામાં આવશે. સુપ્રીમ કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે નિયમોમાં વપરાયેલા શબ્દો સૂચવે છે કે તેનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે. ન્યાયાધીશ બાગચીએ કહ્યું, “અમે સમાજમાં એક ન્યાયી અને સમાવિષ્ટ વાતાવરણ બનાવવાનું વિચારી રહ્યા છીએ. જ્યારે 3 E પહેલાથી જ અસ્તિત્વમાં છે, તો 2C કેવી રીતે સુસંગત બને છે? બાગચીએ કહ્યું કે મને આશા છે કે આપણે એવી પરિસ્થિતિમાં નહીં પહોંચીએ જ્યાં અમેરિકાની જેમ અલગ શાળાઓ હોય જ્યાં કાળા અને ગોરા બાળકોને અલગ શાળાઓમાં ભણવું પડતું હતું.”
નોંધનીય છે કે નવા UGC નિયમો અંગે, અરજદારના વકીલ વિષ્ણુ શંકર જૈને કહ્યું હતું કે, “અમે UGC કાયદાની કલમ 3(C) ને પડકારી રહ્યા છીએ. આ ગેરબંધારણીય છે. તે ફક્ત એ ખ્યાલ પર આધારિત છે કે સામાન્ય શ્રેણીના વિદ્યાર્થીઓ સાથે ભેદભાવ કરવામાં આવે છે.”
CJI સૂર્યકાંતની મોટી ટિપ્પણી
સુનાવણી દરમિયાન, CJI સૂર્ય કાંતે કહ્યું કે આઝાદીના 75 વર્ષ પછી પણ આપણે સમાજને જાતિવાદથી મુક્ત કરી શક્યા નથી. આપણે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં મુક્ત, સમાન અને સમાવિષ્ટ વાતાવરણ ઇચ્છીએ છીએ.
વધુ વાંચો: UGCના નવા નિયમો સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી: સમાનતાના અધિકાર પર CJIની મહત્વની ટિપ્પણી
જનરલ વર્ગની ફરિયાદો સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી
સુનાવણી દરમિયાન CJI સૂર્ય કાંતે કહ્યું, “સામાન્ય શ્રેણીની ફરિયાદો સાથે અમારો કોઈ સંબંધ નથી. અમારી ચિંતા એ છે કે અનામત સમુદાયોના સભ્યો માટે ફરિયાદ નિવારણ પ્રણાલી યથાવત રહે.” ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે રાજકીય મુદ્દો ન બનાવો, અમે નિર્દેશ આપીએ છીએ કે 2012 ના નિયમો આગામી આદેશો સુધી અમલમાં રહેશે.
અગાઉના દિવસે, સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરમાં સૂચિત યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) ના નિયમોને પડકારતી અરજીની સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કરવા સંમતિ આપી હતી. અરજીમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે પંચે જાતિ આધારિત ભેદભાવની બિન-સમાવેશક વ્યાખ્યા અપનાવી છે અને અમુક વર્ગોને સંસ્થાકીય રક્ષણમાંથી બાકાત રાખ્યા છે.
વધુ વાંચો: કોંગ્રેસના સાંસદ શશિ થરૂર રાહુલ અને મલ્લિકાર્જુન ખડગેને મળ્યા