રિવોઈ ન્યૂઝ, 23 મે, 2026 – ભારતીય વાયુસેનાની પ્રીમિયર એરોબેટિક ડિસ્પ્લે ટીમ ‘સૂર્યકિરણ એરોબેટિક ટીમ’ (SKAT) ની સ્થાપના વર્ષ 1996 માં કરવામાં આવી હતી અને તે કર્ણાટકના બીદર એરફોર્સ સ્ટેશન પર સ્થિત છે. આ ટીમની સ્થાપનાનો મુખ્ય હેતુ હવામાં સુમેળબદ્ધ (સિંક્રોનાઇઝ્ડ) કરતબો દ્વારા ભારતીય વાયુસેનાની વ્યાવસાયિકતા, ચોકસાઈ અને ઓપરેશનલ શ્રેષ્ઠતાનું પ્રદર્શન કરવાનો હતો.
શરૂઆતમાં, આ ટીમ આઇકોનિક ‘કિરણ એમકે-II’ (Kiran Mk II) વિમાન ઉડાવતી હતી, જેના પરથી આ ટીમનું નામ ‘સૂર્યકિરણ’ પડ્યું હતું, જેનો અર્થ થાય છે “સૂર્યના કિરણો”. લગભગ બે દાયકા સુધી, આ ટીમે દેશભરમાં અસંખ્ય રોમાંચક કરતબો રજૂ કર્યા અને તે ભારતીય વાયુસેનાના સૌથી જાણીતા પ્રતીકોમાંનું એક બની ગઈ.
મે 2006 માં, આ ટીમને સત્તાવાર રીતે 52 સ્ક્વોડ્રન, ‘શાર્ક્સ’ (Sharks) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવી હતી, જે અગાઉની મિગ-21 એફએલ (MiG-21 FL) સ્ક્વોડ્રનના પ્રતિષ્ઠિત વારસાને આગળ ધપાવે છે.
આ પણ વાંચોઃ સોમનાથમાં વાયુસેના દ્વારા છ ફાઇટર જેટ સાથે દિલધડક ‘સૂર્યકિરણ એર શો’ યોજાશે
વર્ષ 2015 માં, ટીમે વધુ અદ્યતન ‘હોક એમકે-132’ (Hawk Mk-132) વિમાન અપનાવ્યું હતું, જેનું હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) દ્વારા લાયસન્સ હેઠળ ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું છે. આ વિમાને આધુનિક એવિઓનિક્સ, બહેતર પ્રદર્શન અને ધુમાડો ઉત્પન્ન કરતી સિસ્ટમ્સ (સ્મોક-જનરેશન સિસ્ટમ્સ) ની મદદથી ટીમની પ્રદર્શન ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો. હોક વિમાનના આગમનથી આ ટીમના ઓપરેશનલ અને પ્રદર્શન પ્રોફાઇલમાં એક નવા યુગની શરૂઆત થઈ.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, SKAT એ ભારતમાં અને વિદેશમાં સેંકડો એરિયલ ડિસ્પ્લે (હવાઈ કરતબો) કર્યા છે, જે પ્રતિષ્ઠિત એર શો, રાષ્ટ્રીય ઉજવણીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડ્ડયન કાર્યક્રમોમાં ભારતીય વાયુસેનાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ ટીમે શ્રીલંકા, મ્યાનમાર, થાઈલેન્ડ, સિંગાપોર, ચીન અને યુએઈ (UAE) સહિતના દેશોમાં પ્રદર્શન કરીને પોતાની ચોકસાઈભરી ઉડાન અને અદ્ભુત ફોર્મેશન માટે પ્રશંસા મેળવી છે.
સૂર્યકિરણ એરોબેટિક ટીમના ઇતિહાસના કેટલાક યાદગાર સીમાચિહ્નો:
‘એરો ઇન્ડિયા’ (Aero India) ની અગ્રણી આવૃત્તિઓમાં સક્રિય ભાગીદારી.
યુએઈ, થાઈલેન્ડ, લાઓસ, મલેશિયા, શ્રીલંકા, મ્યાનમાર અને ચીન જેવા વિદેશી દેશોમાં શાનદાર પ્રદર્શન.
ચેન્નાઈના દરિયાકાંઠે યોજાયેલું ભવ્ય હવાઈ પ્રદર્શન, જેને જોવા માટે અંદાજિત 1.7 મિલિયન (17 લાખ) દર્શકો ઉમટી પડ્યા હતા.
વર્ષ 2026 માં હિમાલયની પર્વતમાળાઓ પર સૌપ્રથમવાર યોજાયેલું ઐતિહાસિક હવાઈ પ્રદર્શન.
આ સ્ક્વોડ્રનની કમાન હાલમાં ગ્રુપ કેપ્ટન અજય દશરથી સંભાળી રહ્યા છે, જેઓ વિશાળ ઓપરેશનલ ઉડાનનો અનુભવ ધરાવતા સુખોઈ-30 (Su-30) ના કુશળ પાયલોટ અને લાયકાત ધરાવતા ફ્લાઈંગ ઈન્સ્ટ્રક્ટર (Qualified Flying Instructor) છે.