નવી દિલ્હી, 9 ફેબ્રુઆરી 2026:આર્મેનિયાએ પહેલી વાર ભારત પાસેથી ખરીદેલા શસ્ત્રોનું જાહેરમાં પ્રદર્શન કર્યું છે. ભારતીય સશસ્ત્ર દળોના વડા જનરલ અનિલ ચૌહાણ હાલમાં આર્મેનિયાની મુલાકાતે છે. તેમને આર્મેનિયન અને ભારતીય શસ્ત્રો સહિત આર્મેનિયન-નિર્મિત હવાઈ બોમ્બ માટે વિવિધ UAV અને ફેરફાર મોડ્યુલ પણ બતાવવામાં આવ્યા હતા. પ્રદર્શનમાં રહેલા શસ્ત્રોમાં આકાશ એન્ટી-એરક્રાફ્ટ મિસાઇલ સિસ્ટમ, પિનાકા મલ્ટીપલ રોકેટ લોન્ચર સિસ્ટમ અને ભારત પાસેથી મેળવેલા સ્વ-સંચાલિત હોવિત્ઝરનો સમાવેશ થાય છે.
તાજેતરના વર્ષોમાં આર્મેનિયા સાથે ભારતના સંરક્ષણ સંબંધો વધુ ગાઢ બન્યા છે. આર્મેનિયા, પ્રથમ વિદેશી ખરીદનાર તરીકે, 2022 માં ભારત પાસેથી $720 મિલિયનમાં 15 આકાશ મિસાઇલ સિસ્ટમનો ઓર્ડર આપ્યો હતો. આ આકાશ-1S સિસ્ટમ ફાઇટર એરક્રાફ્ટ, ગાઇડેડ મિસાઇલો અને ડ્રોન જેવા હવાઈ જોખમો સામે વિશ્વસનીય રક્ષણ પૂરું પાડે છે. આ DRDO-વિકસિત સિસ્ટમ 30 કિલોમીટર દૂર સુધી દુશ્મન ફાઇટર એરક્રાફ્ટને શોધી અને તોડી પાડી શકે છે. આકાશ એ સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન, ભારત ડાયનેમિક્સ અને ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ દ્વારા વિકસિત મધ્યમ-અંતરની હવા-ટોવ્ડ મિસાઇલ છે. ચીન સાથેના તણાવની શરૂઆતથી ભારતે પૂર્વી લદ્દાખ સરહદ પર સ્વદેશી રીતે વિકસિત આકાશ હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલી તૈનાત કરી છે.
ભારતીય સેનાની આર્ટિલરી રેજિમેન્ટની 155mm/52 કેલિબરની ટોવ્ડ બંદૂકોની ઉપયોગિતાની આર્મેનિયા દ્વારા પણ પ્રશંસા કરવામાં આવી છે, જે તેના પાડોશી અઝરબૈજાન સામે સ્વ-બચાવમાં રોકાયેલ છે. તેથી, નવેમ્બર 2022 માં, આર્મેનિયાએ આર્ટિલરી બંદૂકોના પુરવઠા માટે ભારત સાથે $155.5 મિલિયનનો ઓર્ડર આપ્યો, જે 155mm હથિયાર સિસ્ટમ માટે સ્થાનિક કંપની સાથે પ્રથમ ઓર્ડર હતો. ભારત પાસેથી છ એડવાન્સ્ડ ટોવ્ડ આર્ટિલરી ગન સિસ્ટમ્સ (ATAGS) ખરીદ્યા પછી, આર્મેનિયાએ માર્ચ 2024 માં 84 બંદૂકોનો બીજો, મોટો બેચ ઓર્ડર આપ્યો. આર્મેનિયન સેના પાસે હવે 90 ATAGS છે. ટોવ્ડ હોવિત્ઝરની ફાયરિંગ રેન્જ 45 કિલોમીટરથી વધુ છે અને તે ઉચ્ચ ચોકસાઈ, ઝડપી જમાવટ અને મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશમાં અસરકારક કામગીરી માટે રચાયેલ છે.
અગાઉ, 2020 માં, ભારતે ચાર સ્વાતિ વેપન લોકેટિંગ રડાર (WLR) સપ્લાય કરવા માટે રૂ. 350 કરોડ (આશરે 1.5 બિલિયન ડોલર) નો સોદો કર્યો હતો, જે ઘાતક દુશ્મન શસ્ત્રો શોધી શકે છે. ભારતીય સેના માટે રચાયેલ, આ રડારનો ઉપયોગ દુશ્મનના આર્ટિલરી શેલ, મોર્ટાર અને રોકેટને ટ્રેક કરવા માટે થાય છે. ભારતે પાકિસ્તાન અને ચીન સરહદો પર દુશ્મન લોન્ચર્સ પર નજર રાખવા માટે આ રડાર તૈનાત કર્યા છે. આ રડાર 50 કિલોમીટરની રેન્જમાં એકસાથે અનેક દિશાઓથી આવતા શેલ અને રોકેટને સચોટ રીતે શોધી કાઢવામાં સક્ષમ છે. આ પછી, આર્મેનિયાએ તેના રશિયન બનાવટના સુખોઈ-30 ફાઇટર જેટને અપગ્રેડ કરવામાં પણ ભારતની મદદ માંગી છે.
ભારતને સપ્ટેમ્બર 2022 માં મિસાઇલ, રોકેટ અને દારૂગોળો માટે આર્મેનિયા પાસેથી $245 મિલિયનનો ઓર્ડર મળ્યો હતો. આ સોદાઓમાં બહુવિધ લોન્ચ રોકેટ સિસ્ટમ્સ, એન્ટી-ટેન્ક રોકેટ અને દારૂગોળોનો સંપાદન શામેલ હતો. આર્મેનિયન આર્મીએ અન્ય સિસ્ટમો ઉપરાંત પિનાકા મલ્ટી-બેરલ રોકેટ લોન્ચર (MBRL) ની છ રેજિમેન્ટ ખરીદવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ સોદા હેઠળ ભારત આર્મેનિયાને એન્ટી-ટેન્ક રોકેટ અને દારૂગોળાની શ્રેણી પૂરી પાડશે. ભારતમાં બનેલી મલ્ટીપલ લોન્ચ રોકેટ સિસ્ટમ, વેરિઅન્ટના આધારે 75 કિમી સુધીની રેન્જમાં ફાયરિંગ કરવામાં સક્ષમ છે.
ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ અનિલ ચૌહાણે આર્મેનિયા પ્રજાસત્તાકના સંરક્ષણ પ્રધાન કરેન બ્રુટ્યાન સાથે મુલાકાત કરી. આ વાટાઘાટો દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ સહયોગને મજબૂત બનાવવા અને વ્યૂહાત્મક સહયોગને આગળ વધારવા પર કેન્દ્રિત હતી, ખાસ કરીને બંને દેશો વચ્ચે સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક પરસ્પર લાભના મુદ્દાઓ પર.તેમણે ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ સાથે આર્મેનિયા પ્રજાસત્તાકના હાઇ-ટેક ઉદ્યોગ મંત્રી મ્ખિતાર હૈરાપેત્યાન સાથે પણ વાતચીત કરી. સીડીએસે આર્મેનિયા પ્રજાસત્તાકના વડા પ્રધાન નિકોલ પાશિન્યાન સાથે પણ વાતચીત કરી અને બદલાતા ભૂ-રાજકીય પરિદૃશ્ય અને વર્તમાન સુરક્ષા વાતાવરણ પર પોતાના વિચારો શેર કર્યા. વાટાઘાટોમાં સહયોગ માટે નવી તકો અને દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ સહયોગ અને વ્યૂહાત્મક સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાની રીતો પર પણ ચર્ચા કરી.
આ પણ વાંચોઃ પંજાબઃ લો કોલેજમાં યુવકે વિદ્યાર્થિનીની હત્યા કરી પોતે પણ જીવન ટૂંકાવ્યું