નવી દિલ્હી, 13 ફેબ્રુઆરી 2026: દેશે હવે ડોકટરોની અછતને દૂર કરવા અને સારવારની સુલભતા સુધારવાના હેતુથી નવી વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીમાં કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI)નો સમાવેશ કર્યો છે. સરકારે રાષ્ટ્રીય ક્ષય રોગ નાબૂદી કાર્યક્રમ, રાષ્ટ્રીય ડાયાબિટીક રેટિનોપેથી સ્ક્રીનીંગ કાર્યક્રમ અને રોગ દેખરેખ પ્રણાલીમાં AI સાધનોનો ઉપયોગ શરૂ કર્યો છે, જેનાથી આરોગ્યસંભાળ કાર્યકરો, જેઓ નિષ્ણાત ડોકટરો નથી, તેઓ પણ નિદાન પરીક્ષણો કરી શકે છે. આના પરિણામે ગંભીર ક્ષય રોગના કેસોમાં 27 ટકાનો ઘટાડો થયો છે અને સમયસર 4,500 થી વધુ ફાટી નીકળવાની ચેતવણીઓ પ્રાપ્ત થઈ છે.
નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઈ-સંજીવની સેવા દ્વારા આ પરિવર્તનને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું છે. આ ઓનલાઈન સેવા દ્વારા 282 મિલિયનથી વધુ લોકોને સલાહ અને સારવાર મળી છે, જે રોગ નિદાનમાં સહાય કરવા માટે AI નો ઉપયોગ કરે છે. વધુમાં, કુપોષણ પર નજર રાખવા માટે ઔદ્યોગિક AI સિસ્ટમોનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ભારતની આરોગ્યસંભાળ વ્યવસ્થા હવે ચેપી રોગો સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં કેન્સરની સારવાર, આયુર્વેદ જેવી પરંપરાગત દવાઓનું આધુનિકીકરણ અને રાષ્ટ્રીય એક આરોગ્ય કાર્યક્રમનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત 16-20 ફેબ્રુઆરી દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં ગ્લોબલ સાઉથની પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય AI સમિટનું આયોજન કરશે, જેમાં વિશ્વભરના નેતાઓ, નીતિ નિર્માતાઓ, ટેકનોલોજી કંપનીઓ અને નિષ્ણાતો ભાગ લેશે.આ સમિટમાં AI-સંબંધિત નીતિઓ, સંશોધન અને ઉદ્યોગ અને જાહેર ભાગીદારી પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, AI આરોગ્યસંભાળના અંતરને દૂર કરી રહ્યું છે, દવાઓ અને તબીબી સાધનોની ગુણવત્તામાં સુધારો કરી રહ્યું છે, અને સારવારને સસ્તું અને સુલભ બનાવી રહ્યું છે. AI દૂરના વિસ્તારોમાં વહેલા નિદાન, સચોટ સારવારના નિર્ણયો અને સારવારને સક્ષમ બનાવી રહ્યું છે.
માર્ચ 2024 માં, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે ₹10,371.92 કરોડના બજેટ સાથે “ભારત AI મિશન” ને મંજૂરી આપી હતી. આ મિશનનો હેતુ AI દ્વારા દેશના સામાજિક અને આર્થિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. સરકારે જણાવ્યું હતું કે આ મિશન હેઠળ, “ઇન્ડિયા એઆઈ એપ્લિકેશન ડેવલપમેન્ટ ઇનિશિયેટિવ” નામની એક યોજના પણ અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય એઆઈ ટેકનોલોજી વિકસાવવાનો છે જે દેશની મુખ્ય સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવી શકે. સુધારેલ અને સુધારેલ આરોગ્યસંભાળ સેવાઓ આ પહેલનું એક મહત્વપૂર્ણ પરિણામ છે.
આ પણ વાંચોઃ જામનગરના હનુમાન ટેકરી વિસ્તારમાં રેલવેએ જગ્યા ખાલી કરવા નોટિસ આપતા વિરોધ