વોશિંગ્ટન, 21 માર્ચ 2026: અવકાશના રહસ્યોનો પર્દાફાશ કરનાર વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી ટેલિસ્કોપ પૈકીના એક એવા ‘હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ’ના લોન્ચિંગને આગામી 24 એપ્રિલના રોજ 36 વર્ષ પૂર્ણ થઈ રહ્યા છે. આ ખાસ પ્રસંગની ઉજવણી રૂપે અમેરિકી સ્પેસ એજન્સી નાસાએ અવકાશમાં તારાઓના જન્મસ્થળ ગણાતા ‘ટ્રાઈફિડ નેબ્યુલા’ની એક અત્યંત શાનદાર અને તાજી તસવીર શેર કરી છે.
પૃથ્વીથી અંદાજે 5,000 પ્રકાશ વર્ષ દૂર સ્થિત આ નેબ્યુલા અવકાશમાં ગેસ, ધૂળ અને નવજાત તારાઓથી ભરેલો એક સક્રિય પ્રદેશ છે. આ વિસ્તારને વૈજ્ઞાનિકો તારાઓના નિર્માણનું કેન્દ્ર માને છે, કારણ કે અહીં સતત નવા તારાઓનું સર્જન થતું રહે છે. હબલ દ્વારા લેવાયેલી આ નવી તસવીરમાં બ્રહ્માંડના રંગો અને ગેસના વાદળોની જટિલતા સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે.
આ તસવીર માત્ર તેની સુંદરતા માટે જ નહીં, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો માટે પણ ખૂબ જ કિંમતી છે. આ તસવીરની મદદથી વૈજ્ઞાનિકો જાણી શકશે કે અવકાશમાં ગેસ અને ધૂળના વાદળો કેવી રીતે સંકુચિત થઈને નવા તારાને જન્મ આપે છે. સમયની સાથે અવકાશમાં કેવા ફેરફારો થાય છે અને ગેસની સંરચના કેવી રીતે બદલાય છે, તેનું વિશ્લેષણ કરવામાં આ ડેટા મદદરૂપ થશે. હબલ ટેલિસ્કોપ છેલ્લા સાડા ત્રણ દાયકાથી અનેક વણઉકેલ્યા રહસ્યો પરથી પડદો ઉઠાવી રહ્યું છે, જેમાં આ એક નવી સિદ્ધિ ઉમેરાઈ છે.
24 એપ્રિલ, 1990ના રોજ લોન્ચ થયેલું હબલ ટેલિસ્કોપ માનવજાત માટે બ્રહ્માંડને જોવાની ત્રીજી આંખ સાબિત થયું છે. નાસાએ જણાવ્યું હતું કે, ભલે હવે જેમ્સ વેબ જેવા અત્યાધુનિક ટેલિસ્કોપ આવી ગયા હોય, પરંતુ હબલ આજે પણ એટલું જ સક્ષમ છે અને બ્રહ્માંડના અદભૂત નજારા દુનિયા સમક્ષ લાવતું રહે છે. આ નવી તસવીર ખગોળશાસ્ત્રીઓ અને અવકાશ પ્રેમીઓ માટે 36મી વર્ષગાંઠની સૌથી મોટી ભેટ માનવામાં આવી રહી છે.