આજકાલની દોડધામ ભરી જિંદગી અને વ્યસ્ત લાઈફસ્ટાઈલમાં ઘણા લોકો સવારના નાસ્તામાં બ્રેડ ખાવી એ સૌથી સરળ વિકલ્પ માને છે. બ્રેડ ખૂબ જ ઝડપથી તૈયાર થઈ જતી હોવાથી તે અવારનવાર લોકોની પહેલી પસંદ બની જાય છે. જો કે, આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે રોજ સવારે માત્ર બ્રેડ પર નિર્ભર રહેવું એ સંતુલિત અને પૌષ્ટિક નાસ્તાનો યોગ્ય વિકલ્પ નથી. ખાસ કરીને મેદામાંથી બનેલી વ્હાઇટ બ્રેડમાં ફાઇબર અને શરીર માટે જરૂરી પોષક તત્વો ખૂબ જ ઓછા પ્રમાણમાં હોય છે, જેના કારણે પેટ ઝડપથી ખાલી થઈ જાય છે અને વ્યક્તિને વારંવાર ભૂખ લાગવા માંડે છે.
તબીબોના મતે દિવસની શરૂઆત હંમેશા એવા નાસ્તાથી કરવી જોઈએ, જેમાં પ્રોટીન, ફાઈબર, વિટામિન્સ અને મિનરલ્સનું ઉત્તમ સંતુલન હોય. આવો પૌષ્ટિક નાસ્તો શરીરને લાંબા સમય સુધી એનર્જી પુરી પાડવા, પેટ ભરેલું રાખવા અને એકંદર સ્વાસ્થ્યને સુધારવામાં મદદ કરે છે. આથી જ સવારે મેદાની બ્રેડ ખાવાના બદલે ડાયેટમાં કેટલાક દેશી અને પૌષ્ટિક વિકલ્પોનો સમાવેશ કરવો વધુ હિતાવહ માનવામાં આવે છે.
-
બ્રેડના બદલે સવારના નાસ્તામાં સામેલ કરો આ 5 શ્રેષ્ઠ અને પૌષ્ટિક વિકલ્પો
ઓટ્સ ઉપમા: સૌપ્રથમ ઓટ્સને હલકા શેકી લો. ત્યારબાદ એક પેનમાં રાઈ, મીઠો લીમડો, ડુંગળી, ગાજર, વટાણા અને કેપ્સિકમ સાંતળી લો. હવે તેમાં ઓટ્સ અને થોડું પાણી ઉમેરીને બરાબર પકવી લો. ફાઈબર અને જરૂરી પોષક તત્વોથી ભરપૂર આ નાસ્તો લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખશે અને શરીરમાં ઉર્જા જાળવી રાખશે.
મગની દાળના પુડલાઃ મગની દાળને થોડા કલાકો સુધી પાણીમાં પલાળી રાખ્યા બાદ તેને બરાબર પીસી લો. આ ખીરામાં ઝીણી સમારેલી ડુંગળી, લીલા ધાણા, લીલા મરચાં અને હળવા મસાલા ઉમેરીને ઘોળ તૈયાર કરો. તવા પર બિલકુલ ઓછા તેલમાં આ પુડલાને બંને બાજુ શેકી લો. પ્રોટીન અને ફાઈબરથી ભરપૂર આ ચીલા સ્નાયુઓને પોષણ આપે છે.
વેજિટેબલ પોહા: પૌષ્ટિક નાસ્તા માટે પોહા (પૌવા) ને ધોઈને અલગ રાખી દો. એક પેનમાં રાઈ, લીમડો, સિંગદાણા, ડુંગળી અને તમારી મનપસંદ લીલા શાકભાજીને સાંતળી લો. ત્યારબાદ તેમાં પોહા, હળદર અને લીંબુનો રસ મિક્સ કરીને થોડી મિનિટો સુધી પકવો. આ હલકો, સ્વાદિષ્ટ નાસ્તો વિટામિન્સ અને મિનરલ્સનો સારો સ્ત્રોત છે.
રાગી ઢોસા: રાગીના લોટમાં દહીં અને પાણી ઉમેરીને ઢોસા જેવું બેટર તૈયાર કરી લો. તેને તવા પર પાતળું ફેલાવીને ક્રિસ્પી શેકી લો અને નાળિયેરની ચટણી કે સાંભાર સાથે ગરમાગરમ પીરસો. રાગી એ કેલ્શિયમ, ફાઈબર અને આયર્નનો ઉત્તમ સ્ત્રોત હોવાથી શરીરને લાંબા સમય સુધી એનર્જી આપે છે.
દહીં સાથે ફ્રુટ્સ અને ડ્રાય ફ્રુટ્સ: એક વાટકી તાજા દહીંમાં કેળા, સફરજન, બેરી કે અન્ય મોસમી ફળોના ટુકડા ઉમેરો. ઉપરથી બદામ, અખરોટ અને ચિયા સીડ્સ અથવા અળસીના બીજ ઉમેરો. પ્રોટીન, કેલ્શિયમ, ફાઈબર અને હેલ્ધી ફેટ્સથી ભરપૂર આ નાસ્તો પાચનતંત્ર અને ઓવરઓલ હેલ્થ માટે વરદાન સમાન છે.
-
હેલ્ધી અને સંતુલિત નાસ્તો તૈયાર કરતી વખતે આટલું ધ્યાનમાં રાખો
સવારનો નાસ્તો હંમેશા તાજો અને ગરમ તૈયાર કરવો જોઈએ. નાસ્તામાં તાજા શાકભાજી, ફળો, આખા અનાજ અને કઠોળનો વધુમાં વધુ ઉપયોગ કરવો. રસોઈમાં બને તેટલું ઓછું તેલ, માખણ, મીઠું અને ખાંડ વાપરવા જોઈએ. આ સાથે જ દિવસભર પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવું અને તમારી ઉંમર, શારીરિક શ્રમ અને સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ અનુસાર જ ભોજનની માત્રા નક્કી કરવી જરૂરી છે.
-
સવારનો નાસ્તો ક્યારેય કેમ ન છોડવો જોઈએ?
રાતભરના લાંબા ગાળાના ઉપવાસ પછી સવારનો નાસ્તો શરીરને રિ-ચાર્જ કરવાનું અને જરૂરી કેલરી આપવાનું કામ કરે છે. જો સવારે યોગ્ય નાસ્તો કરવામાં ન આવે, તો શરીરનું મેટાબોલિઝમ ધીમું પડી જાય છે અને દિવસભર થાક અનુભવાય છે. વળી, નાસ્તો સ્કીપ કરવાથી લંચના સમયે અતિશય ભૂખ લાગે છે, જેના કારણે લોકો જરૂરિયાત કરતાં વધુ કે ઓવર-ઈટિંગ કરી બેસે છે, જે આગળ જતાં મોટાપો અને એસિડિટી જેવી બીમારીઓને આમંત્રણ આપે છે. તેથી, રોજ સવારે સમયસર પૌષ્ટિક નાસ્તો કરવો એ હેલ્ધી લાઈફસ્ટાઈલનો સૌથી મહત્વનો નિયમ છે.