નવી દિલ્હી, 29 જાન્યુઆરી 2026: દેશના 99.9 ટકા જિલ્લાઓમાં હવે 5G સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે, અને ટેલિડેન્સિટી 86.76 ટકા સુધી પહોંચી છે. ગુરુવારે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આર્થિક સર્વેક્ષણમાં આ માહિતી આપવામાં આવી હતી. આર્થિક સર્વેક્ષણમાં જણાવાયું છે કે છેલ્લા દાયકામાં ભારતના ટેલિકોમ ક્ષેત્રનો ઝડપથી વિકાસ થયો છે, જેના કારણે ગ્રામીણ-શહેરી ઍક્સેસ વિભાજન સંકુચિત થયું છે, જેના કારણે ટેલિડેન્સિટી 75.23 ટકાથી વધીને 86.76 ટકા થઈ છે.
સર્વેક્ષણમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે આ પરિવર્તન ડિજિટલી સશક્ત રાષ્ટ્રના સરકારના વિઝનને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ પ્રયાસો નીચેના ત્રણ મુખ્ય ઘટકો પર ટેલિકોમ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા પર કેન્દ્રિત હતા: સમસ્વિત (સમાવેશક વિકાસને વેગ આપવા માટે કનેક્ટિવિટી), વિકાસ (પ્રદર્શન, સુધારણા અને પરિવર્તન), તાઝ્વિત (ઝડપી વૃદ્ધિ અને સરળ ઉકેલો), અને સુરક્ષા (સલામત અને સુરક્ષિત).
વધુમાં, આર્થિક સર્વેક્ષણમાં જણાવાયું છે કે ઉદ્યોગનો અંદાજ છે કે જૂન 2025 સુધીમાં ભારતની સ્થાપિત ડેટા સેન્ટર ક્ષમતા આશરે 1,280 મેગાવોટ થશે, જેમાં આશરે 130 ખાનગી રીતે સંચાલિત ડેટા સેન્ટર અને 49 કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરે સરકારી એજન્સીઓ દ્વારા સંચાલિત હશે. આર્થિક સર્વેક્ષણ 2025-26 મુજબ, ઝડપી ડિજિટાઇઝેશન અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, IoT અને 5G જેવી તકનીકોને કારણે ડેટા સેન્ટરની ક્ષમતા 2030 સુધીમાં આશરે 4 GW સુધી વધવાનો અંદાજ છે.
અવકાશ વિકાસ પર, આર્થિક સર્વેક્ષણમાં જણાવાયું છે કે ભારત હાલમાં 56 સક્રિય અવકાશ સંપત્તિઓનું સંચાલન કરે છે, જેમાં 20 સંચાર ઉપગ્રહો, 8 નેવિગેશન ઉપગ્રહો, 4 વૈજ્ઞાનિક ઉપગ્રહો, 21 પૃથ્વી-અવલોકન ઉપગ્રહો અને 3 ટેકનોલોજી પ્રદર્શન મિશનનો સમાવેશ થાય છે. અવકાશ માળખાને મજબૂત બનાવવાની સાથે, અવકાશ કાર્યક્રમ 2025 એ એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું છે જેમાં ભારત અવકાશ મિશનના વિસ્તરણ અને ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારીમાં વધારો સાથે સ્વાયત્ત ઉપગ્રહ ડોકીંગ (SPADAX) પ્રાપ્ત કરનાર ચોથો દેશ બન્યો છે. વધુમાં, સ્વદેશી ક્રાયોજેનિક સ્ટેજ સાથે GSLV-F15 એ 29 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ NVS-02 ઉપગ્રહ લોન્ચ કર્યો, જે શ્રીહરિકોટાથી 100મો પ્રક્ષેપણ હતો.
આ પણ વાંચોઃ ગુજરાતમાં 24 કલાકમાં અકસ્માતના 6 બનાવોમાં 3ના મોત,4ને ગંભીર ઈજા