અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને 15 મુદ્દાનો યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવ મોકલ્યો
નવી દિલ્હી, 25 માર્ચ 2026: અમેરિકી મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (અમેરિકા) એ ઈરાનને યુદ્ધ ખતમ કરવા અને તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને નાબૂદ કરવા માટે એક વ્યાપક 15-મુદ્દાનો પ્લાન મોકલ્યો છે. બીજી તરફ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ઈરાન ડીલ કરવા માંગે છે.
ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા અધિકારીઓ અનુસાર, મધ્યસ્થીઓ દ્વારા મોકલવામાં આવેલી આ દરખાસ્ત દુશ્મનાવટ રોકવા, ઈરાનની પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓ પર અંકુશ લાવવા અને તેના પ્રાદેશિક વલણને નવો આકાર આપવા માટે એક વ્યાપક માળખું રજૂ કરે છે. દસ્તાવેજમાં ઈરાનને તેની ત્રણ મુખ્ય પરમાણુ સુવિધાઓ તોડી પાડવા, તેની ધરતી પર પરમાણુ સામગ્રીના કોઈપણ સંવર્ધનને રોકવા અને તેના બેલિસ્ટિક મિસાઈલ કાર્યક્રમને સ્થગિત કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, તે તેહરાન દ્વારા પ્રોક્સી જૂથોને આપવામાં આવતા સમર્થન પર અંકુશ લાવવા અને ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ ને સંપૂર્ણપણે ફરીથી ખોલવાની પણ માંગ કરે છે.
આ પ્લાનમાં એક મહિનાના યુદ્ધવિરામનો સમાવેશ થાય છે અને ઈરાન ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર નહીં બનાવે તેવી પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરે તેવી માંગ કરવામાં આવી છે. તે ઈરાન માટે સંવર્ધન પ્રવૃત્તિઓ રોકવા અને સંમત સમયપત્રક મુજબ તમામ સંવર્ધિત સામગ્રી આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સીને સોંપવી જરૂરી બનાવે છે. તેમાં નતાન્ઝ, ઈસ્ફાહાન અને ફોર્ડો પરમાણુ સુવિધાઓને સેવામાંથી બહાર કરવા અને તેનો નાશ કરવાની માંગ પણ કરવામાં આવી છે, જ્યારે યુએનની પરમાણુ વોચડોગ સંસ્થાને ઈરાનની અંદરની માહિતીની સંપૂર્ણ પહોંચ આપવાની વાત કહી છે.
પ્રાદેશિક મોરચે, આ પ્રસ્તાવ ઈરાનને તેની પ્રોક્સી વ્યૂહરચના છોડી દેવા અને આવા જૂથોને ભંડોળ અને શસ્ત્રો આપવાનું બંધ કરવા દબાણ કરે છે. તેમાં સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને મુક્ત દરિયાઈ માર્ગ તરીકે ખુલ્લો રાખવાની જોગવાઈઓ પણ સામેલ છે. મિસાઈલના મુદ્દાઓ પર પછીના તબક્કે ધ્યાન આપવામાં આવશે, જેમાં તેની સંખ્યા અને શ્રેણી પર મર્યાદા હશે. પ્લાનમાં ઈરાનની સૈન્ય ક્ષમતાઓને માત્ર સ્વરક્ષણના હેતુઓ સુધી મર્યાદિત કરવાનો પ્રસ્તાવ પણ છે. બદલામાં, ઈરાન પરના તમામ પરમાણુ-સંબંધિત પ્રતિબંધો હટાવી લેવામાં આવશે. અધિકારીઓએ પ્રકાશનને જણાવ્યું હતું કે, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે બુશેહરમાં નાગરિક પરમાણુ કાર્યક્રમના વિકાસને પણ ટેકો આપશે, જોકે તેની દેખરેખ રાખવામાં આવશે.
આ દરખાસ્તમાં “સ્નેપબેક” મિકેનિઝમ (જે પ્રતિબંધો આપોઆપ ફરીથી લાગુ કરવાની મંજૂરી આપે છે) ને નાબૂદ કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના જણાવ્યા અનુસાર, આ માળખું વ્યાપકપણે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા 28 ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધ શરૂ થયું તે પહેલાં કરવામાં આવેલી અગાઉની માંગણીઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ અને ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલો અનુસાર, આ પ્લાન મધ્યસ્થીઓ દ્વારા પહોંચાડવામાં આવ્યો છે, જેમાં પાકિસ્તાન રાજદ્વારી પ્રયાસોમાં મુખ્ય કડી તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. આ સાથે તુર્કી અને ઈજિપ્ત પણ અમેરિકા અને ઈરાની અધિકારીઓ વચ્ચે વાતચીત ગોઠવવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
રાજદ્વારી દબાણ છતાં, બંને પક્ષો હજુ પણ એકબીજાથી ઘણા દૂર છે, કારણ કે ઈરાન ઈઝરાયેલ, કુવૈત, બહેરીન અને સાઉદી અરેબિયા પર હુમલાઓ સહિત સમગ્ર ક્ષેત્રમાં હુમલા ચાલુ રાખી રહ્યું છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે મંગળવારે આશાવાદી સૂર વ્યક્ત કરતા કહ્યું હતું કે ઈરાન વાટાઘાટો માટે તૈયાર છે. ઓવલ ઓફિસના એક કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમણે પત્રકારોને કહ્યું, “તેઓ ડીલ કરવા માંગે છે. તેઓ સહમત થયા છે કે તેઓ ક્યારેય પરમાણુ હથિયાર રાખશે નહીં.”
ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટ અનુસાર, ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું કે વાતચીત ચાલી રહી છે. “અમે યોગ્ય નેતાઓ સાથે વાત કરી રહ્યા છીએ, અને તેઓ ખૂબ જ ખરાબ રીતે ડીલ કરવા માંગે છે.” ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, આ રાજદ્વારી પ્રયાસ સતત સૈન્ય ઉગ્રતા અને સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલા આર્થિક દબાણ વચ્ચે આવ્યો છે, જે હવે તેના ચોથા સપ્તાહમાં છે.
વધુ વાંચો: ઈરાની સેનાએ કરાચી જઈ રહેલા માલવાહક જહાજને અધવચ્ચેથી પાછું મોકલ્યું
