ભારતીય વાયુસેનાએ ‘ખગંતક-243’ ગ્લાઇડ બોમ્બનું સફળ પરીક્ષણ કર્યું

નવી દિલ્હી, 03 સપ્ટેમ્બર 2026: ભારતીય વાયુસેનાએ સ્વદેશી રીતે વિકસિત લાંબા અંતરના ગ્લાઈડ બોમ્બ ‘ખગંતક-243’ (Khagantak-243)નું સફળતાપૂર્વક ડ્રોપ ટ્રાયલ (હવામાંથી છોડવાનું પરીક્ષણ) હાથ ધરીને એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. વાયુસેનાએ આને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અને ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ પહેલ તેમજ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે નવીનતા (innovation) દ્વારા વિનાશક ક્ષમતામાં નવી ઊંચાઈઓ સર કરવાના પુરાવા તરીકે વર્ણવ્યું છે.

ભારતીય વાયુસેનાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે ‘ખગંતક-243’ (Khagantak-243) ના પરીક્ષણે તમામ ઉદ્દેશ્યો સફળતાપૂર્વક સિદ્ધ કર્યા છે. આ ભારતીય વાયુસેના અને ભારતીય ઉદ્યોગ જગત માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ ઘટના છે.

આ પરીક્ષણ Su-30MKI જેવા ફાઈટર એરક્રાફ્ટનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવ્યું હતું. ‘ખગંતક-243’ (Khagantak-243) ની રેન્જ 140 કિલોમીટરથી વધુ હોવાનું જણાવાય છે અને તે 300-કિલોગ્રામ શ્રેણીનું ચોકસાઈપૂર્વક લક્ષ્ય ભેદતું (precision-guided) શસ્ત્ર છે.

‘ખગાનતક-243’ (Khagantak-243) એ 300-કિલોગ્રામ શ્રેણીનું, હવામાંથી છોડી શકાતું, લાંબા અંતરનું, ‘સ્ટેન્ડ-ઓફ’ (સુરક્ષિત અંતરેથી છોડી શકાતું) અને ચોકસાઈપૂર્વક લક્ષ્ય ભેદતું ‘ગ્લાઈડ બોમ્બ’ છે. તેને JSR ડાયનેમિક્સ અને ભારત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) દ્વારા સંયુક્ત રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું છે. JSR ડાયનેમિક્સે બોમ્બની બોડી અને કંટ્રોલ સિસ્ટમનું નિર્માણ કર્યું છે, જ્યારે BEL એ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ગાઈડન્સ સબસિસ્ટમ્સ પૂરી પાડી છે.

આ પરંપરાગત ‘ફ્રી-ફોલ’ (મુક્તપણે પડતા) બોમ્બ કરતાં અલગ છે. વિમાનમાંથી છોડાયા બાદ, તે પોતાની એરોડાયનેમિક પાંખો અને નિયંત્રણ સપાટીઓનો ઉપયોગ કરીને લક્ષ્ય તરફ સરકે છે (ગ્લાઈડ કરે છે). આનાથી વિમાનને લક્ષ્યની બરાબર ઉપરથી ઉડવાની જરૂર રહેતી નથી, જેથી તે સુરક્ષિત અંતરેથી હુમલો કરી શકે છે.

મુખ્ય વિશેષતાઓ

• આશરે 12,000 મીટરની ઊંચાઈએથી છોડવામાં આવે ત્યારે 140 કિમીથી વધુની રેન્જ (મારક ક્ષમતા)
• Mk 81 જનરલ-પર્પઝ બ્લાસ્ટ-ફ્રેગમેન્ટેશન વોરહેડ, જેમાં 125 કિગ્રા વિસ્ફોટક સામગ્રી હોય છે
• નળાકાર બોડી, મધ્ય ભાગમાં ફરતી (swivel-type) ગ્લાઇડ પાંખો અને પાછળના ભાગે પાંચ કંટ્રોલ સરફેસિસ (નિયંત્રણ સપાટીઓ)
• મોડ્યુલર ડિઝાઇન, જે મિશનના આધારે વિવિધ વોરહેડ અને ગાઇડન્સ ગોઠવણોને શક્ય બનાવે છે

પ્રારંભિક ઉડાન પરીક્ષણ માટે Su-30MKI ને પ્લેટફોર્મ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે. ભવિષ્યમાં તેને અન્ય વિમાનો પર પણ સ્થાપિત કરવાની શક્યતા છે. અગાઉ, ભારતીય વાયુસેનાએ BEL ને ‘ખગંતક-243’ (Khagantak-243) યુનિટ્સની નિર્દિષ્ટ ન હોય તેવી સંખ્યા માટે ઓર્ડર આપ્યો હતો.

વધુ વાંચો: બંગાળના બાંકુરામાં વરસાદ દરમિયાન ઘરની દીવાલો ધરાશાયી થતાં ત્રણનાં મોત