રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા યોજનામાં મોટો ખુલાસો: કરોડો અપાત્ર લોકો ઉઠાવી રહ્યા હતા મફત રાશનનો લાભ

નવી દિલ્હી, 27 ઓગસ્ટ 2026: દેશની સૌથી મોટી કલ્યાણકારી યોજના એવી રાષ્ટ્રીય ખાદ્ય સુરક્ષા યોજનામાં કૌભાંડનો ચોંકાવનારો મામલો સામે આવ્યો છે. જે સરકારી અનાજ પર દેશના ગરીબ અને વંચિત લોકોનો હક છે, તેનો લાભ ટેક્સ ભરતા અમીર વેપારીઓ અને કંપનીઓના ડિરેક્ટરો ઉઠાવી રહ્યા હતા. ઉપભોક્તા બાબતો, ખાદ્ય અને સાર્વજનિક વિતરણ મંત્રાલય દ્વારા ડેટા ઇન્ટિગ્રેશન અને ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કર્યા બાદ દેશભરમાંથી 2.44 કરોડ એવા અપાત્ર લાભાર્થીઓની ઓળખ કરવામાં આવી છે, જેઓ વર્ષોથી ગરીબોનું મફત રાશન હડપ કરી રહ્યા હતા. સરકાર હવે આ તમામ લોકોને યોજનામાંથી બહાર કરવા જઈ રહી છે, જેનાથી ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં સરકારી તિજોરીને આશરે 5,800 કરોડ રૂપિયાની સીધી બચત થશે.

સરકાર દરેક વ્યક્તિને દર મહિને અંદાજે 200 રૂપિયાનું રાશન (વાર્ષિક 2,400 રૂપિયા પ્રતિ વ્યક્તિ) ઉપલબ્ધ કરાવે છે. 2.44 કરોડ અપાત્ર લાભાર્થીઓ હટવાથી વાર્ષિક અંદાજે 5,856 કરોડ રૂપિયાની ખાદ્ય સબસિડીની બચત થશે. અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં 2.77 કરોડ નકલી અને અપાત્ર લાભાર્થીઓને બહાર કરીને 6,700 કરોડ રૂપિયા બચાવવામાં આવ્યા હતા. આનાથી સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે રાશન કાર્ડના કોટામાં જગ્યા ખાલી થશે, જેથી વર્ષોથી કતારમાં ઉભેલા વાસ્તવિક જરૂરિયાતમંદ ગરીબ પરિવારોને આ યોજના સાથે જોડી શકાશે. હાલમાં સરકાર આ કાયદા હેઠળ દેશભરમાં અંદાજે 78 કરોડ લોકોને મફત રાશન આપી રહી છે.

• ડેટા તપાસમાં ખૂલ્યું ફ્રોડનું નેટવર્ક

મંત્રાલયે શંકાસ્પદ જણાતા આશરે 4.5 કરોડ લાભાર્થીઓના ડેટાને ઇન્કમ ટેક્સ, જીએસટી નેટવર્ક, કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રાલય અને ટ્રાન્સપોર્ટ વિભાગના ડેટાબેઝ સાથે ક્રોસ-વેરિફાઈ કર્યા હતા. આ કડક તપાસ બાદ 2.44 કરોડ લાભાર્થીઓ સીધી રીતે અપાત્ર સાબિત થયા છે. આ યાદી હવે સંબંધિત રાજ્ય સરકારોને સોંપવામાં આવી રહી છે, અને સ્થાનિક સ્તરે અંતિમ ચકાસણી બાદ આ તમામના રાશન કાર્ડ રદ કરી દેવામાં આવશે.

આ અપાત્ર લાભાર્થીઓમાં 1,58,16,217 એવા લોકો સામેલ છે જેમણે મહિનાઓથી રાશન લીધું નહોતું. આ ઉપરાંત, 56,22,619 ઇન્કમ ટેક્સ ભરનારા, 7,21,343 જીએસટી ભરનારા, 2,76,544 સરકારી કર્મચારીઓ, 2,42,313 કંપનીઓના ડિરેક્ટર, 2,07,970 ચાર-પૈયાવાહન (કાર) માલિકો, 3,01,978 એવા લોકો જેની ઉંમર 100 વર્ષથી વધુ દર્શાવવામાં આવી હતી, 10,77,631 એવા લોકો જેઓ બે અલગ-અલગ રાશન કાર્ડ ધરાવતા હતા, અને 1,13,094 એવા લાભાર્થીઓ હતા જેઓની ઉંમર 18 વર્ષથી ઓછી હતી પરંતુ તેઓ ગેરકાયદેસર રીતે લાભ લઈ રહ્યા હતા.