બાળકોનાં સપનાં માટે રોકાણ અને સુરક્ષાનો સમન્વયઃ જાણો કઈ પૉલિસી સૌથી ઉપયોગી રહેશે!
સાંજનો સમય હતો. પ્રણવ પોતાના દીકરા આર્યનને હોમવર્ક કરાવતો હતો. દીકરી કાવ્યા રંગોળી દોરી રહી હતી. ઘરમાં આનંદનો માહોલ હતો, સુરક્ષા હતી, સંતોષ હતો, પરંતુ આ શાંતિ પાછળ એક ઊંડો ભય પણ હતો, જે પ્રણવના મનમાં વર્ષોથી વસેલો હતો.
એ ભયનું મૂળ તેના બાળપણમાં હતું. પ્રણવ માત્ર સાત વર્ષનો હતો, જ્યારે અચાનક તેના પિતાનું અવસાન થયું. એક ક્ષણમાં ઘરનો આધાર તૂટી ગયો. માતા નિરાશ નહોતી, પણ પરિસ્થિતિ નિર્દયી હતી. ઘરની આવક બંધ. સ્કૂલની ફી બાકી. સગાંઓની સહાનુભૂતિ હતી, પણ સહાય સીમિત હતી.
પ્રણવને આજે પણ યાદ છે તે રાત, જ્યારે તેની મા બાજુના રૂમમાં બેઠી ગણતરી કરતી હતી કે “આ મહિને ઘરના ખર્ચા, દવાના બિલ, સ્કૂલ ફી, શું છોડવું?”
આ પણ વાંચોઃ સુરક્ષાની સાથે સમૃદ્ધિનું વાવેતર: એક પિતાના સપનાની ઉડાન
વર્ષો વિતતા ગયાં. કૉલેજ પૂરી કરીને કારકિર્દી શરૂ કરવાની હતી તેવા સમયમાં એક દિવસ તેને પિતાના મૃત્યુના દિવસો યાદ આવ્યા. એ દિવસોમાં માતાની મજબૂરી યાદ આવી અને પ્રણવે મૌન પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી, “મારાં બાળકોને આ સ્થિતિ ક્યારેય ન આવે.”
વર્ષો બાદ, પ્રણવ પોતે પિતા બન્યો. સારી નોકરી હતી, નિયમિત આવક હતી. પરંતુ જીવનની અનિશ્ચિતતા વિશે તે કોઈ ભ્રમમાં નહોતો. તેને ખબર હતી કે માત્ર કમાણી કરવી પૂરતી નથી, ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવું જરૂરી છે.
એક દિવસ તેણે નક્કી કર્યું કે હવે માત્ર બચત નહીં, પણ આયોજન જરૂરી છે. તેણે યુનિટ-લિંક્ડ ચાઈલ્ડ પ્લાન વિશે જાણકારી મેળવી.
તેને સમજાયું કે આ યોજના સામાન્ય રીતે 10 વર્ષથી શરૂ થઈ 15 થી 30 વર્ષ સુધીની મુદત માટે ઉપલબ્ધ હોય છે. એટલે બાળક નાનું હોય ત્યારે શરૂ કરી શકાય અને તેની ઉચ્ચ અભ્યાસની વય સુધી સચવાઈ શકે.
“આ તો બરાબર છે,” તેણે વિચાર્યું, “આર્યન હજુ પાંચ વર્ષનો છે. જો હું 20 વર્ષનો સમયગાળો પસંદ કરું, તો તેની કોલેજ સુધી એક મજબૂત ફંડ તૈયાર થઈ જશે.”
જીવન વીમા રકમ અંગે તેણે વધુ તપાસ કરી.
આ પણ વાંચોઃ અનન્યાનો આત્મવિશ્વાસ: એક નારીની આર્થિક સુરક્ષાની કથા
સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછું વાર્ષિક પ્રીમિયમના 7 ગણું અથવા લગભગ 2,50,000થી 5,00,000 સુધી હોય છે.
અને મહત્તમ? વાર્ષિક પ્રીમિયમના 40 ગણું.
પ્રણવે ગણતરી કરી.
“જો હું વાર્ષિક 50,000 પ્રીમિયમ ભરું, તો 7 ગણું એટલે 3,50,000 તો ઓછામાં ઓછું કવર મળી જ શકે. અને જરૂર પડે તો વધુ પણ લઈ શકું.”
પણ તેને માત્ર કવર નહિ, સુરક્ષા જોઈતી હતી.
પ્રીમિયમ ભરવાની મુદ્દત પણ લવચીક હતી. ઓછામાં ઓછા 5 વર્ષથી લઈને 25-30 વર્ષ સુધી. એટલે કે તે પોતાની આવક પ્રમાણે આયોજન કરી શકે. મિનિમમ વાર્ષિક પ્રીમિયમ લગભગ 15,000થી શરૂ થઈ શકે, અને ઉપર કોઈ મર્યાદા નથી.
તેને સૌથી વધુ અસર કરનાર મુદ્દો હતો મૃત્યુ લાભ.
જો પૉલિસી સમયગાળામાં પૉલિસીધારકનું અવસાન થાય, તો લાભાર્થીને વધુમાં વધુ સમ એસ્યોર્ડ અથવા ફંડ વેલ્યુ એટલે કે જે મોટું હોય તે મળે છે. ઘણી યોજનાઓમાં 105% સુધી કુલ ભરેલા પ્રીમિયમની ખાતરી પણ હોય છે.
પ્રણવ થોડો સમય મૌન રહ્યો.
“જો મારા સાથે કંઈ અનિચ્છનીય બને,”
તેણે મનમાં વિચાર્યું, “તો આર્યન અને કાવ્યા ઓછામાં ઓછા શિક્ષણ માટે સંઘર્ષ ન કરે.”
કેટલીક યોજનાઓમાં પ્રીમિયમ વેવર સુવિધા પણ હતી. એટલે પૉલિસીધારક ના રહે, તો આગળના પ્રીમિયમ કંપની ભરે અને પૉલિસી ચાલુ રહે. બાળકોનું ભવિષ્ય અટકતું નથી.
તેને આ તબક્કે ફરી પોતાની મા યાદ આવી. જો ત્યારે આવી કોઈ યોજના હોત, તો કદાચ તેની મા રાતભર આંસુઓ સાથે ગણતરી ન કરતી.
હયાતી લાભ પણ એટલો જ મહત્ત્વનો હતો.
જો પૉલિસી સમયગાળા પૂર્ણ થાય અને પૉલિસીધારક જીવંત હોય, તો ફંડ વેલ્યુ મળે છે. બજાર આધારિત ફંડ હોવાથી મૂલ્ય બજાર પર આધાર રાખે છે. સાથે કેટલીક યોજનાઓમાં લોયલ્ટી એડિશન્સ પણ ઉમેરાય છે, જે સમય સાથે મૂલ્ય વધારવામાં મદદ કરે છે.
આ પણ વાંચોઃ જીવન પછી પણ જીવંત રહેતો પ્રેમ: એક એવી ભેટ જે પેઢીઓને સુરક્ષિત કરે છે
હા, આ રોકાણ માર્કેટ-લિંક્ડ છે. એટલે વળતર બજાર પર નિર્ભર. પણ લાંબા ગાળે યોગ્ય આયોજન સાથે વૃદ્ધિની સંભાવના પણ વધારે.
લોક-ઇન સમયગાળો 5 વર્ષનો હોય છે. એટલે શરૂઆતના વર્ષોમાં રોકાણ ઉપાડવું શક્ય નથી. પરંતુ પ્રણવને આ સીમા ગમી.
“આ તો મને જ શિસ્તમાં રાખશે,” તેણે હસતાં કહ્યું.
ટેક્સ લાભ પણ હતા. પ્રીમિયમ પર આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ છૂટ મળી શકે. અને મૅચ્યુરિટી રકમ પર કલમ 10(10D) હેઠળ શરતો અનુસાર કરમુક્તિ મળી શકે.
પરંતુ પ્રણવ માટે આ યોજના માત્ર ટેક્સ બચત નહોતી. તે માટે આ એક વચન હતું.
એક સાંજે તેણે પોતાની પત્ની નેહાને બધું સમજાવ્યું.
“મને ખબર છે,” નેહાએ ધીમેથી કહ્યું, “તમે બાળપણમાં શું જોયું છે. તમે નથી ઇચ્છતા કે આપણે એ જ ભોગવીએ.”
પ્રણવે માથું હલાવ્યું.
“જો હું હયાત ન રહું,” તેણે સંકોચથી કહ્યું, “તો પણ તારું અને બાળકોનું શિક્ષણ, સપનાં, બધું સુરક્ષિત રહેવું જોઈએ.”
નેહાની આંખોમાં વિશ્વાસ હતો.
“આ યોજના માત્ર રોકાણ નથી,” તેણે કહ્યું, “આ આપણું ભવિષ્ય છે.”
વર્ષો પસાર થયાં.
દર વર્ષે પ્રણવ નિયમિત પ્રીમિયમ ભરતો રહ્યો. ક્યારેક બજાર ઊંચું, ક્યારેક નીચું. પરંતુ લાંબા ગાળે ફંડનું મૂલ્ય વધતું ગયું. લોયલ્ટી એડિશન્સ ઉમેરાતાં રહ્યા.
આર્યન હવે કોલેજમાં પ્રવેશ લેવા તૈયાર હતો.
પૉલિસી પૂર્ણ થતી વખતે મળેલી ફંડ વેલ્યુએ તેના એન્જિનિયરિંગના અભ્યાસનો મોટો ભાગ આવરી લીધો. પ્રણવને ગર્વ થયો.
“આ ફક્ત પૈસા નથી,” તેણે વિચાર્યું, “આ તો મારા નિર્ણયનું ફળ છે.”
અને સૌથી મહત્ત્વનું હતું કે તેણે પોતાની અંદરનો જૂનો ભય હરાવ્યો હતો.
જીવન અનિશ્ચિત છે. આવક આજે છે, કાલે ન હોઈ શકે. પરંતુ આયોજન આજથી શરૂ થાય છે.
યુનિટ-લિંક્ડ ચાઈલ્ડ પ્લાન માત્ર વીમા નથી. તે જીવન વીમા રકમ સાથે રોકાણનું સંયોજન છે. 10 થી 30 વર્ષ સુધીનો સમયગાળો, 7 ગણો કે તેથી વધુનો સમ એસ્યોર્ડ, 40 ગણા સુધીનું કવર, 5 વર્ષથી 30 વર્ષ સુધીની પ્રીમિયમ મુદ્દત, 15,000થી શરૂ થતું વાર્ષિક પ્રીમિયમ, મૃત્યુ પર વધુમાં વધુ સમ એસ્યોર્ડ અથવા ફંડ વેલ્યુ, 105% સુધી કુલ પ્રીમિયમની સુરક્ષા, હયાતી પર ફંડ વેલ્યુ અને લોયલ્ટી એડિશન્સ, 5 વર્ષનો લોક-ઇન અને ટેક્સ લાભ.
આ પણ વાંચોઃ જીવનનો સંધ્યાકાળનો સુરજ, સ્વાભિમાનની એક નવી સવારની કહાની
પરંતુ આ બધાં આંકડાઓ પાછળ એક ભાવ છે કે “મારા બાળકોને ક્યારેય સંઘર્ષ ન કરવો પડે.”
પ્રણવ માટે આ યોજના એક કાગળનો કરાર નહોતો. તે તેના બાળપણની પીડાથી જન્મેલો સંકલ્પ હતો.
આજે જ્યારે તે પોતાના બાળકોને હસતા જુએ છે, ત્યારે તેને શાંતિ મળે છે.
કારણ કે તેને ખબર છે કે જો કાલે કંઈ પણ થાય, તો પણ તેમનાં સપનાં તૂટશે નહીં.
અને કદાચ, દરેક પિતા માટે સૌથી મોટી સંપત્તિ એ જ છે, સંતાનોનું સુરક્ષિત ભવિષ્ય.
હેમંત પરમાર દ્વારા
(વિશેષ સૂચનાઃ મીડિયા તરીકે એક સમાજિક જવાબદારીના ભાગરૂપે આ વિગતો આપવામાં આવે છે, જે સર્વસાધારણ માહિતી અને ઉપયોગિતા ઉપર આધારિત છે. વ્યક્તિગત વીમા પ્લાનની પસંદગી માટે “રિવોઈ” કોઈ રીતે જવાબદાર નથી.)
