નવી દિલ્હી, 26 ઓગસ્ટ 2026: કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) અને આવકવેરા (ITR) રેકોર્ડમાં રહેલા સંવેદનશીલ વ્યક્તિગત ડેટા સુધી ખાનગી સંસ્થાઓની પહોંચને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને કહ્યું છે કે, તે એવા અસરકારક સુરક્ષા ઉપાયો તૈયાર કરવા પર વિચાર કરે, જેથી સરકારી રેકોર્ડમાં ઉપલબ્ધ વ્યક્તિગત માહિતીનો ખાનગી કંપનીઓ દ્વારા દુરુપયોગ અટકાવી શકાય.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમાલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વી. મોહનાની બેન્ચે એક વ્યાપારી ટેકનોલોજી સિસ્ટમ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જે પ્રોવિડન્ટ ફંડ અને આવકવેરાના રેકોર્ડમાં રહેલી સંવેદનશીલ માહિતી સુધી પહોંચ મેળવે છે અને તેને ચકાસે છે. CJI એ આ મુદ્દા પર પિયુષ શર્મા તરફથી દાખલ કરવામાં આવેલી જનહિત અરજી પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કરતા સૂચન કર્યું કે કેન્દ્ર સરકારે ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોની મદદથી આ સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે એક પ્રભાવશાળી માર્ગ બનાવવો જોઈએ.
પીઆઈએલમાં એ વાત પર ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે ખાનગી કંપનીઓ કાયદાકીય નિયમો હેઠળ સરકારી અધિકારીઓને સોંપવામાં આવેલા વ્યક્તિગત ડેટા સુધી પહોંચ મેળવીને તેનો વ્યાપારી ઉપયોગ કરી રહી છે. બેન્ચે આ મુદ્દાને નીતિગત ક્ષેત્રનો ગણાવ્યો હતો, પરંતુ સરકારી અધિકારીઓને આપવામાં આવેલી અંગત માહિતીના વ્યાપારી ઉપયોગની સંભાવનાને અત્યંત ચિંતાજનક ગણાવી હતી.
-
અરજદારના ચોંકાવનારા દાવા
સુનાવણી દરમિયાન અરજદારે જણાવ્યું કે તેમની પોતાની તપાસમાં એ વાત સામે આવી છે કે માત્ર પરમેનન્ટ અકાઉન્ટ નંબર અને યુનિવર્સલ અકાઉન્ટ નંબરની વિગતો કોઈ ખાનગી વેરિફિકેશન સિસ્ટમને આપવાથી જ રોજગાર સંબંધિત તમામ માહિતી તે લોકો સુધી પહોંચી જાય છે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ન તો કોઈ OTP જનરેટ થયો, ન તો સ્પષ્ટ સંમતિ લેવામાં આવી અને ન તો કોઈ અધિકૃત ઓળખની ચકાસણી થઈ. જોકે, અરજદારે સરકારી એજન્સીઓ દ્વારા ડેટા લીક કરવાનો કોઈ આરોપ લગાવ્યો નથી, પરંતુ વિવિધ કાયદાઓ હેઠળ સરકારી અધિકારીઓને અપાતી અંગત માહિતીની સુરક્ષા સામે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
અરજદારે જણાવ્યું કે EPFO અને આવકવેરાના ડેટાને નિયંત્રિત કરનાર કાયદાકીય માળખા છતાં એક ખાનગી પેટર્ન જોવા મળી રહી છે. આ દલીલોની નોંધ લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને આદેશ આપ્યો છે કે ખાનગી કંપનીઓ દ્વારા વ્યક્તિગત ડેટાના દુરુપયોગને રોકવા માટે તાત્કાલિક અને જરૂરી પગલાં લેવામાં આવે.
