જુઓ VIDEO: કાશ્મીરી હિન્દુ પંડિત નરસંહાર દિવસ: ૧૯૯૦ના તે ભયાનક પલાયનની ૩૬મી વરસી
નવી દિલ્હી/જમ્મુ: Kashmiri Hindu Pandit Genocide Day આજે ૧૯ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ કાશ્મીરી હિન્દુ પંડિતોના નરસંહાર અને સામુદાયિક પલાયનને ૩૬ વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. સ્થાનિક ઇસ્લામવાદીઓએ હિંસા અને ભયનો માહોલ ઊભો કરતાં ૧૯૯૦ના આજના દિવસે કાશ્મીર ખીણમાંથી લાખો હિન્દુઓને પોતાનું ઘરબાર છોડીને રાતોરાત નીકળી જવાની ફરજ પડી હતી. દર વર્ષે આ દિવસને કાશ્મીરી પંડિતો ‘નરસંહાર દિવસ’ તરીકે મનાવે છે, જેથી વિશ્વને તે અત્યાચારો અને અન્યાયની યાદ અપાવી શકાય.
શું થયું હતું ૧૯ જાન્યુઆરી, ૧૯૯૦ની તે રાત્રે?
જાન્યુઆરી ૧૯૯૦ના તે દિવસોમાં કાશ્મીર ખીણની મસ્જિદોમાંથી કટ્ટરપંથીઓ દ્વારા લાઉડસ્પીકર પર ધમકીભર્યા સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યા હતા. કાશ્મીરી હિન્દુઓને ત્રણ વિકલ્પ આપવામાં આવ્યા હતા: ‘રલિવ, ગલિવ યા ચલિવ’ (ધર્મ પરિવર્તન કરો, મરી જાઓ અથવા ભાગી જાઓ). આતંકવાદીઓએ નિર્દોષ લોકોની હત્યાઓ શરૂ કરી દીધી હતી અને મહિલાઓ પર અત્યાચાર ગુજારવામાં આવ્યા હતા. આ ભય અને આતંકના વાતાવરણમાં લાખો કાશ્મીરી પંડિતોએ પોતાની પેઢીઓ જૂની વિરાસત, ઘર અને મિલકતો છોડીને જમ્મુ અને દેશના અન્ય ભાગોમાં શરણ લેવી પડી હતી.
ન્યાય અને ઘરવાપસીની રાહ:
૩૬ વર્ષ વીતી જવા છતાં, આ વિસ્થાપિત સમુદાય માટે હજુ પણ ન્યાયની લડાઈ ચાલુ છે. જોકે ૨૦૧૯માં કલમ ૩૭૦ નાબૂદ થયા બાદ કાશ્મીરમાં સુરક્ષાની સ્થિતિ સુધરી હોવાના દાવા કરવામાં આવે છે, પરંતુ કાશ્મીરી પંડિતો માને છે કે જ્યાં સુધી તેમના નરસંહારની અધિકૃત તપાસ (Commission of Inquiry) કરવામાં નહીં આવે અને ગુનેગારોને સજા નહીં મળે, ત્યાં સુધી ન્યાય અધૂરો છે. ‘ધ કાશ્મીર ફાઇલ્સ’ જેવી ફિલ્મો બાદ આ મુદ્દા પર વૈશ્વિક સ્તરે ચર્ચા જાગી છે, પરંતુ વતનમાં સુરક્ષિત પુનઃસ્થાપન હજુ પણ એક મોટો પડકાર છે.
આજનું મહત્ત્વ: આજના દિવસે જમ્મુ, દિલ્હી અને વિશ્વના અન્ય દેશોમાં વસતા કાશ્મીરી પંડિતો મીણબત્તી પ્રગટાવીને તે શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપે છે જેમણે આતંકવાદનો ભોગ બનવું પડ્યું હતું. સોશિયલ મીડિયા પર પણ ‘KashmiriPanditExodus’ હેશટેગ સાથે હજારો લોકો પોતાની વેદના વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. વિસ્થાપિતોનું કહેવું છે કે, આ માત્ર પલાયન નહોતું, પરંતુ એક સમુદાયને જડમૂળથી ઉખેડી નાખવાનું સુનિયોજિત કાવતરું હતું.
કાશ્મીરી પંડિતોની આ લડાઈ માત્ર જમીનના ટુકડા માટે નથી, પરંતુ તેમના અસ્તિત્વ અને આત્મસન્માન માટે છે. દેશ માટે આ દિવસ યાદ રાખવો અત્યંત મહત્ત્વનો છે જેથી ભવિષ્યમાં આવી કોઈ કરુણાંતિકા ફરી ન સર્જાય.
