નવી દિલ્હી, 16 ઓક્ટોબર 2026: વિદેશ પ્રવાસનું આયોજન કરી રહેલા ભારતીય નાગરિકો માટે પાસપોર્ટને લઈને એક મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. હેનલે પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સની તાજેતરની રેન્કિંગમાં ભારતીય પાસપોર્ટ એક પાયદાનના ઉછાળા સાથે 84મા સ્થાન પર પહોંચી ગયો છે. જોકે, રેન્કિંગમાં સુધારો થયો હોવા છતાં ભારતીયો માટે વીઝા-ફ્રી એક્સેસમાં ઘટાડો નોંધાયો છે, એટલે કે હવે ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો અગાઉના મુકાબલે ઓછા દેશોમાં પ્રી-વીઝા વગર મુસાફરી કરી શકશે.
હેનલે ગ્લોબલ દ્વારા 9 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ જારી કરવામાં આવેલી નવી રેન્કિંગ મુજબ, ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો માટે વગર વીઝાએ અથવા વીઝા-ઓન-અરાઈવલથી પહોંચી શકાય તેવા ગંતવ્ય સ્થાનોની સંખ્યા 57 થી ઘટીને 55 થઈ ગઈ છે. અગાઉ ઓક્ટોબર 2025 માં જાહેર થયેલી રેન્કિંગમાં ભારતીય પાસપોર્ટ 85મા ક્રમે હતો અને 57 દેશોમાં વીઝા-ફ્રી એક્સેસ મળતી હતી.
આ 55 દેશોમાં ભારતીય નાગરિકો વીઝા વગર કે વીઝા-ઓન-અરાઈવલ સુવિધાથી મુસાફરી કરી શકે છે, જેમાં એશિયામાંથી થાઈલેન્ડ, મલેશિયા, ભૂટાન, નેપાળ, માલદીવ, મકાઉ અને કઝાકિસ્તાન જેવા દેશો સામેલ છે. કેરેબિયન અને અમેરિકા ક્ષેત્રમાંથી બારબાડોસ, જમૈકા, ગ્રેનેડા, હેતી, ડોમિનિકા, બ્રિટિશ વર્જિન આઈલેન્ડ્સ, સેન્ટ વિન્સન્ટ એન્ડ ધ ગ્રેનેડાઈન્સ તેમજ ત્રિનિદાદ અને ટોબેગોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત આફ્રિકા અને ઓશિનિયામાંથી મોરેશિયસ, રવાંડા, સેનેગલ, અંગોલા, ફિજી, વાનુઆતુ, કુક આઈલેન્ડ્સ, માઈક્રોનેશિયા, નિયૂ અને કિરિબાતી જેવા દેશોમાં પણ આ સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.
વૈશ્વિક સ્તરે વાત કરીએ તો, હેનલે રેન્કિંગમાં સિંગાપોર ફરી એકવાર ટોચના સ્થાને છે, જેના નાગરિકો 193 દેશોમાં વીઝા-ફ્રી મુસાફરી કરી શકે છે. જ્યારે બીજા સ્થાને જાપાન, સાઉથ કોરિયા અને યુનાઈટેડ આરબ અમીરાત છે, જેઓ 188 ડિસ્ટિનેશન પર વીઝા-ફ્રી અથવા વીઝા-ઓન-અરાઈવલ સુવિધા ધરાવે છે. બીજી તરફ, આ યાદીમાં અફઘાનિસ્તાનનો પાસપોર્ટ સૌથી નબળો સાબિત થયો છે. અફઘાનિસ્તાન 106મા સ્થાને છે અને તેના નાગરિકો માત્ર 22 દેશોમાં જ વીઝા વગર જઈ શકે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે હેનલે ઇન્ડેક્સ દુનિયાભરના 199 પાસપોર્ટ્સને 227 મુસાફરી ગંતવ્યોના આધારે રેન્ક આપે છે.
