નવી દિલ્હી, 13 જાન્યુઆરી 2026: માઈક્રોસોફ્ટના સહ-સ્થાપક અને અબજોપતિ બિલ ગેટ્સે તેમના તાજેતરના વાર્ષિક પત્રમાં એક મોટો દાવો કર્યો છે. તેમણે કહ્યું છે કે માનવજાતે અત્યાર સુધી જેટલી પણ વસ્તુઓ બનાવી છે તેમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સમાજ માટે સૌથી પરિવર્તનશીલ સાબિત થશે.
ગેટ્સ કહે છે કે આ ટેકનોલોજી એટલી મોટી પરિવર્તન લાવશે કે તેની પહેલાંની કોઈ પણ શોધનો આટલો પ્રભાવ ક્યારેય પડ્યો નથી. તેઓ AI વિશે અત્યંત આશાવાદી છે. તે આરોગ્ય અને શિક્ષણ ક્ષેત્રોમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવી શકે છે. પરંતુ તે જ સમયે, તેઓ ચેતવણી પણ આપી રહ્યા છે કે આ ટેકનોલોજી વિશ્વ માટે ખૂબ જ ગંભીર ખતરો પેદા કરી શકે છે.
AI ના બે સૌથી મોટા ખતરા કયા છે?
બિલ ગેટ્સે AI ના બે મુખ્ય જોખમો પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. પહેલું એ છે કે દુર્ભાવનાપૂર્ણ વ્યક્તિઓ અથવા “ખરાબ કલાકારો” તેનો દુરુપયોગ કરશે. બીજું એ છે કે તે રોજગાર બજારમાં મોટા પાયે વિક્ષેપ પાડશે. તેમણે લખ્યું કે બંને જોખમો વાસ્તવિક છે અને આપણે તેમનું વધુ સારી રીતે સંચાલન કરવાની જરૂર છે. આપણે AI કેવી રીતે વિકસાવીએ છીએ, તેનું નિયંત્રણ કરીએ છીએ અને તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરીએ છીએ તે વિશે કાળજીપૂર્વક વિચારવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અત્યાર સુધી કરેલી તૈયારીઓ પૂરતી નથી.
વધુ વાંચો: ભારતીય સેના પ્રમુખ જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદીએ પાકિસ્તાનને કડક ચેતવણી આપી
બાયોટેરરિઝમનો સૌથી મોટો ભય
ગેટ્સે તેમના 2015 ના TED ટોકનો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે વિશ્વ રોગચાળા માટે તૈયાર નથી. તેમણે કહ્યું કે જો COVID-19 માટે યોગ્ય તૈયારી કરવામાં આવી હોત, તો માનવતા ઓછી પીડાઈ હોત. હવે તેઓ કહે છે કે કુદરતી રોગચાળા કરતાં પણ મોટો ખતરો છે. એક બિન-સરકારી જૂથ ઓપન-સોર્સ AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને જૈવિક શસ્ત્રો બનાવી શકે છે. આ ખતરો એટલો મહત્વપૂર્ણ છે કે વિશ્વને તાત્કાલિક સતર્ક રહેવાની જરૂર છે. આ જોખમો AI આરોગ્યસંભાળ ક્ષેત્રમાં લાવી રહેલા પરિવર્તનશીલ ફેરફારોમાં સહજ છે.
વધુ વાંચો: ઈરાને સ્ટારલિંક ઈન્ટરનેટ સેવાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધી
સમાજને AI માટે તૈયાર કરવા માટે અપીલ
ગેટ્સ માને છે કે સમાજને AI યુગ માટે વધુ સારી રીતે તૈયાર થવાની જરૂર છે. હજુ સુધી પૂરતું કામ થયું નથી. આપણે જાણી જોઈને નક્કી કરવાની જરૂર છે કે AI કેવી રીતે વિકસિત, નિયંત્રિત અને ઉપયોગમાં લેવાય છે. તેમનું કહેવું છે કે AI દ્વારા નોકરીઓ પ્રભાવિત થઈ રહી છે. સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ જેવા ક્ષેત્રોમાં તેની અસર પહેલાથી જ જોવા મળી રહી છે, અને આગામી પાંચ વર્ષમાં તે વધુ વધશે. વેરહાઉસ વર્ક અને ફોન સપોર્ટ જેવા ક્ષેત્રો પણ પ્રભાવિત થશે.
જોકે, તેઓ સૂચવે છે કે 2026 ને આ ફેરફારોની તૈયારી માટેનું વર્ષ તરીકે નિયુક્ત કરવું જોઈએ. એવી નીતિઓ વિકસાવવી જોઈએ જે સંપત્તિનું વધુ સમાન રીતે વિતરણ કરે અને નોકરીઓના મહત્વને ઓળખે. આમાં કામના કલાકો ઘટાડવાનો અથવા અમુક ક્ષેત્રોમાં AI નો ઉપયોગ ન કરવાનો નિર્ણય લેવાનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
વધુ વાંચો: સંસદની કાર્યવાહીમાં AI નો સમાવેશ: હવે 27 ભાષાઓમાં થશે પ્રસારણ
