વાશિંગ્ટન, 1 ઓગસ્ટ 2026: ગાઝા યુદ્ધને પૂર્ણ કરવા માટેના પ્રયાસો વચ્ચે એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને કૂટનીતિક ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મોટો દાવો કરતા જણાવ્યું છે કે હમાસના સંપૂર્ણ નિશસ્ત્રીકરણ (શસ્ત્રો સમર્પણ કરવા) અને ગાઝા પટ્ટીમાંથી ઇઝરાયેલી સેનાની તબક્કાવાર નિવૃત્તિને લઈને એક ઐતિહાસિક સમજૂતી સધાઈ ગઈ છે.
ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, તમામ પક્ષો તરફથી ઔપચારિક મંજૂરી મળ્યા બાદ આગામી 14 દિવસની અંદર આ સમજૂતીને તબક્કાવાર રીતે અમલમાં મૂકવામાં આવશે. જોકે, હમાસે પણ આ સમજૂતી પર પોતાની સંમતિ દર્શાવી છે, પરંતુ સાથે જ ઇઝરાયેલ સમક્ષ કેટલીક શરતો પૂરી કરવાની પણ માગણી કરી છે. નક્કી કરાયેલા રોડમેપ હેઠળ, હમાસ એક તબક્કાવાર પ્રક્રિયા અંતર્ગત પોતાના તમામ શ્રસ્ત્રો અને હથિયારો એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટેબિલાઇઝેશન ફોર્સને સોંપશે. આ આશરે પાંચ હજાર સભ્યો ધરાવતા દળની કમાન અને દેખરેખ એક અમેરિકન જનરલના હાથમાં રહેશે.
સમજૂતીના ભાગરૂપે નવી પેલેસ્ટાઇન સરકારની રચના કરાશે
સમજૂતીની મુખ્ય રૂપરેખા અનુસાર, હમાસ દ્વારા તબક્કાવાર ઢંગે પોતાના હથિયારો સમર્પણ કરવામાં આવશે. સમગ્ર નિશસ્ત્રીકરણની આ જટિલ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવામાં આશરે 200 થી 300 દિવસનો સમય લાગી શકે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ગાઝાની અંદર આવેલા ગુપ્ત સુરંગોના (ટનલ્સ) નેટવર્કને પણ કાયમી ધોરણે નિષ્ક્રિય કરવામાં આવશે. નિશસ્ત્રીકરણનું કામ પૂર્ણ થયા બાદ જ ઇઝરાયેલી સૈન્ય તબક્કાવાર રીતે ગાઝામાંથી સંપૂર્ણપણે પાછું ખસશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિરીકરણ દળ દ્વારા નવી પેલેસ્ટાઇન પોલીસને વિશેષ તાલીમ આપવામાં આવશે. આ સમજૂતીના ભાગરૂપે નવી પેલેસ્ટાઇન સરકારની રચના કરવામાં આવશે, જે નવસંચાલિત પોલીસ બળ સાથે મળીને સમગ્ર પ્રદેશનું વહીવટી તંત્ર સંભાળશે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર આ કરારની જાહેરાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ પગલું ગાઝામાં કાયમી અને ચિરસ્થાયી શાંતિ સ્થાપવાની દિશામાં એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન સાબિત થશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સમગ્ર સમજૂતીને અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક અને ક્રમબદ્ધ રીતે લાગુ કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પના કથાનક મુજબ, જેવું હમાસનું નિશસ્ત્રીકરણ પૂરું થશે કે તુરંત જ ઇઝરાયેલી સેના ગાઝાની ધરતી પરથી પાછી ફરવાનું શરૂ કરી દેશે. આના પરિણામે, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિરીકરણ દળ નવી પેલેસ્ટાઇન પોલીસ સાથે મળીને કાયદો અને વ્યવસ્થાની જવાબદારી સંભાળશે અને ત્યારબાદ ગાઝાના ભવ્ય પુનર્નિર્માણની પ્રક્રિયાને વેગ મળશે.
હમાસની પણ સહમતિ, પરંતુ શરતો સાથે
હમાસના ક્ષેત્રીય અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે સંગઠને આ શાંતિ રોડમેપ પર પોતાની સંમતિ વ્યક્ત કરી છે. જોકે, સાથે જ તેમણે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સમજૂતીને જમીની સ્તરે અમલમાં મૂકતા પહેલાં ઇઝરાયેલે પણ પોતાની પ્રતિબદ્ધતાઓ પૂર્ણ કરવી પડશે. હમાસની માગ છે કે ઇઝરાયેલે તાત્કાલિક ધોરણે પોતાની સૈન્ય કાર્યવાહી રોકવી પડશે અને ગાઝામાંથી પોતાના સૈનિકો પાછા બોલાવવાની પ્રક્રિયાનો આરંભ કરવો પડશે. ગુરુવારે જાહેર કરવામાં આવેલા ડ્રાફ્ટ મુજબ, તમામ સંબંધિત પક્ષો તરફથી ઔપચારિક મંજૂરી મળ્યા બાદ આગામી 14 દિવસની અંદર આ સમજૂતીને અમલમાં મૂકવાની કાયમી પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જશે.
આ અંતર્ગત ગાઝામાં એક નવી ટેકનિકલ પેલેસ્ટાઇન સરકાર અસ્તિત્વમાં આવશે, જે ઇન્ટરનેશનલ બોર્ડ ઓફ પીસ અને નવી પોલીસ વ્યવસ્થાના સહયોગથી વહીવટી કાર્યો ચલાવશે. આગામી સમયમાં આ નવી પેલેસ્ટાઇન સરકાર અને પોલીસ દળ જ ગાઝાની આંતરિક સુરક્ષા અને પ્રશાસનિક જવાબદારીઓ સંભાળશે, જેનાથી યુદ્ધગ્રસ્ત પ્રદેશમાં ફરીથી જનજીવન સામાન્ય તરફ વળવાની આશા બંધાઈ છે.
