તેહરાન, 21 ઓગસ્ટ 2026: વૈશ્વિક દરિયાઈ કાર્યબળમાં નોંધપાત્ર 12.2 ટકા હિસ્સો ધરાવતા ભારતીય નાવિકો ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. 28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ને યુદ્ધક્ષેત્રમાં ફેરવવાના ઈરાનના પગલાંને પગલે, ભારતીય મર્ચન્ટ નેવીના કર્મચારીઓ આ ભૌગોલિક-રાજકીય સંઘર્ષની સીધી ઝપેટમાં આવી ગયા છે.
વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવો આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને એલએનજી (LNG)ની હેરફેરના લગભગ પાંચમા ભાગ માટે જીવનરેખા સમાન ભૂમિકા ભજવે છે; પરિણામે, આ સંકટે માત્ર ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષાને જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા શૃંખલાને પણ જોખમમાં મૂકી છે.
હુમલાઓમાં 15 નાવિકોના મોત
જૂનમાં જાહેર થયેલા સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અહેવાલ મુજબ, 28 ફેબ્રુઆરીએ સંઘર્ષ શરૂ થયા ત્યારથી હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં વ્યાપારી જહાજો પર થયેલા હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા 15 નાવિકોનાં મોત થયાં છે, જેમાં અનેક ભારતીયોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
દરમિયાન, ‘ફોરવર્ડ સીમેન યુનિયન ઓફ ઈન્ડિયા’એ એપ્રિલ મહિનાનો એક વીડિયો જાહેર કર્યો છે, જેમાં આ ક્ષેત્રમાં ભારતીય નાવિકો સામે રહેલા ગંભીર જોખમોને ઉજાગર કરવામાં આવ્યા છે. 22 એપ્રિલનો આ વીડિયો પનામાનો ધ્વજ ધરાવતા એક કન્ટેનર જહાજને દર્શાવે છે, જે ઈરાનના ‘ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ’ની બોટોથી ઘેરાયેલું છે.
આ ફૂટેજમાં રોકેટ-પ્રોપેલ્ડ ગ્રેનેડ છોડવામાં આવતા જોઈ શકાય છે અને ભારતીય નાવિકો પોતાનો જીવ બચાવવા માટે જહાજની અંદર આશરો લેતા નજરે પડે છે. ભારતના શિપિંગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, જહાજ પર સવાર તમામ 21 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો સુરક્ષિત રીતે બચી ગયા હતા.
ભારત સરકાર તરફથી કડક સૂચના
ગયા મહિને એક ભારતીય નાગરિકના મૃત્યુ બાદ, સરકારે સખત વિરોધ નોંધાવવા માટે ઈરાનના નાયબ રાજદૂતને બોલાવ્યા હતા. ત્યારબાદ, આ ક્ષેત્રમાં વધી રહેલી હિંસાને ધ્યાનમાં રાખીને, ‘ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ’ દ્વારા જહાજના માલિકો, જહાજ સંચાલકો અને ભરતી કરતી કંપનીઓને સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે કે તેઓ હોરમૂઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થતા જહાજો પર ભારતીય નાવિકોને તૈનાત ન કરે.
ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગના જણાવ્યા અનુસાર, સંઘર્ષગ્રસ્ત આ વિસ્તારમાં વ્યાવસાયિક જહાજો અને નાવિકો માટેના જોખમમાં આ હુમલાઓને કારણે નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જારી કરાયેલા આદેશમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, પર્સિયન ગલ્ફમાં સુરક્ષાની ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં લેતા, ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ સાવચેતીના પગલાં લેવા અત્યંત આવશ્યક છે.
વધુ વાંચો: અમેરિકાના અલાસ્કામાં ચાર્ટર પ્લેન ક્રેશ, બે પાઇલટ સહિત 8 લોકોનાં મોત
