નવી દિલ્હી, 10 ઓક્ટોબર 2026: આજના ડિજિટલ યુગમાં મોબાઈલ અને ઓનલાઈન ગેમિંગની લત માત્ર વડીલો જ નહીં પરંતુ નાના બાળકો અને કિશોરોમાં પણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહી છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ વિવિધ ગેમ્સમાં ટાસ્ક પૂરા કરવાના દબાણને કારણે બાળકો તેના તરફ આકર્ષાઈ રહ્યા છે. ઓનલાઈન ગેમિંગના આ એડિક્શનને કારણે બાળકોના વર્તનમાં અસામાન્ય બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેનાથી વાલીઓની ચિંતામાં મોટો વધારો થયો છે. કલાકો સુધી એક જ પોશ્ચરમાં બેસીને રમવાના કારણે શારીરિક મુશ્કેલીઓની સાથે બાળકો માનસિક રીતે પણ ગંભીર સમસ્યાઓનો ભોગ બની રહ્યા છે.
નોઈડા એક્સ્ટેંશન સ્થિત યથાર્થ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલના સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ અને સાયકિયાટ્રિસ્ટ ડૉ. સારસ પ્રસાદના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોમાં ગેમિંગનો શોખ સામાન્ય હોય છે, પરંતુ જ્યારે આ શોખ તેમની વાસ્તવિક જિંદગી પર ભારે પડવા લાગે ત્યારે ખતરો ઊભો થાય છે. ગેમ્સ બાળકોની દિનચર્યાનો એવો હિસ્સો બની જાય છે કે તેઓ અભ્યાસ, પૂરતી ઊંઘ, પરિવાર અને મિત્રોથી સાવ દૂર થઈને કલાકો સુધી સ્ક્રીન સામે સમય વિતાવે છે. વધુ પડતી ગેમિંગના કારણે બાળકો વધુ પડતા ચિડિયા, આક્રમક તેમજ એકાંતપ્રિય બનતા જાય છે.
નિષ્ણાતોના મતે આ લત કેટલી હદે ખતરનાક બની શકે છે તેનું ઉદાહરણ આપતા ડૉ. સારસ પ્રસાદે એક કિસ્સો શેર કર્યો હતો. તેમની પાસે ૧૩ વર્ષનો એક એવો બાળક આવ્યો હતો જે રોજ ૧૦ થી ૧૨ કલાક ઓનલાઈન ગેમ રમતો હતો. ધીમે-ધીમે તેણે લોકો સાથે મળવાનું બંધ કરી દીધું અને તેને એવું વહેમ પડવા લાગ્યો કે બીજા લોકો તેને નુકસાન પહોંચાડવા માંગે છે. સ્થિતિ એટલી હદે વણસી ગઈ કે તેને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવો પડ્યો, જ્યાં લાંબી કાઉન્સેલિંગ, દવાઓ અને ગેમિંગથી સદંતર દૂર રાખીને તેની સારવાર કરવામાં આવી હતી.
આ પ્રકારની સમસ્યાથી બાળકોને બચાવવા માટે વાલીઓએ માત્ર ગુસ્સે થવાને બદલે સમજદારીપૂર્વક કામ લેવાની જરૂર છે. ડૉક્ટર્સ સલાહ આપે છે કે બાળકોને માત્ર ડાંટવા કે મારવાથી તેઓ વધુ આક્રમક બની શકે છે, તેથી તેમની સાથે પ્રેમથી વાત કરીને તેઓ કેમ આટલો સમય ગેમ પાછળ વિતાવે છે તે સમજવું અનિવાર્ય છે. બાળકોના દૈનિક રૂટિન પર ધ્યાન આપવું જોઈએ અને તેમને ઓનલાઈન ગેમ્સના બદલે મેદાનમાં રમાતી રમતો કે અન્ય શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ (ફિઝિકલ એક્ટિવિટી) તરફ પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ. જો બાળકના વર્તનમાં અચાનક આક્રમકતા, લોકોથી દૂર રહેવાની આદત કે ગંભીર બદલાવ દેખાય તો સમય બગાડ્યા વગર તુરંત જ કોઈ મનોચિકિત્સક કે નિષ્ણાતની મદદ લેવી જિતાયેલું પગલું સાબિત થઈ શકે છે.
