નવી દિલ્હી, 15 ઓક્ટોબર 2026: એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં, સર્વોચ્ચ અદાલતે જણાવ્યું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ અન્ય ધર્મમાં ધર્માંતરણ કરે છે, તો તેની સામાજિક પછાતપણું હિન્દુ સામાજિક માળખામાંથી બિન-હિન્દુ સામાજિક માળખામાં સ્થાનાંતરિત થઈ શકતું નથી.
અદાલતે જણાવ્યું હતું કે હિન્દુ સામાજિક માળખામાં, પછાત વર્ગ કે અનુસૂચિત જાતિ સાથે સંબંધિત કોઈ વ્યક્તિ અન્ય ધર્મમાં ધર્માંતરણ કર્યા પછી, તે જ આધાર પર અનામતનો લાભ મેળવી શકે નહીં.
હકીકતમાં, જસ્ટિસ પ્રશાંત કુમાર મિશ્રા અને જસ્ટિસ ચંદ્રચૂડની બનેલી ખંડપીઠે તમિલનાડુ સરકાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી એક અરજી ફગાવી દીધી છે. આ અરજી મદ્રાસ હાઈકોર્ટના એક આદેશ વિરુદ્ધ હતી, જેમાં એવું ઠેરવવામાં આવ્યું હતું કે જે વ્યક્તિ ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કરે છે, તે માત્ર તે ધર્મ પરિવર્તનના આધારે ‘પછાત વર્ગ (મુસ્લિમ)’ શ્રેણી હેઠળ અનામતનો દાવો કરી શકે નહીં.
સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના એ નિર્ણયને યથાવત રાખ્યો છે, જેમાં તમિલનાડુ સરકારના તે જાહેરનામાને રદ કરવામાં આવ્યું હતું જે ઇસ્લામ ધર્મ અંગીકાર કરનારા મુસ્લિમોને અનામત આપતું હતું. હાઈકોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, જે વ્યક્તિ ઇસ્લામ ધર્મ અપનાવે છે, તે માત્ર ધર્મ પરિવર્તનના આધારે અનામતનો દાવો કરી શકે નહીં.
આ અગાઉ, 7 ઓગસ્ટના રોજ, મદ્રાસ હાઈકોર્ટના એક ચુકાદા વિરુદ્ધ રાજ્ય સરકાર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો હતો.
રાજ્ય સરકારે તેની અપીલમાં દલીલ કરી છે કે હાઈકોર્ટનો આ ચુકાદો, નિષ્ણાત વૈધાનિક પંચની ભલામણોના આધારે ઘડવામાં આવેલી કારોબારી નીતિમાં ન્યાયિક હસ્તક્ષેપના વ્યાપને લગતા અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કયો તર્ક આપ્યો?
નોંધનીય છે કે સર્વોચ્ચ અદાલતનો આ ચુકાદો હિન્દુ સામાજિક માળખામાં જાતિ આધારિત સામાજિક પછાતપણા અને અન્ય ધર્મમાં ધર્માંતરણ કર્યા બાદ અનામતનો લાભ મેળવવા માટેની પાત્રતાને લગતા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, માત્ર પછાત વર્ગ કે અનુસૂચિત જાતિના હોવાના આધારે અન્ય ધર્મમાં ધર્માંતરણ કર્યા પછી કોઈ વ્યક્તિ અનામતના લાભનો દાવો કરી શકે નહીં, કારણ કે ધર્મ પરિવર્તનથી વ્યક્તિના સામાજિક દરજ્જામાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
વધુ વાંચો: પાકિસ્તાનના પેશાવરમાં મોટી દુર્ઘટના: સ્કૂલની છત તૂટી પડતાં 28 બાળકો અને શિક્ષકનું મોત
