UGCના નવા નિયમો સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી: સમાનતાના અધિકાર પર CJIની મહત્વની ટિપ્પણી
નવી દિલ્હી, 29 જાન્યુઆરી 2026: યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ્સ કમિશન (UGC) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નવા નિયમો વિરુદ્ધ દાખલ કરાયેલી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. અરજદારોના વકીલે દલીલ કરી હતી કે આ નવા નિયમો સમાજમાં વિભાજન પેદા કરી રહ્યા છે અને માત્ર અમુક ચોક્કસ જ્ઞાતિઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને અન્ય નાગરિકોની અવગણના કરી રહ્યા છે.
અરજદારોના વકીલે ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત સમક્ષ દલીલ કરતા જણાવ્યું હતું કે, “ભારતીય સંવિધાને દરેક નાગરિકને સમાન રક્ષણ પૂરું પાડ્યું છે. પરંતુ UGCના નવા નિયમો ગૂંચવણભર્યા છે. આમાં માત્ર OBC, SC અને ST વર્ગની જ વાત કરવામાં આવી છે, જે સમાજમાં ભેદભાવની ભાવના જગાડે છે.”
વકીલે નિયમ 3(c)અને 3(e)નો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, જો નિયમ 3(e) માં ભેદભાવની વ્યાખ્યા પહેલેથી જ સ્પષ્ટ છે, તો 3(c) ની અલગથી શું જરૂર છે? આ નવા નિયમો એવું માની લે છે કે ભેદભાવ માત્ર અમુક જ જ્ઞાતિઓ કે તબક્કાઓ સાથે થાય છે, જે અયોગ્ય છે.
સુનાવણી દરમિયાન CJI સૂર્યકાંતે એક ઉદાહરણ આપતા વકીલને પૂછ્યું, “ધારો કે કોઈ દક્ષિણ ભારતીય વિદ્યાર્થી ઉત્તર ભારતની કોલેજમાં અભ્યાસ કરવા આવે અને તેના પર કોઈ અયોગ્ય ટિપ્પણી કરવામાં આવે, તો શું તેનો ઉલ્લેખ નિયમ 3(e) માં છે?” વકીલે જવાબ આપતા કહ્યું, “જી હા, તે જ અમારો મુદ્દો છે. જ્યારે એક સામાન્ય નિયમ (3-e) હેઠળ તમામ પ્રકારના ભેદભાવને આવરી લેવામાં આવ્યા હોય, ત્યારે કેટલીક જ્ઞાતિઓ માટે અલગથી કલમ બનાવવાની જરૂર નહોતી.”
CJI સૂર્યકાંતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કોર્ટ અત્યારે માત્ર એ જ પાસા પર ધ્યાન આપી રહી છે કે, “શું આ નવા નિયમો સંવિધાનના અનુચ્છેદ 14 (સમાનતાનો અધિકાર) મુજબ યોગ્ય છે કે નહીં.” અરજદારના વકીલે કોર્ટ પાસે સેક્શન 3(c) પર વચગાળાની રોક લગાવવાની માંગ કરી છે. આ કેસની આગામી સુનાવણીમાં UGC અને કેન્દ્ર સરકાર આ નિયમો પાછળનો તેમનો તર્ક રજૂ કરી શકે છે. શિક્ષણ જગત અને વિદ્યાર્થી સંગઠનો આ સુનાવણીના પરિણામ પર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.
