ભારત-ઈન્ડોનેશિયા વચ્ચે ઐતિહાસિક સંરક્ષણ કરાર: બ્રહ્મોસ અને અસ્ત્ર મિસાઈલ ખરીદશે ઈન્ડોનેશિયા

નવી દિલ્હી, 7 જુલાઈ 2026: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ઈન્ડોનેશિયા પ્રવાસ દરમિયાન બંને દેશોએ પોતાના સંરક્ષણ સહયોગને એક નવી ઊંચાઈ પર પહોંચાડી દીધો છે. મંગળવારે ભારત અને ઈન્ડોનેશિયા વચ્ચે અત્યંત શક્તિશાળી ‘બ્રહ્મોસ’ સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઈલની સપ્લાયને લઈને એક ઐતિહાસિક અને મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી થઈ છે. આટલું જ નહીં, ઈન્ડોનેશિયાએ ભારતમાં જ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી વિકસિત થયેલી હવામાંથી હવામાં પ્રહાર કરનારી ‘અસ્ત્ર’ મિસાઈલ ખરીદવા પર પણ સત્તાવાર સહમતિ દર્શાવી છે. આ સંરક્ષણ સોદાથી બંને દેશોના વ્યૂહાત્મક અને સૈન્ય સંબંધો અત્યંત મજબૂત બનશે, જ્યારે બીજી તરફ ભારતના સ્થાનિક સંરક્ષણ ઉદ્યોગ અને ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અભિયાનને વૈશ્વિક સ્તરે બહુ મોટું પ્રોત્સાહન મળશે.

આ કરોડો ડોલરનો સંરક્ષણ કરાર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઈન્ડોનેશિયાની સત્તાવાર મુલાકાત દરમિયાન થયો છે, જે તેમના ત્રણ દેશોના વિદેશ પ્રવાસનો પ્રથમ તબક્કો છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયના સૂત્રો પાસેથી મળતી માહિતી મુજબ, આ પ્રારંભિક કરાર બાદ ભારત ભવિષ્યમાં ઈન્ડોનેશિયાની સેનાને બ્રહ્મોસ મિસાઈલની વધારાની સૈન્ય બેટરીઓ અને ટેકનોલોજી પણ ઉપલબ્ધ કરાવી શકે છે. આ અવસરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, બંને દેશો વચ્ચે સતત વધી રહેલો પરસ્પર વિશ્વાસ હવે સંરક્ષણ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને દરિયાઈ સહયોગને એક નવી તાકાત આપી રહ્યો છે. મિસાઈલ ડીલ ઉપરાંત બંને દેશોએ સૈન્ય આદાનપ્રદાન, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને ઔદ્યોગિક સહયોગ વધારવા પર પણ સંમતિ સાધી છે.

સંરક્ષણ સિવાય બંને દેશો વચ્ચે અન્ય ક્ષેત્રોમાં પણ મહત્વના કરાર થયા છે. વડાપ્રધાન મોદીએ આ અંગે માહિતી આપતા કહ્યું કે, નવા કરારો બાદ હવે ઈન્ડોનેશિયાના સામાન્ય નાગરિકોને ભારતની ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત અને અત્યંત સસ્તી (કિફાયતી) દવાઓ ખૂબ જ સરળતાથી ઉપલબ્ધ થઈ શકશે. આ સાથે જ ભારત ઈન્ડોનેશિયામાં તબીબી સેવાઓ સુધારવા માટે ત્યાંના ડોક્ટરો અને અન્ય આરોગ્ય કર્મચારીઓને વિશેષ તાલીમ (ટ્રેનિંગ) આપવામાં પણ સહયોગ કરશે.

• ઈન્ડોનેશિયાની ચૂંટણી માટે ભારત ખાસ ‘ઈવીએમ’ તૈયાર કરશે

આ વૈશ્વિક બેઠકમાં સ્ટીલ સપ્લાય ચેઈનને વધુ મજબૂત કરવા માટે જરૂરી ખનિજો અને અદ્યતન ટેકનોલોજીના આદાનપ્રદાન પર પણ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, જેનાથી બંને દેશોમાં મહત્વપૂર્ણ મિનરલ્સની અછત દૂર થશે. આ મુલાકાતની સૌથી રસપ્રદ બાબત એ રહી કે, ભારત હવે ઈન્ડોનેશિયાની લોકશાહી પ્રણાલીને મજબૂત કરવા માટે ત્યાંની ચૂંટણી પ્રક્રિયા અનુસાર વિશેષ ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન વિકસિત કરી આપશે અને પોતાની આધુનિક ચૂંટણી ટેકનોલોજી પણ ઈન્ડોનેશિયા સાથે શેર કરશે, જેથી ત્યાં મુક્ત અને પારદર્શી ચૂંટણીઓ યોજી શકાય.