મુંબઈ, 16 સપ્ટેમ્બર 2026: હોસ્પિટલમાં દાખલ દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે સારવારનો ખર્ચ ઘણીવાર તણાવનું મુખ્ય કારણ બની જાય છે. આ સંદર્ભમાં, મહારાષ્ટ્રમાં તાજેતરમાં એક ચોંકાવનારી બાબત સામે આવી છે, જેમાં ખુલાસો થયો છે કે દર્દીઓ પાસેથી તબીબી સાધનો માટે વાસ્તવિક કિંમત કરતાં અનેકગણી વધુ રકમ વસૂલવામાં આવી રહી છે.
આ સમગ્ર બાબતને સમજવા માટે એ ધ્યાનમાં લો કે મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) હેઠળ કાર્યરત ‘પ્રાઇસ મોનિટરિંગ રિસોર્સ યુનિટ’ (MSPMRU) દ્વારા એક વ્યાપક સર્વેક્ષણ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે, જેમાં હોસ્પિટલો અને તબીબી બજારમાં વેચાતા તબીબી સાધનોના વાસ્તવિક ભાવોની વિગતો સામે આવી છે.
સર્વેમાં ચોંકાવનારું સત્ય હકીકત સામે આવ્યું
સર્વેક્ષણ અનુસાર, હોસ્પિટલમાં દાખલ દર્દીઓની સારવારમાં વપરાતા આવશ્યક તબીબી ઉપકરણોની ખરીદ કિંમત અને તેની મહત્તમ છૂટક કિંમત (MRP) વચ્ચે ભારે તફાવત જોવા મળે છે. આ ઉપકરણો તેમની વાસ્તવિક કિંમત કરતાં 19 થી 29 ગણી વધુ કિંમતે વેચવામાં આવી રહ્યા છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જે IV સેટની ઉત્પાદન કિંમત કંપનીઓ માટે માત્ર 11 છે, તે દર્દીઓને 325 સુધીની કિંમતે વેચવામાં આવે છે, જેનાથી 2,800%થી વધુનો નફાનો ગાળો મળે છે. તેવી જ રીતે, આશરે 6.75ની ઉત્પાદન કિંમત ધરાવતી સામાન્ય 10 mlની સિરીંજ બજારમાં 57.20 જેટલી ઊંચી કિંમતે વેચવામાં આવે છે.
અહેવાલ મુજબ, 40 થી 45ની કિંમતની નેબ્યુલાઇઝર માસ્ક કિટ દર્દીઓને 652 થી 715ના ભાવે આપવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ, આશરે 29ની કિંમતનું કેથેટર દર્દીઓને તેની ખરીદ કિંમત કરતાં દસ ગણા ભાવે વેચવામાં આવી રહ્યું છે.
તુકારામ મુંધેએ કેન્દ્ર સરકાર પાસે હસ્તક્ષેપની માંગ કરી
એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે મહારાષ્ટ્ર FDA કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ ભાવમાં થયેલા આ જંગી વધારાને સંપૂર્ણપણે અતાર્કિક અને ગેરવાજબી ગણાવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારને લખેલા પત્રમાં તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, આ ઉપકરણોના પ્રારંભિક ઉત્પાદન ખર્ચમાં કંપનીઓના માર્કેટિંગ અને વિતરણના ખર્ચ તેમજ તેમના નફાના માર્જિનનો પહેલેથી જ સમાવેશ થયેલો હોય છે. આમ છતાં, બજારમાં તેમના ભાવ આસમાને પહોંચી રહ્યા છે.
આ ગંભીર સમસ્યાના નિવારણ માટે, તુકારામ મુંઢેએ કેન્દ્ર સરકારના ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગને તાત્કાલિક અને કડક પગલાં લેવા અપીલ કરી છે. તેમણે માંગ કરી છે કે સામાન્ય રીતે વપરાતી આ સર્જિકલ અને તબીબી વસ્તુઓને ‘ડ્રગ્સ ઓર્ડર, 2013’ના દાયરામાં લાવવામાં આવે, જેથી તેના ભાવ પર કાયદેસરનું નિયંત્રણ મૂકી શકાય. વધુમાં, તેમણે મનસ્વી ભાવ-નિર્ધારણને રોકવા અને નફાખોરી પર લગામ કસવા માટે વહીવટી અને કાયદાકીય હસ્તક્ષેપની પણ માંગ કરી છે.
વધુ વાંચો: રાણી લક્ષ્મીબાઈ સ્કૂટી યોજના: વિદ્યાર્થીનીઓને જાન્યુઆરીમાં મળશે સ્કૂટી, હેલ્મેટ સાથે પેટ્રોલ પણ મળશે
