સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રને રાષ્ટ્રીય ક્ષમતા અને પ્રતિષ્ઠા સાથે જોડ્યું: વિક્રમ મિસરી

નવી દિલ્હી, 18 સપ્ટેમ્બર 2026: વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ જણાવ્યું છે કે છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં, સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ માત્ર છુપાયેલા ઔદ્યોગિક ઘટકોમાંથી વિકસીને આર્થિક સામર્થ્ય, તકનીકી પરિપક્વતા અને રાષ્ટ્રીય ક્ષમતાના માપદંડ બની ગઈ છે. નવી દિલ્હીના યશોભૂમિ ખાતે ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા 2026’ દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અંગેના એક સત્રને સંબોધતા તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે કોઈપણ દેશ ભલે તે ગમે તેટલો વિકસિત હોય એકલા હાથે ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરી શકતો નથી. વિક્રમ મિસરીએ જણાવ્યું હતું કે વિશ્વની સૌથી અદ્યતન ચિપ્સનું લગભગ 90 ટકા ઉત્પાદન તાઈવાન કરે છે, પરંતુ તેના માટેના ડિઝાઈન સોફ્ટવેર, સાધનો અને સામગ્રી અન્ય દેશોમાંથી આવે છે.

વિદેશ સચિવે જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર સેમિકન્ડક્ટર વેલ્યુ ચેઇન વિવિધ દેશોમાં ફેલાયેલી છે. ડિઝાઇન, સાધનો, ઉત્પાદન (ફેબ્રિકેશન), સામગ્રી અને એસેમ્બલી માટે વિવિધ દેશોની નિપુણતાની આવશ્યકતા રહેલી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે આગળ વધવાની સ્પર્ધા હવે માત્ર દેશો વચ્ચેની સ્પર્ધા પૂરતી સીમિત રહી નથી; તે હવે એક સહિયારો રાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ અને કંપનીઓ માટે પણ એક તક બની ગઈ છે.

તેમણે નોંધ્યું કે અમેરિકા તેના ‘CHIPS Act’ હેઠળ 50 અબજ ડોલરથી વધુનું રોકાણ કરી રહ્યું છે, ચીન તેની સ્થાનિક ક્ષમતા વધારવા માટે સતત રોકાણ કરી રહ્યું છે અને યુરોપ વૈશ્વિક ચિપ ઉત્પાદન ક્ષમતાનો પાંચમો ભાગ હાંસલ કરવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારતનો ‘સેમિકોન ઈન્ડિયા’ કાર્યક્રમ પણ આ જ દ્રષ્ટિકોણ પર આધારિત છે.

વધુ વાંચો: બેંગલુરુમાં GST અધિકારીનો લાંચકાંડ, 8 લાખ લેતા રંગેહાથ ઝડપાયા

વિક્રમ મિસરીએ જણાવ્યું હતું કે આત્મનિર્ભરતાનો અર્થ એ નથી કે દરેક વસ્તુનું ઉત્પાદન દેશની સરહદોની અંદર જ થવું જોઈએ. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કોઈ પણ દેશ આવું કરતો નથી કે કોઈ દેશે આવું કરવાનો પ્રયાસ પણ ન કરવો જોઈએ, કારણ કે તેનાથી ખર્ચમાં વધારો થશે, નવીનતાની ગતિ ધીમી પડશે અને ઔદ્યોગિક આધાર મર્યાદિત થઈ જશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આત્મનિર્ભરતાનો અર્થ એ છે કે દેશ પોતાની ક્ષમતાઓ અને એવા ઉત્પાદન ક્ષેત્રોને ઓળખે અને તેમાં પોતાની સાર્વભૌમ ક્ષમતા વિકસાવે તથા મજબૂત બનાવે; સાથે જ, જે ક્ષેત્રોમાં વિશ્વસનીય ભાગીદારી વધુ લાભદાયક હોય ત્યાં સમાન પ્રતિબદ્ધતા સાથે સહયોગ સાધે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત ડિઝાઇન, પેકેજિંગ અને ઉત્પાદનના એવા વિશિષ્ટ ક્ષેત્રોમાં સ્થાનિક ક્ષમતાઓ વિકસાવી રહ્યું છે જેમાં તેને વાસ્તવિક લાભ પ્રાપ્ત છે. સાથે જ, વિશ્વની અગ્રણી સાધનોની ઉત્પાદક કંપનીઓ, સામગ્રીના સપ્લાયર્સ અને ડિઝાઇન કંપનીઓને ભારત સાથે સહયોગ કરવા માટે આમંત્રિત કરવામાં આવી રહી છે.

વધુ વાંચો: ભારત-ભૂટાન બેઠકમાં દ્વિપક્ષીય સહયોગ અને પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર થયું મંથન