નવી દિલ્હી, 19 નવેમ્બર 2026: કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે ડ્રાફ્ટ ગેઝેટ નોટિફિકેશન G.S.R. નં. 987 (E) તારીખ 2 નવેમ્બર, 2026 દ્વારા ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945માં સુધારા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે, જેથી ફોર્મ્યુલેશન માટેની હાલની લાયસન્સિંગ જોગવાઈઓથી અલગ, જથ્થાબંધ દવાઓ (સક્રિય અથવા નિષ્ક્રિય જથ્થાબંધ પદાર્થો) ના વેચાણ માટે એક અલગ અરજી ફોર્મ (ફોર્મ 19-BC) અને લાયસન્સ ફોર્મ (ફોર્મ 20-BC) રજૂ કરી શકાય.
હાલમાં, એક સામાન્ય લાયસન્સ ફોર્મ્યુલેશન અને જથ્થાબંધ દવાઓ બંનેના જથ્થાબંધ વેચાણને આવરી લે છે. સૂચિત સુધારો બલ્ક ડ્રગ્સ માટે સમર્પિત લાયસન્સિંગ માળખું સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, જે તેમના જથ્થાબંધ વેચાણ પર વધુ કેન્દ્રિત નિયમનકારી દેખરેખ અને ફાર્માસ્યુટિકલ સપ્લાય ચેઇનમાં વધુ જવાબદારીને સક્ષમ બનાવે છે. આ પ્રસ્તાવ પર ડ્રગ્સ કન્સલ્ટેટિવ કમિટી (DCC) ની 67મી બેઠકમાં અને 16 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ યોજાયેલી ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડની 93મી બેઠકમાં સંમતિ આપવામાં આવી હતી.
સૂચિત માળખા હેઠળ, લાયસન્સમાં જથ્થાબંધ વેપારીઓ દ્વારા હેન્ડલ કરવામાં આવતી બલ્ક ડ્રગ્સની શ્રેણીઓનો સમાવેશ થશે, જેમાં નાર્કોટિક ડ્રગ્સ એન્ડ સાયકોટ્રોપિક સબસ્ટન્સિસ એક્ટ, 1985 હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલી દવાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. બલ્ક ડ્રગ્સનું વેચાણ સક્ષમ વ્યક્તિની વ્યક્તિગત દેખરેખ હેઠળ કરવામાં આવશે, જેનાથી તેમના વિતરણ અને સંચાલનમાં જવાબદારી વધુ મજબૂત બનશે.
અમલીકરણ થવા પર, સૂચિત સુધારો:
- જથ્થાબંધ વેચાણ દ્વારા બલ્ક ડ્રગ્સના વેચાણ પર બહેતર નિયંત્રણ આપશે.
- એન્ટિમાઇક્રોબાયલ રેઝિસ્ટન્સ અને NDPS દવાઓની હેરફેરના સંબંધમાં અમલીકરણ નિયંત્રણને મજબૂત બનાવશે.
- જથ્થાબંધ દવાઓના જથ્થાબંધ વેપારીઓને વેચાણ માટે અલગ લાયસન્સ મેળવવાની જરૂર રહેશે.
સુધારેલી લાયસન્સિંગ આવશ્યકતાઓમાં સંક્રમણને સરળ બનાવવા માટે, હાલના લાયસન્સધારકોને નવી જોગવાઈઓનું પાલન કરવા માટે પૂરતો સમય આપવામાં આવશે. આ આવશ્યકતાઓ તેમના વર્તમાન રીટેન્શન સમયગાળાની સમાપ્તિ પર અથવા સુધારાના અંતિમ પ્રકાશનના 12 મહિના પછી, બેમાંથી જે પાછળથી હોય તે તારીખથી તેમને લાગુ પડશે.








