નવી દિલ્હી, 28 ઓગસ્ટ, 2026 – કોંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીનું આગામી પુસ્તક ‘બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ’ વિવાદમાં સપડાયું છે. મળતા અહેવાલ અનુસાર પુસ્તકના કેટલાક અંશોને લઈને લેખિકા સોનિયા ગાંધી અને પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયા વચ્ચે મતભેદ ઊભા થયા છે. કહેવાય છે કે પ્રકાશક તરફથી હસ્તપ્રતમાં કેટલાક ફેરફારો કરવા અને કેટલાક ભાગને હટાવવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ સોનિયા ગાંધીએ આ અંશોને હટાવવાનો ઇનકાર કરી દીધો. ત્યારબાદ પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ ભારતમાં પુસ્તક પ્રકાશિત કરવાની યોજનાથી પોતાને અલગ કરી લીધું છે.
વાસ્તવમાં મીડિયા અહેવાલ મુજબ વિવાદાસ્પદ બતાવવામાં આવી રહેલા અંશોમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કાર્યકાળ, આરએસએસ સાથે જોડાયેલી બાબતો અને ચીન દ્વારા ભારતીય સીમા પર કરવામાં આવેલા કથિત અતિક્રમણ સાથે સંબંધિત સામગ્રી સામેલ છે. માનવામાં આવે છે કે પેંગ્વિન વર્લ્ડવાઇડને આ અંશો સામે કોઈ વાંધો નહોતો, પરંતુ પેંગ્વિન ઇન્ડિયા તરફથી કેટલીક સામગ્રી સામે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. સોનિયા ગાંધીએ આ ત્રણેય મુદ્દાઓ સાથે જોડાયેલા અંશોને હટાવવાનો ઇનકાર કરી દીધો.
પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ જારી કર્યું નિવેદન
પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ સોનિયા ગાંધીના પુસ્તક સંદર્ભે પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલો પર સત્તાવાર નિવેદન જારી કર્યું છે. કંપનીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ ભારતમાં આ પુસ્તકના પ્રકાશક નથી અને એ કહેવું યોગ્ય નથી કે સોનિયા ગાંધી દ્વારા સંપાદકીય ફેરફારોને સ્વીકારવામાં ન આવ્યા હોવાના કારણે કંપનીએ પુસ્તક પ્રકાશિત કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે.
કંપનીએ કહ્યું કે એક પ્રકાશક તરીકે પુસ્તકનાં તથ્યની તપાસ કરવી અને લેખકને તેમના પુસ્તકના હિતમાં જરૂરી સૂચન આપવા તે પ્રકાશકનો અધિકાર અને જવાબદારી બંને છે. પ્રકાશન પ્રક્રિયામાં આ પ્રકારના સૂચનો આપવા એ સામાન્ય બાબત છે. પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ કહ્યું કે સોનિયા ગાંધીના પુસ્તકને લઈને થયેલી વાતચીત દરમિયાન વલણ સતત એ જ રહ્યું કે તેઓ પ્રકાશક તરીકે ‘બિલોંગિંગ’ ને પ્રકાશિત કરવા માટે ઇચ્છુક અને તૈયાર હતા. કંપનીએ એ પણ કહ્યું કે લેખક સાથે થયેલી વ્યક્તિગત વાતચીત વિશે તે આનાથી વધુ કોઈ ટિપ્પણી નહીં કરે.
હસ્તપ્રતમાં ફેરફારના સૂચન પર ન બની સહમતિ
મળતી માહિતી મુજબ, પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયા અને સોનિયા ગાંધી વચ્ચે હસ્તપ્રતના કેટલાક ભાગને લઈને વાતચીત થઈ હતી. પ્રકાશક તરફથી કેટલીક સામગ્રીમાં ફેરફાર કરવાનો અને કેટલીક વિગતો હટાવવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું. જોકે, સોનિયા ગાંધી આ ફેરફારો માટે તૈયાર ન થયા. ત્યારબાદ કંપનીએ આ પ્રોજેક્ટથી અલગ થવાનો નિર્ણય લીધો. પુસ્તકની પ્રકાશન પ્રક્રિયા વિદેશોમાં ચાલુ છે. ‘બિલોંગિંગ: અ જર્ની ઓફ લવ’ ને અમેરિકામાં અલ્ફ્રેડ એ. નોપફ પ્રકાશિત કરશે, જે પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસનો જ એક ભાગ છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પુસ્તકની સંભવિત પ્રકાશન તારીખ 10 નવેમ્બર છે.
