ઇબોલા વાયરસના નવા ઘાતક સ્ટ્રેન સામે વેક્સિન વિકસાવી હોવાનો રશિયાનો દાવો

મોસ્કો, 27 મે 2026: વિશ્વભરમાં ફરી એકવાર ચિંતાનો વિષય બનેલા જીવલેણ ઇબોલા વાયરસના નવા સ્ટ્રેન સામે રશિયાએ રસી વિકસાવી હોવાનો દાવો કર્યો છે, જે વૈશ્વિક આરોગ્ય ક્ષેત્રે એક મોટા અને રાહતના સમાચાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. હાલમાં આફ્રિકન દેશ ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગોમાં ઇબોલા વાયરસનો નવો ઘાતક સ્ટ્રેન અત્યંત ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે, જેને પગલે ત્યાંની પરિસ્થિતિ સતત ચિંતાજનક બની રહી છે.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન દ્વારા પણ આ આફ્રિકન પ્રકોપ અંગે ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, કારણ કે ત્યાં શંકાસ્પદ કેસો અને તેનાથી થતા મોતના આંકડા સતત વધી રહ્યા છે. આવા કટોકટીના સમયે રશિયા તરફથી સંભવિત રસી વિકસાવવાનો દાવો તબીબી વિજ્ઞાન માટે એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન સાબિત થઈ શકે છે. જો કે, આ વેક્સિનની વાસ્તવિક અસરો, તેની અસરકારકતા અને વૈશ્વિક ઉપલબ્ધતા અંગે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે હજુ સંપૂર્ણ પુષ્ટિ થવાની બાકી છે. પરંતુ ઇબોલા જેવા અત્યંત સક્રિય અને જીવલેણ વાયરસ સામે જો આ રસી સફળ સાબિત થશે, તો તે વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા માટે એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ગણાશે.

કોંગોમાં ઇબોલાના 900 થી વધુ શંકાસ્પદ કેસ

રશિયાના સ્વાસ્થ્ય મંત્રી મિખાઇલ મુરાશ્કોએ સત્તાવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે, રશિયન વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી આ નવી વેક્સિન માત્ર ઇબોલાના નવા સ્ટ્રેન સામે જ નહીં, પરંતુ હાલમાં કોંગોમાં ફેલાઈ રહેલા દુર્લભ અને અત્યંત જટિલ એવા ‘બુન્દીબુગ્યો’સ્ટ્રેન સામે પણ સંપૂર્ણ રક્ષણ પૂરું પાડવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે તેમ છે. બીજી તરફ, ડબ્લ્યુએચઓના તાજા આંકડા અનુસાર, આ સમયે કોંગોમાં ઇબોલાના 900 થી વધુ શંકાસ્પદ કેસો અને 220 થી વધુ શંકાસ્પદ મોત નોંધાઈ ચૂક્યા છે, જેમાંથી 101 કેસ અને 10 મોતોની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ છે.

આ ભયાનક પ્રકોપની ગંભીરતાને જોતાં ગત 17 મેના રોજ આંતરરાષ્ટ્રીય જાહેર આરોગ્ય કટોકટી જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ વાયરસ હવે માત્ર કોંગો પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ સરહદો ઓળંગીને પડોશી દેશ યુગાન્ડા સુધી પણ પહોંચી ગયો છે. કોંગોના સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ, વાયરસ હાલ તેના શરૂઆતના તબક્કામાં છે પરંતુ તેનો ફેલાવવાનો વેગ ઘણો વધારે છે. જો કે, બુન્દીબુગ્યો સ્ટ્રેનને ઇબોલાના અન્ય જૂના સ્ટ્રેન્સની સરખામણીએ થોડો ઓછો ઘાતક માનવામાં આવે છે, તેમ છતાં તે માનવ જીવન માટે મોટો ખતરો પેદા કરી શકે છે.

આ વાયરસ સૌપ્રથમ સંક્રમિત પ્રાણીઓમાંથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે

ઇબોલાના ઇતિહાસ અને સંક્રમણની પદ્ધતિ પર નજર કરીએ તો, આ વાયરસ સૌપ્રથમ સંક્રમિત પ્રાણીઓમાંથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે અને ત્યારબાદ લોહી અથવા શરીરના અન્ય પ્રવાહી તત્વોના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં પ્રવેશે છે. આ રોગમાં સરેરાશ મૃત્યુદર અંદાજે 50 ટકા જેટલો ઊંચો માનવામાં આવે છે. જો કે, આ બીમારી કોરોનાની જેમ હવા દ્વારા ફેલાતી નથી, પરંતુ સંક્રમિત દર્દીની સારવાર કે દેખભાળ કરતી વખતે જો પૂરતી સાવચેતી રાખવામાં ન આવે તો ચેપ લાગવાનું જોખમ અતિશય વધી જાય છે.

વર્ષ 1976માં સૌપ્રથમવાર આ વાયરસની શોધ થઈ હતી. ત્યારપછીના ઇતિહાસમાં વર્ષ 2014 થી 2016 દરમિયાન પશ્ચિમ આફ્રિકામાં ફેલાયેલો ઇબોલા વાયરસનો પ્રકોપ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો, ભયાનક અને જટિલ માનવામાં આવે છે. તે સમયે નોંધાયેલા કેસો અને મોતોની સંખ્યા અગાઉના તમામ પ્રકોપોના સામૂહિક આંકડા કરતાં પણ વધુ હતી. ગિનીથી શરૂ થયેલો એ પ્રકોપ સિએરા લિયોન અને લાઇબેરિયા જેવા પડોશી દેશોમાં ફેલાઈ ગયો હતો, જેનાથી આખા ક્ષેત્રમાં ગંભીર મેડિકલ કટોકટી સર્જાઈ હતી. વર્તમાન સમયમાં પણ જો આ નવા વાયરસને સમયસર નિયંત્રિત કરવામાં નહીં આવે, તો 2014 જેવી જ સ્થિતિ ફરી ઊભી થઈ શકે છે, જેના કારણે રશિયાની આ વેક્સિન પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.

(PHOTO-FILE)