ડિજિટલ પાઇરેસી સામે કેન્દ્રની કાર્યવાહી, ટેલિગ્રામને નોટિસ ફટકારી 15 દિવસમાં રિપોર્ટ માંગ્યો

નવી દિલ્હી, 4 જુલાઈ 2026: દેશમાં ઓનલાઇન માધ્યમો પર ઝડપથી વધી રહેલી ડિજિટલ પાઇરેસીની પ્રવૃત્તિઓ સામે કેન્દ્ર સરકારે એક મોટું અને કડક પગલું ભર્યું છે. માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ ટેલિગ્રામને સત્તાવાર નોટિસ પાઠવીને આદેશ આપ્યો છે કે તે પોતાના પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ ગેરકાયદેસર અને પાઇરેટેડ કન્ટેન્ટને તાત્કાલિક અસરથી હટાવવા માટે કડક પગલાં ભરે. મંત્રાલયે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ટેલિગ્રામ પર ગેરકાયદેસર રીતે શેર કરવામાં આવતી નવી ફિલ્મો, વેબ સિરીઝ અને ઓટીટી કન્ટેન્ટના પ્રસારણ પર તાકીદે રોક લગાવવામાં આવે. આ સાથે જ સરકારે પ્લેટફોર્મને આ દિશામાં લેવાયેલા પગલાં અને કરાયેલી કાર્યવાહીનો સંપૂર્ણ વિગતવાર અહેવાલ આગામી 15 દિવસની અંદર રજૂ કરવા માટે પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.

સરકાર દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય એટલા માટે પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે કારણ કે પાઇરેસીના કારણે ભારતની ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી અને ડિજિટલ એન્ટરટેઇનમેન્ટ સેક્ટરને દર વર્ષે કરોડો રૂપિયાનું મોટું આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડે છે. ઘણી નવી ફિલ્મો અને વેબ સિરીઝ રિલીઝ થવાની સાથે જ આ પ્લેટફોર્મ પર ગેરકાયદેસર રીતે લીક થઈ જાય છે, જેના લીધે મૂળ નિર્માતાઓની કમાણી પર સીધી અને માઠી અસર પડે છે. વિવિધ ઓટીટી પ્લેટફોર્મ્સ અને કન્ટેન્ટ માલિકો દ્વારા લાંબા સમયથી કરવામાં આવી રહેલી ફરિયાદો બાદ સરકારે આ એક્શન લીધું છે. આ ફરિયાદોમાં જણાવાયું હતું કે ટેલિગ્રામ પર પરવાનગી વગર મોટા પાયે ફિલ્મો શેર થઈ રહી છે. પ્રાથમિક તપાસ બાદ મંત્રાલયે અંદાજે 3,142 જેટલા એવા ટેલિગ્રામ ચેનલોની ઓળખ કરી છે, જે કથિત રીતે પાઇરેટેડ કન્ટેન્ટ ફેલાવવામાં સક્રિય હતા.

• એપ્સના ‘યુઝરનેમ’ ફીચરને લઈને પણ સરકારની તપાસ તેજ

સરકારે આ કડક નોટિસ માહિતી ટેકનોલોજી અધિનિયમ 2000 હેઠળ જારી કરી છે. આ અંતર્ગત ટેલિગ્રામને આદેશ અપાયો છે કે તે આવા તમામ ગેરકાયદેસર એકાઉન્ટ્સ અને કન્ટેન્ટને તાત્કાલિક ડિલીટ કરે તેમજ પોતાના પ્લેટફોર્મના નિયમોને વધુ કડક બનાવે. વર્ષ 2021 ના આઈટી નિયમો અનુસાર, કોઈપણ ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ માટે સરકાર અથવા કોર્ટ તરફથી આદેશ મળ્યા બાદ ગેરકાનૂની કન્ટેન્ટને નિર્ધારિત સમયમાં હટાવવું કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત હોય છે.

આ સમગ્ર કાર્યવાહી દેશમાં ઓનલાઈન પાઇરેસીને નાબૂદ કરવા અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સના હકોનું રક્ષણ કરવા માટે સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલા એક મોટા અભિયાનનો જ એક ભાગ છે. આ દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે મેસેજિંગ એપ્સના ‘યુઝરનેમ’ ફીચરને લઈને પણ પોતાની તપાસનો દોર તેજ કર્યો છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલયે (MeitY) ટેલિગ્રામ અને સિગ્નલ જેવી એપ્સને નોટિસ મોકલીને આ ફીચરની સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે વિગતવાર માહિતી માંગી છે. સરકારની ચિંતા એ છે કે આ ફીચરનો દુરુપયોગ કરીને કોઈ વ્યક્તિની ઓળખની ચોરી, નકલી એકાઉન્ટ્સ બનાવવા અથવા ઓનલાઈન છેતરપિંડી આચરવામાં આવી શકે છે. આવી જ ચિંતા અગાઉ વોટ્સએપના નવા ફીચરને લઈને પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આ તમામ કંપનીઓને પૂછવામાં આવ્યું છે કે તેઓ પોતાના યુઝરનેમ સિસ્ટમમાં સુરક્ષાના કેવા આગવા ઉપાયો રાખે છે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈપણ પ્રકારનો દુરુપયોગ અટકાવી શકાય.