ઉત્તરકાશી અને આસપાસના ઘણા વિસ્તારોમાં શુક્રવારે ભૂકંપના આંચકા બે વાર અનુભવાયા હતા. ગભરાટના કારણે લોકો ઘરની બહાર નીકળી ગયા હતા. લોકોમાં ભયનો માહોલ છે. ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ વિભાગ દ્વારા તમામ તાલુકાઓમાંથી માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી રહી છે. જણાવવામાં આવી રહ્યું છે કે સવારે લગભગ 7.42 વાગે ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા. ભૂકંપના કારણે વરુણાવત પર્વતના લેન્ડસ્લાઈડ ઝોનમાંથી કાટમાળ અને પથ્થરો પડ્યા હતા. આ પછી રાત્રે 8.19 કલાકે ફરીથી ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા, રિક્ટર સ્કેલ પર તેની તીવ્રતા 3.5 હતી. આ પછી જિલ્લા મુખ્યાલયમાં રાત્રે 10.59 કલાકે ત્રીજી વખત ભૂકંપના આંચકા અનુભવાયા હતા.
ભૂકંપનું કેન્દ્ર ઉત્તરકાશીમાં જમીનથી પાંચ કિમી નીચે હતું. જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ ડૉ. મેહરબાન સિંહ બિષ્ટે અધિકારીઓને જિલ્લાના તમામ તાલુકા વિસ્તારોમાં ભૂકંપની અસર વિશે માહિતી એકત્રિત કરવા સૂચના આપી છે. હાલમાં જિલ્લામાં ક્યાંયથી પણ જાનમાલના નુકસાનની માહિતી નથી. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે વરુણાવત પર્વત એટલો નબળો થઈ ગયો છે કે 3 તીવ્રતાના ભૂકંપમાં જ પથ્થરો પડી રહ્યા છે.
ભૂકંપ શા માટે થાય છે?
પૃથ્વીની અંદર 7 પ્લેટ્સ છે, જે સતત ફરતી રહે છે. આ પ્લેટો જ્યાં અથડાય છે તે ઝોનને ફોલ્ટ લાઇન કહેવામાં આવે છે. વારંવાર અથડામણને કારણે પ્લેટોના ખૂણાઓ વળે છે. જ્યારે ખૂબ દબાણ વધે છે, ત્યારે પ્લેટો તૂટવાનું શરૂ કરે છે. નીચેની ઉર્જા બહાર નીકળવાનો રસ્તો શોધે છે અને ડિસ્ટર્બ પછી ભૂકંપ આવે છે.
ભૂકંપની તીવ્રતા કેવી રીતે માપવામાં આવે છે અને માપન માપ શું છે?
રિક્ટર સ્કેલનો ઉપયોગ કરીને ભૂકંપ માપવામાં આવે છે. તેને રિક્ટર મેગ્નિટ્યુડ ટેસ્ટ સ્કેલ કહેવામાં આવે છે. ધરતીકંપને રિક્ટર સ્કેલ પર 1 થી 9 સુધી માપવામાં આવે છે. ભૂકંપ તેના કેન્દ્ર એટલે કે એપીસેન્ટરથી માપવામાં આવે છે. ધરતીકંપ દરમિયાન પૃથ્વીની અંદરથી મુક્ત થતી ઊર્જાની તીવ્રતા તેના દ્વારા માપવામાં આવે છે. આ તીવ્રતા ભૂકંપની તીવ્રતા નક્કી કરે છે.