Homeગુજરાતીક્યાંથી લેવામાં આવ્યું ‘સત્યમેવ જયતે’,જે દેશના રાષ્ટ્રીય પ્રતીક અશોક સ્તંભની નીચે લખાયેલ...

ક્યાંથી લેવામાં આવ્યું ‘સત્યમેવ જયતે’,જે દેશના રાષ્ટ્રીય પ્રતીક અશોક સ્તંભની નીચે લખાયેલ છે?

દેશના રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો વિશે આપણે બાળપણથી વાંચતા આવ્યા છીએ. જેમ કે,આપણો રાષ્ટ્રધ્વજ ત્રિરંગો છે, રાષ્ટ્રગાન ‘જન ગણ મન…’છે અને રાષ્ટ્રીય ગીત વંદે માતરમ છે, રાષ્ટ્રીય પ્રાણી વાઘ છે અને રાષ્ટ્રીય પક્ષી મોર છે, રાષ્ટ્રીય ફૂલ કમળ છે અને રાષ્ટ્રીય ફળ કેરી છે. એ જ રીતે આપણું રાષ્ટ્રીય પ્રતીક અશોક સ્તંભ છે. આ રાષ્ટ્રીય પ્રતીક સમ્રાટ અશોક દ્વારા સારનાથ ખાતે બાંધવામાં આવેલા સ્તંભ પરથી લેવામાં આવ્યું છે. 26 જાન્યુઆરી 1950 ના રોજ દેશના બંધારણના અમલમાં આવતા, આ રાષ્ટ્રીય પ્રતીકોને અપનાવવામાં આવ્યા હતા. , જોકે, અશોક સ્તંભ પર ‘સત્યમેવ જયતે’ લખેલું તો નથી, તો પછી આ સૂત્ર ક્યાંથી લેવામાં આવ્યું?

પોલીસથી લઈને સેના સુધીના ડ્રેસ અને મેડલમાં, રાષ્ટ્રીય અને રાજ્યની ઇમારતો પર, સિક્કાઓ અને નોટોમાં, સરકારી દસ્તાવેજો પર, પાસપોર્ટ અને રાષ્ટ્રીય ઓળખ સાથેના અન્ય દસ્તાવેજો પર, તમે અશોક સ્તંભને રાષ્ટ્રીય પ્રતીક તરીકે જોશો.તે સમ્રાટ અશોક દ્વારા ઉભા કરાયેલા સ્તંભ પરથી લેવામાં આવ્યો છે. રાષ્ટ્રીય પ્રતીકમાં આ સ્તંભ પર ચાર સિંહ છે, પરંતુ આગળથી ફક્ત ત્રણ સિંહો જ દેખાય છે. આગળ ધર્મચક્ર બનાવવામાં આવે છે અને ઘોડો અને બળદ પણ બનાવવામાં આવે છે. હવે આવે છે તેનું આદર્શ વાક્ય સત્યમેવ જયતે પર.

સત્યમેવ જયતે ભારતનું ‘રાષ્ટ્રીય સૂત્ર’ માનવામાં આવે છે, જેનો અર્થ થાય છે – “સત્યની જ જીત થાય છે”. એવું કહેવાય છે કે,પંડિત મદન મોહન માલવિયાએ ‘સત્યમેવ જયતે’ને રાષ્ટ્રીય બોર્ડમાં લાવવામાં અને તેનો પ્રચાર કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.સત્યમેવ જયતેનો એફોરિઝમ મુંડક-ઉપનિષદમાંથી લેવામાં આવ્યો છે.આ મૂળભૂત રીતે મુંડક-ઉપનિષદના જાણીતા મંત્ર 3.1.6 નો પ્રારંભિક ભાગ છે.

ઉપનિષદમાંથી ‘સત્યમેવ જયતે’ વાક્ય રાષ્ટ્રીય પ્રતીકમાં મુદ્રાલેખ તરીકે સમાવિષ્ટ છે, તેથી તેનો વ્યક્તિગત રીતે ઉપયોગ કરી શકાતો નથી.આ અશોક સ્તંભ શિખરની નીચે જોઈ શકાય છે.રાષ્ટ્રીય પ્રતીક અશોક સ્તંભની સાથે આ સૂત્ર પણ ભારતીય નોટો અને સિક્કાઓમાં છપાયેલું છે.

spot_img
spot_img
સંબંધિત લેખો
spot_img
spot_img

Most Popular

spot_img