“માત્ર બ્રાહ્મણો જ નહીં, કોઈપણ જાતિનો કોઈપણ વ્યક્તિ સરસંઘચાલક બની શકે છે”: મોહન ભાગવત
નવી દિલ્હી, 08 ફેબ્રુઆરી 2026: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના વડા મોહન ભાગવતે 100 વર્ષ પૂર્ણ થવા પર મુંબઈમાં આયોજિત વ્યાખ્યાન શ્રેણીમાં RSS વડા પદ અંગે એક મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે કોઈપણ વ્યક્તિ, પછી ભલે તે ક્ષત્રિય હોય, વૈશ્ય હોય, શુદ્ર હોય કે બ્રાહ્મણ હોય, તે સરસંઘચાલક બની શકે છે. ફક્ત બ્રાહ્મણ હોવું એ લાયકાત નથી.
રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના શતાબ્દી સમારોહ નિમિત્તે આયોજિત કાર્યક્રમમાં હાજર લોકો સાથેની વાતચીત દરમિયાન તેઓ પ્રશ્નોના જવાબ આપી રહ્યા હતા.
તેમણે કહ્યું, “સંઘનો સરસંઘચાલક કોણ બનવું જોઈએ? બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય કે શુદ્ર જ સરસંઘચાલક ન બની શકે. ફક્ત એક હિન્દુ જ બની શકે છે. કોઈ પણ સરસંઘચાલક ન બની શકે. ફક્ત એક હિન્દુ જ બની શકે છે. SC/ST પણ સરસંઘચાલક બની શકે છે, અને જે કોઈ બીજું કંઈ છે તે પણ બની શકે છે. અહીં, કામદારોની નિમણૂક જાતિના આધારે થતી નથી. જે કામ કરે છે તેને નિમણૂક આપવામાં આવશે.”
‘પહેલાં બધા પદાધિકારીઓ બ્રાહ્મણ હતા’
સંઘના વડાએ કહ્યું, “જ્યારે સંઘ શરૂ થયો ત્યારે તે નાનો હતો. સંઘનું કાર્ય એક નાની વસાહતમાં શરૂ થયું હતું અને તે બ્રાહ્મણ વસાહત હતી. તો, ભૂતકાળમાં, સંઘના બધા પદાધિકારીઓ બ્રાહ્મણ હતા. લોકો કહેતા હતા કે સંઘ ફક્ત બ્રાહ્મણોનો છે, અને આજે પણ તેઓ એવું કહે છે કારણ કે લોકો ફક્ત એ જ જુએ છે કે તેમના પોતાના કેટલા લોકો છે. પરંતુ એવું નથી.”
‘યુનિયનનો વિસ્તાર થયો છે’
મોહન ભાગવતે આગળ કહ્યું, “હવે સંઘનો વિકાસ થયો છે, અને અમે લોકોને જાતિના આધારે વિભાજીત કરીને વિસ્તરણ કરતા નથી. અમે ભૌગોલિક ક્ષેત્ર દ્વારા વિસ્તરણ કરીએ છીએ. 10,000 લોકોની વસાહતો છે; શહેરોમાં અને દરેક વસાહતમાં કામ થવું જોઈએ. એક મંડળ એ 10 કે 12 ગામોનો સમૂહ છે, અને દરેક મંડળમાં કામ થવું જોઈએ. જેમ જેમ આપણે ભૌગોલિક રીતે વિસ્તરીએ છીએ તેમ તેમ બધી વસાહતો એકબીજાના સંપર્કમાં આવે છે. બધી જાતિના લોકો એક સાથે આવે છે.”
RSS વડાએ કહ્યું, “આજે તમે જોશો કે અખિલ ભારતીય સ્તરે પણ, ફક્ત એક જ જાતિના લોકો નથી, બધી જ જાતિના લોકો છે. સંઘમાં આ એક સ્વાભાવિક બાબત છે. તેથી, SC-ST હોવું એ ગેરલાયકાત નથી અને બ્રાહ્મણ હોવું એ લાયકાત નથી.”
વધુ વાંચો: દિલ્હી દેશનું સૌથી મોટું ઈ-બસ શહેર બન્યું, રામલીલા મેદાનથી 500 નવી ઈવી બસો લોન્ચ કરવામાં આવી
