નવી દિલ્હી, 7 ઓગસ્ટ 2026: પાકિસ્તાન સામે લાંબા સમયથી આઝાદીની માંગ કરી રહેલા બલૂચ રાષ્ટ્રવાદીઓએ તાજેતરમાં 11 ઓગસ્ટને બલૂચિસ્તાનના સ્વતંત્રતા દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો છે. સંગઠને પાકિસ્તાનના આ સૌથી મોટા પ્રાંતની પૂર્ણ સ્વતંત્રતાનો દાવો કરતા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને એક સ્વતંત્ર અને સાર્વભૌમ દેશ તરીકે ઔપચારિક માન્યતા આપવા અપીલ કરી છે અને આ માટે વૈશ્વિક અભિયાન પણ શરૂ કર્યું છે.
રક્ષા વિશેષજ્ઞના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાની સેના હાલમાં ત્રણ મોરચા બલૂચિસ્તાન, ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) પર ભારે સંકટનો સામનો કરી રહી છે. દુશ્મન દેશ સામે લડતી વખતે સૈનિકોમાં ઉત્સાહ હોય છે, પરંતુ અહીં લડાઈ વિદેશી શત્રુ સામે નહીં પરંતુ પોતાના જ દેશમાં આંતરિક છે. પોતાના જ દેશમાં રોજબરોજ સૈનિકોના મૃત્યુ જોવા ખૂબ મુશ્કેલ છે, જેનાથી સનામાં બળવા જેવી સ્થિતિ પેદા થઈ શકે છે. જો અમેરિકા બલૂચિસ્તાનને સમર્થન આપે, તો ચીન ત્યાં સંપૂર્ણપણે બ્લોક થઈ જશે, ગ્વાદર બંદર અમેરિકાને મળી શકે છે અને બલૂચિસ્તાનને આઝાદી મળી શકે છે. જોકે, હાલ અમેરિકાના હિતો પણ પાકિસ્તાન સાથે જોડાયેલા છે.
-
ચાઇના-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોરએ બલૂચોની સમસ્યાઓમાં વધારો કર્યો
વિદેશ મામલાના જાણકારનું માનવુ છે કે, પાકિસ્તાને હંમેશાં બલૂચિસ્તાનને એક વસાહત (ઓપનિવેશ) ની જેમ ગણ્યું છે અને જબરદસ્તી કબજો જાળવી રાખ્યો છે. ગેસ અને પ્રાકૃતિક સંસાધનોથી સમૃદ્ધ હોવા છતાં બલૂચ જનતા ગરીબ રહી છે. ત્યાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને પાયાની માળખાકીય સુવિધાઓનો અભાવ રહ્યો છે. ‘ચાઇના-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર’એ બલૂચોની સમસ્યાઓમાં વધુ વધારો કર્યો છે, જેનાથી અસંતોષ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે.
સામરિક મામલાના વિશેષજ્ઞ સુશાંત સરીનના મતે, બલૂચિસ્તાનમાં ભલે હથિયારબદ્ધ સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો હોય, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે હજુ સુધી કોઈ એવી એકીકૃત રાજકીય સંસ્થા નથી જેને આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા મળે. ભારત, ઇઝરાયેલ કે અફઘાનિસ્તાન હાલમાં બલૂચિસ્તાનને આઝાદ દેશ તરીકે માન્યતા આપવા જેવું પગલું નહીં ભરે; ભારત ‘પ્રતીક્ષા કરો અને જુઓ’ ની નીતિ અપનાવશે. તેમણે કહ્યું કે ભારતે વૈશ્વિક મંચો પર બલૂચોના માનવાધિકાર હનનનો મુદ્દો ઉઠાવવો જોઈએ અને માનવીય હસ્તક્ષેપ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય જનમત કેળવવો જોઈએ.
-
11 ઓગસ્ટની તૈયારીઓ અને ચીનની ચિંતાઓ
બલૂચ નેતાઓએ દુનિયાભરમાં રહેતા બલૂચ નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ 11 ઓગસ્ટે પોતાના ઘરો, બજારો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સાર્વજનિક સ્થળો પર સ્વતંત્ર બલૂચિસ્તાનનો ધ્વજ ફરકાવે અને આ દિવસને રાષ્ટ્રીય એકતા તરીકે ઉજવે. આ ઘટનાક્રમથી ચીન-પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર (CPEC) અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ગ્વાદર બંદર પર સીધી અસર પડી રહી છે. બલૂચ વિદ્રોહીઓ સતત ચીની પ્રોજેક્ટ્સને નિશાન બનાવી રહ્યા છે, જે બેઇજિંગ માટે ગળાનું હડકપ બનતું જાય છે. બલૂચિસ્તાનમાં રાજકીય કાર્યકર્તાઓ, વિદ્યાર્થીઓ અને બુદ્ધિજીવીઓનું જબરદસ્તી અપહરણ એ સૌથી મોટી માનવીય કરુણતા છે, જેના કારણે આ લડાઈ હવે માત્ર રાજકીય અધિકારોની નહીં પરંતુ બલૂચોના અસ્તિત્વની લડાઈ બની ગઈ છે.
