ભારત જેવા વિકાસશીલ રાષ્ટ્રો વિશ્વના ભાવિ વિકાસ એન્જિન બનવા માટે તૈયાર છે: પિયુષ ગોયલ
નવી દિલ્હી, 6 માર્ચ 2026: કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પિયુષ ગોયલે આજે જણાવ્યું હતું કે એક સેવા તરીકે શિક્ષણમાં ભારતની નિકાસ આવકમાં ફાળો આપવાની અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત ભારતીય શિક્ષણને બાકીના વિશ્વ સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરવાની નોંધપાત્ર ક્ષમતા છે. આજે નવી દિલ્હીમાં “વિકસિત ભારત 2047 માટે ઉચ્ચ શિક્ષણના આંતરરાષ્ટ્રીયકરણની પુનઃકલ્પના” પર વાઇસ ચાન્સેલરના કોન્ક્લેવને સંબોધતા શ્રી ગોયલે કહ્યું કે તેઓ વાઇસ ચાન્સેલરો સાથે જોડાવા માંગે છે અને ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણના ભવિષ્ય પર તેમના મંતવ્યો અને વિચારો સાંભળવા માંગે છે. તેમણે ખુશી વ્યક્ત કરી હતી કે વાણિજ્ય મંત્રાલય અને મંત્રાલય હેઠળની ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ ભારતની નિકાસ આવક તેમજ ભારતીય શિક્ષણની વૈશ્વિક પહોંચ વધારવા માટે શિક્ષણ એક સેવા તરીકે જે ક્ષમતા ધરાવે છે તેને શોધવામાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
કોન્ક્લેવમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી, વિદ્યાર્થીઓની ગતિશીલતા, નિયમનકારી માળખાં અને ડ્યુઅલ ડિગ્રી પ્રોગ્રામ્સ સહિત ઉચ્ચ શિક્ષણના આંતરરાષ્ટ્રીયકરણના મુખ્ય પાસાઓ પર વિષયવાર ચર્ચાઓ અને નિષ્ણાત સંવાદો માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું હતું. સહભાગીઓએ ભારતીય ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાની વ્યૂહરચનાઓ પર પણ વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો, જ્યારે શિક્ષણ ગતિશીલતામાં ઉભરતા વૈશ્વિક પ્રવાહોની તપાસ કરી હતી અને વિસ્તરતા વૈશ્વિક શિક્ષણ સેવા બજારમાં ભારત માટે તેની ઉપસ્થિતિ મજબૂત કરવાની તકો શોધી હતી. તેમણે કહ્યું કે વિશ્વના ભાવિ વિકાસ એન્જિન એવા દેશો હોવાની સંભાવના છે જે ઓછા વિકસિત અથવા વિકાસશીલ છે, જેમ કે ભારત. તેથી, ભારતનો અનુભવ અને એક્સપોઝર વિકસિત દેશોના વિદ્યાર્થીઓને તેમની ભાવિ કારકિર્દીમાં મદદ કરશે.
ગોયલે જણાવ્યું હતું કે તેઓ ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ્સ (FTAs) માં સેવાઓના પ્રકરણો પર વાટાઘાટો કરતી વખતે આ વલણની વધતી જતી માન્યતા જુએ છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલા નવ FTAs તમામ વિકસિત અર્થતંત્રો સાથે છે. તેમના મતે, વૈશ્વિક વેપારનો લગભગ બે તૃતીયાંશ હિસ્સો હવે ભારતના FTAs દ્વારા આવરી લેવામાં આવ્યો છે કારણ કે દેશે વધુ વિકસિત અને ઉત્ક્રાંતિ પામેલા અર્થતંત્રો સાથે જોડાણ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આ વૈશ્વિક જોડાણ પ્રત્યે ભારતના અભિગમમાં ફેરફાર દર્શાવે છે, અને નોંધ્યું કે દેશ હવે નબળી સ્થિતિ અથવા સંસ્થાનવાદી માનસિકતાથી વાટાઘાટો કરતું નથી. તેના બદલે, ભારત હવે આત્મવિશ્વાસ સાથે અને મજબૂત સ્થિતિથી વિશ્વ સાથે જોડાય છે. મંત્રીએ કહ્યું કે જો ભારત હાલમાં વૈશ્વિક વિકાસમાં આશરે 20 ટકા યોગદાન આપી રહ્યું છે અને વિકાસના એન્જિન તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, તો ભવિષ્યમાં વિશ્વભરની યુવા પેઢીઓએ ભારત જેવા દેશો સાથે કામ કરવાની વધુને વધુ જરૂર પડશે.
મંત્રીએ કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020 ના મુસદ્દા તૈયાર કરવા માટે દેશભરના શિક્ષણવિદો સાથે વ્યાપક પરામર્શ દ્વારા ભારતની શિક્ષણ પ્રણાલીમાં સુધારો કરવાનો વ્યાપક પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ નીતિ દેશ અને વિદેશના હિતધારકોના વ્યાપક પરામર્શ અને ઇનપુટ્સ પછી તૈયાર કરવામાં આવી હતી. લગભગ ત્રણ લાખ ઇનપુટ્સ અને પ્રતિસાદ પ્રાપ્ત થયા હતા, જેમાંથી દરેકને યોગ્ય મહત્વ આપવામાં આવ્યું હતું અને નીતિને અંતિમ સ્વરૂપ આપતા પહેલા કાળજીપૂર્વક વિચારણા કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે વર્ષોના વિચાર-વિમર્શ પછી ઉભરી આવેલી આ નીતિ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની કાર્યશૈલીને પ્રતિબિંબિત કરે છે. શ્રી ગોયલે કહ્યું કે આ નીતિએ શિક્ષણમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોની આકાંક્ષા રાખવા, ભારતની વધતી જતી જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા શૈક્ષણિક સંસ્થાઓનો વિસ્તાર કરવા અને વિશ્વભરના વિદ્યાર્થીઓને આકર્ષવા માટે ભારતના વિચારસરણીને વિસ્તૃત કરી છે.
મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે નીતિએ આંતરરાષ્ટ્રીય કેમ્પસને ભારતમાં આવીને સ્થાપવાની મંજૂરી આપી છે અને યુનિવર્સિટીઓને ડ્યુઅલ ડિગ્રી ઓફર કરવા માટે ભારતીય સંસ્થાઓ સાથે સહયોગ કરવા સક્ષમ બનાવી છે. તેણે સરહદ પારના વિદ્યાર્થીઓના આદાનપ્રદાનને પણ પ્રોત્સાહિત કર્યું છે જેથી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વિકસિત અને અન્ય દેશોની શિક્ષણ પ્રણાલીનો અનુભવ મેળવી શકે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ પણ ભારતની શિક્ષણ પ્રણાલીનો અનુભવ કરી શકે.
આ પણ વાંચોઃ સુરત સાયબર ક્રાઈમ બ્રાન્ચે એમપીમાં રેડ પાડીને 9 આરોપીને દબોચી લીધા
