બિહારથી ઓસ્ટ્રેલિયા મોકલાયું GI-ટેગવાળા મિથિલા મખાનાનું પ્રથમ વ્યાપારી દરિયાઈ શિપમેન્ટ

નવી દિલ્હી, 10 ઓગસ્ટ 2026: કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (APEDA) એ બિહારથી ઓસ્ટ્રેલિયા 18 મેટ્રિક ટન GI-ટેગવાળા મિથિલા મખાનાના પ્રથમ વ્યાપારી દરિયાઈ શિપમેન્ટની સુવિધા આપી છે, જે રાજ્યના મુખ્ય કૃષિ ઉત્પાદન માટે વૈશ્વિક બજારને વિસ્તૃત કરવાની અને ખેડૂતો માટે વળતરમાં સુધારો કરવાની અપેક્ષા રાખે છે. દરભંગા જિલ્લાના મખાનાના ખેડૂતો પાસેથી મેળવેલ આ કન્સાઇન્મેન્ટ, બિહટાના BIADA ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાંથી મોકલવામાં આવ્યું હતું. રાજ્યના બાગાયત નિયામક, APEDA અધિકારીઓ, નિકાસકાર અને લોજિસ્ટિક્સ ભાગીદારોના પ્રતિનિધિઓ અને મખાનાના ખેડૂતોની હાજરીમાં બિહારના કૃષિ મંત્રી વિજય કુમાર સિંહા દ્વારા આ કન્સાઇન્મેન્ટને લીલી ઝંડી આપવામાં આવી હતી.

APEDA અનુસાર, નિકાસ-લક્ષી સપ્લાય ચેઇન ખેડૂતોને પ્રવર્તમાન બજાર દરો કરતાં લગભગ 18 ટકા વધુ વળતર પ્રાપ્ત કરવામાં સક્ષમ બનાવે છે, જે ખેડૂતોની આવક સુધારવા માટે સીધા આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર જોડાણોની સંભાવનાને પ્રકાશિત કરે છે. આ કન્સાઇન્મેન્ટ NIAD ગ્રીન દ્વારા નિકાસ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં જીતબન સપ્લાય ચેઇન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ કરવામાં આવ્યો હતો, જે APEDA ની BHARATI (ભારતનું હબ ફોર એગ્રીટેક, રેઝિલિયન્સ, એડવાન્સમેન્ટ અને ઇન્ક્યુબેશન ફોર એક્સપોર્ટ ઇનોવેશન) પહેલ હેઠળ સપોર્ટેડ સ્ટાર્ટઅપ છે.

આ શિપમેન્ટમાં પ્રીમિયમ-ગુણવત્તાવાળા કાચા GI-ટેગવાળા મિથિલા મખાનાનો સમાવેશ થતો હતો જે દરભંગાના ખેડૂતો પાસેથી સીધા મેળવવામાં આવ્યો હતો અને બિહતામાં BIADA ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં પેક કરવામાં આવ્યો હતો. ફ્લેગ ઓફ સમારોહમાં બોલતા, સિંહાએ કહ્યું કે મખાના બિહારની ઓળખનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં રાજ્ય-આધારિત નિકાસકારોની વધુ ભાગીદારી ખેડૂતોને વધુ સારા ભાવ મેળવવામાં મદદ કરી શકે છે. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે ગુણવત્તાના ધોરણો જાળવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો અને કહ્યું કે બિહાર સરકાર ખેડૂતો, પ્રોસેસર્સ અને નિકાસકારોને ટેકો આપીને મખાના મૂલ્ય શૃંખલાને મજબૂત બનાવવા માટે કામ કરી રહી છે.

• મખાના નિકાસને પ્રોત્સાહન

સિંહાએ એમ પણ કહ્યું કે ફોરી સમુદાયને સતત સમર્થન આપવામાં આવશે, જેમની પરંપરાગત કુશળતા મખાના પ્રક્રિયામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેમણે ઓસ્ટ્રેલિયામાં GI-ટેગવાળા મિથિલા મખાનાના પ્રથમ દરિયાઈ શિપમેન્ટને બિહારના કૃષિ ઉત્પાદનોની વધતી જતી આંતરરાષ્ટ્રીય માંગ અને ખેડૂતો અને નિકાસકારો માટે બજારોના વિસ્તરણની તકનું પ્રતિબિંબ ગણાવ્યું. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળના APEDA એ બિહાર સરકારના કૃષિ વિભાગ સાથે મળીને શિપમેન્ટને સરળ બનાવ્યું. સત્તામંડળ ક્ષમતા નિર્માણ, બજાર વિકાસ પહેલ, નિકાસ સુવિધા અને હિસ્સેદારોની ભાગીદારી દ્વારા મખાના નિકાસને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે. APEDA એ ઓસ્ટ્રેલિયામાં શિપમેન્ટને સક્ષમ બનાવવા માટે બજાર-પ્રવેશ સુવિધા અને સંકલન સાથે નિકાસકારને પણ ટેકો આપ્યો.

ભારતના મખાના ઉત્પાદનમાં બિહારનો હિસ્સો લગભગ 85 ટકા છે. મખાના માટે એક અલગ હાર્મોનાઇઝ્ડ સિસ્ટમ (HS) કોડ જુલાઈ 2025 માં ફાઇનાન્સ બિલ, 2025 હેઠળ અમલમાં આવ્યો, જેનો હેતુ કોમોડિટીના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારનું વધુ સચોટ ટ્રેકિંગ સક્ષમ બનાવવાનો હતો. ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન, ભારતે ૭,૦૦૦ મેટ્રિક ટનથી વધુ મખાના અને મૂલ્યવર્ધિત મખાના ઉત્પાદનોની નિકાસ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, મધ્ય પૂર્વ અને આફ્રિકા સહિત ૨૦ થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થળોએ કરી હતી. APEDA એ જણાવ્યું હતું કે તે ભારતીય કૃષિ ઉત્પાદનોની વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા અને ખેડૂતો માટે ટકાઉ નિકાસ-આધારિત તકો બનાવવા માટે રાજ્ય સરકારો, નિકાસકારો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPOs), ખેડૂત ઉત્પાદક કંપનીઓ (FPCs) અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે કામ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.