સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે ભારતને અદ્યતન ટેકનોલોજીનો માત્ર ઉપયોગકર્તા જ નહીં, પરંતુ નિર્ણાયક ક્ષેત્રોમાં ડેવલપર, ઇનોવેટર અને વૈશ્વિક અગ્રણી બનાવવાનું આહ્વાન કર્યું છે અને સંરક્ષણ સજ્જતા તથા આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે દેશની નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ટેસ્ટિંગ (NDT) ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. 15 નવેમ્બર, 2026ના રોજ નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ઇવેલ્યુએશન એન્ડ એનેબલિંગ ટેકનોલોજીસ પર 36મી વાર્ષિક કોન્ફરન્સ અને એરોસ્પેસમાં નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ટેસ્ટિંગ પર 15માં આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસંવાદને વર્ચ્યુઅલ રીતે સંબોધતા, તેમણે અદ્યતન નિરીક્ષણ ટેકનોલોજીમાં સ્વદેશી ક્ષમતાઓ વિકસાવવા, સતત ગુણવત્તા ખાતરી પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવા અને ખાસ કરીને વ્યૂહાત્મક એપ્લિકેશનોમાં પરીક્ષણ પરિણામોની ચોકસાઈ, વિશ્વસનીયતા અને અખંડિતતા સુનિશ્ચિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વ્યૂહાત્મક એપ્લિકેશનોમાં પરીક્ષણ પરિણામોની અખંડિતતા સાથે કોઈ બાંધછોડ થઈ શકે નહીં.
“આપણે અદ્યતન નિરીક્ષણ ટેકનોલોજી, વિશિષ્ટ સેન્સર્સ, મૂલ્યાંકન સાધનો અને સંબંધિત સોફ્ટવેરમાં આપણી સ્વદેશી ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવી જોઈએ. ટેકનોલોજીકલ નિર્ભરતા ઘટાડવા અને નિર્ણાયક સંરક્ષણ પુરવઠા શૃંખલાઓને સુરક્ષિત કરવા માટે આ ક્ષેત્રોમાં ઘરેલું ક્ષમતાઓ વિકસાવવી આવશ્યક છે. આપણે સમગ્ર સંરક્ષણ ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમમાં સતત ગુણવત્તા ખાતરી પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો, ખાનગી ઉત્પાદકો, સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને MSMEs આ પ્રયાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આપણે સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે નિરીક્ષણના પરિણામો સચોટ, વિશ્વસનીય અને ટ્રેસેબલ હોય, અને તે મજબૂત પ્રક્રિયાઓ તથા યોગ્ય ધોરણો પર આધારિત હોય અને ત્યારબાદ લાયકાત ધરાવતા વ્યાવસાયિકો દ્વારા તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે,” તેમ સંરક્ષણ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું.
રાજનાથ સિંહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે NDT ટેકનોલોજી સામગ્રી, ઘટકો અને માળખાને કોઈપણ નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના તેમની અખંડિતતાની તપાસ કરવા સક્ષમ બનાવે છે. આ ખ્યાલને સ્પષ્ટ કરતા તેમણે કહ્યું કે જે રીતે અલ્ટ્રાસાઉન્ડ અને એક્સ-રે સર્જિકલ હસ્તક્ષેપ વિના માનવ શરીરની તપાસ કરવામાં મદદ કરે છે, તેવી જ રીતે NDT તકનીકો નિર્ણાયક ઘટકોને ખોલ્યા વિના કે નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના તેમાં રહેલી આંતરિક ખામીઓને શોધવામાં સક્ષમ બનાવે છે.
સંરક્ષણ મંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું હતું કે જેમ-જેમ ભારતીય સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ વધુને વધુ અત્યાધુનિક બની રહી છે, તેમ-તેમ દરેક નિર્ણાયક સામગ્રી, ઘટક, એસેમ્બલી અને ઉત્પાદન પ્રક્રિયાએ ગુણવત્તા અને વિશ્વસનીયતાના ઉચ્ચતમ ધોરણોને પૂર્ણ કરવા જ જોઈએ. છુપાયેલી ખામીઓ ઓપરેશનલ ઉપલબ્ધતાને અસર કરી શકે છે, જાળવણીની જરૂરિયાતો વધારી શકે છે, સાધનોની સેવા અવધિ ઘટાડી શકે છે અને ગંભીર પરિસ્થિતિઓમાં મિશનની સફળતાને જોખમમાં મૂકી શકે છે. આપણે માત્ર ખામીઓને ઓળખવાની સંસ્કૃતિથી આગળ વધીને ઉત્પાદન પ્રક્રિયાના દરેક તબક્કે ગુણવત્તાનો સમાવેશ કરીને તેને સક્રિયપણે અટકાવવા તરફ આગળ વધવાની જરૂર છે.
