નવી દિલ્હી, 03 ઓક્ટોબર 2026: ICCએ પુરુષો અને મહિલાઓ એમ બંને પ્રકારની ક્રિકેટને લાગુ પડતા કેટલાક નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ત્રણેય ફોર્મેટમાં એકરૂપતા જાળવવી, રમતની ગતિમાં સુધારો કરવો અને નિયમોમાં રહેલી અસ્પષ્ટતાઓને દૂર કરવાનો છે. જોકે, 1 ઓક્ટોબર પહેલાં શરૂ થઈ ગયેલી શ્રેણીની મેચો જૂના નિયમો મુજબ જ રમાતી રહેશે.
નવા નિયમોમાં સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચનારો નિયમ સમયનો બગાડ અટકાવવા માટેનો છે, જેમાં રનની પેનલ્ટીની જોગવાઈ છે. આ ઉપરાંત, નિયમોમાં ‘ઓવરથ્રો’નો સમાવેશ થાય છે, કેચ સંબંધિત પરિસ્થિતિઓ અંગે સ્પષ્ટતા આપવામાં આવી છે અને બપોરના સમયે રમાતી ટેસ્ટ મેચોમાં ‘પિંક બોલ’ના ઉપયોગનું પરીક્ષણ પણ સામેલ છે. ચાલો, અમે તમને આ નવા નિયમો વિશે 10 મુદ્દાઓમાં સમજાવીએ.
સમય બગાડવા બદલ દંડ
બેટ્સમેનો દ્વારા થતો સમયનો બગાડ રોકવા માટે દાખલ કરવામાં આવેલો નિયમ સૌથી વધુ ચર્ચા જગાવી રહ્યો છે. આ નવા નિયમ હેઠળ, બેટ્સમેને નિર્ધારિત સમયની અંદર બોલનો સામનો કરવા માટે તૈયાર રહેવું પડે છે. જોકે, તેના માટે તરત જ દંડ ફટકારવામાં આવશે નહીં; તેના બદલે, પ્રથમ વખત નિયમ ભંગ કરવા બદલ ચેતવણી આપવામાં આવશે અને બીજી વખત ભંગ કરવા બદલ અંતિમ ચેતવણી આપવામાં આવશે.
જો બેટર ત્રીજી વખત આ નિયમનો ભંગ કરે, તો ફિલ્ડિંગ કરતી ટીમને 5 પેનલ્ટી રન આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ, ત્યારપછીના દરેક ભંગ બદલ વિરોધી ટીમને 5 પેનલ્ટી રન મળશે. આનો ઉદ્દેશ્ય મેચ સમયસર પૂર્ણ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવાનો અને બિનજરૂરી વિલંબને રોકવાનો છે.
મહિલા ક્રિકેટમાં બોલ અંગેના નિયમો
મહિલા આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ માટે બોલના કદ અને વજન અંગે પણ કડક નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. મહિલા ક્રિકેટમાં, બોલનું વજન 142 થી 149 ગ્રામની વચ્ચે અને તેનો પરિઘ 21.5 થી 22 સેન્ટિમીટર હોવો આવશ્યક છે.
‘ઓવરથ્રો’ (overthrow) ના નિયમ અંગે સ્પષ્ટતા
‘ઓવરથ્રો’ (overthrow) ની વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે; ખાસ કરીને, હવે તેનો અર્થ એવી ઘટના છે જેમાં ફિલ્ડર રન રોકવાના અથવા બેટરને રન-આઉટ કરવાના પ્રયાસરૂપે સ્ટમ્પ તરફ બોલ ફેંકે છે.
ભલે ફિલ્ડર બોલને રોકવાનો પ્રયાસ કરતો હોય કે સાથી ખેલાડીને પાસ કરવાનો, ‘મિસફિલ્ડિંગ’ને ‘ઓવરથ્રો’ તરીકે ગણવામાં આવશે નહીં.
બોલને ક્યારે સ્થિર માનવામાં આવશે?
હવે, બોલ સંપૂર્ણપણે સ્થિર સ્થિતિમાં છે તેમ માનવા માટે, તેનું બોલર કે વિકેટકીપરના હાથમાં હોવું જરૂરી રહેશે નહીં; રસાકસીભરી સ્પર્ધાઓ માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ નિયમ છે. બોલ સ્થિર થયો છે કે નહીં તે નક્કી કરવાની વધુ સત્તા હવે અમ્પાયરો પાસે હશે.
સ્ટમ્પિંગ કે રન-આઉટ માટે, ફિલ્ડરનું બોલ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હોવું જરૂરી
નવા નિયમોમાંનો એક નિયમ બોલ પરના નિયંત્રણને લગતો છે. સ્ટમ્પિંગ કે રન-આઉટ વખતે ફિલ્ડરનું બોલ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હોવું આવશ્યક છે; જો સ્ટમ્પને વાગતા પહેલાં બોલ માત્ર ફિલ્ડરને સ્પર્શીને નીકળી જાય, તો એવું માનવામાં આવશે કે ફિલ્ડરનું બોલ પર નિયંત્રણ નહોતું.
બપોરની ટેસ્ટ મેચમાં ગુલાબી બોલ
દિવસ દરમિયાન રમાતી ટેસ્ટ મેચોમાં વપરાતા બોલ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે ટીમો દિવસની ટેસ્ટ મેચોમાં પ્રાયોગિક ધોરણે ગુલાબી બોલનો ઉપયોગ કરી શકશે. આનો ઉદ્દેશ્ય અપૂરતા પ્રકાશને કારણે મેચો વહેલી સમાપ્ત થતી અટકાવવાનો છે. જોકે, આ માટે બંને ટીમોની સંમતિ જરૂરી રહેશે.
દિવસની રમત વિકેટ પડવા પર સમાપ્ત થશે નહીં
આ ફેરફાર ટેસ્ટ મેચમાં દિવસની રમતના અંતિમ ઓવર સાથે સંબંધિત છે. વર્તમાન નિયમો હેઠળ, જો અંતિમ ઓવર દરમિયાન વિકેટ પડે, તો દિવસની રમત સમાપ્ત જાહેર કરવામાં આવે છે; જોકે, નવા નિયમ મુજબ, વિકેટ પડે તો પણ સંપૂર્ણ ઓવર પૂરી કરવામાં આવશે.
T20 ઇનિંગ્સ બ્રેકની અવધિ નક્કી કરવામાં આવી
T20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચોમાં ઇનિંગ્સ વચ્ચેના વિરામનો સમયગાળો હવે 15 મિનિટ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, મેચ દરમિયાન સમયનો વ્યય થાય તો આ વિરામ ઘટાડીને 10 મિનિટ કરવામાં આવી શકે છે.
ડ્રિંક્સ બ્રેક દરમિયાન મુખ્ય કોચના મેદાન પર આવવા અંગેના નિયમો.
હવે, ODI અને T20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચોમાં નિર્ધારિત ‘ડ્રિંક્સ બ્રેક’ (પીણાં માટેના વિરામ) દરમિયાન મુખ્ય કોચ અથવા તેમના નિયુક્ત પ્રતિનિધિને મેદાન પર આવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
વાઈડ બોલ અંગેના નિયમો
શરૂઆતમાં પ્રાયોગિક ધોરણે અમલમાં મૂકવામાં આવેલો સુધારેલો ‘વાઈડ-બોલ’ નિયમ હવે ODI અને T20I મેચોની રમતની શરતોમાં કાયમી ધોરણે સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. બોલ ફેંકતી વખતે બેટરના પગની સ્થિતિના આધારે ‘વાઈડ’ નક્કી કરવામાં આવશે, પછી ભલે બેટર ત્યારબાદ ‘ઓફ-સાઇડ’ તરફ ખસે.
