મેરીટાઇમ ઇન્શ્યોરન્સ કવરેજની સુવિધા માટે ભારત મેરીટાઇમ ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ બનાવવાની દરખાસ્તને મંજૂરી
નવી દિલ્હી, 18 એપ્રિલ 2026: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે આજે સતત મેરીટાઇમ ઇન્શ્યોરન્સ કવરેજની સુવિધા માટે 12,980 કરોડ રૂપિયાની સોવરિન ગેરંટી સાથે સ્થાનિક વીમા પૂલ, એટલે કે ‘ભારત મેરીટાઇમ ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ’ (BMI પૂલ) બનાવવાની દરખાસ્તને મંજૂરી આપી છે. આ પૂલ સુનિશ્ચિત કરે છે કે ભારતીય વ્યાપાર કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય મૂળથી ભારતીય બંદરો અને તેનાથી ઉલટું કાર્ગો લઈ જતા જહાજો માટે સસ્તું વીમો મેળવવાનું ચાલુ રાખે, ભલે તે અસ્થિર મેરીટાઇમ કોરિડોરમાંથી પસાર થતા હોય.
વધતી જતી વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતા સાથે, મેરીટાઇમ વ્યાપાર કાર્ગો અને જહાજો માટે નુકસાનના વધતા જોખમથી પ્રભાવિત થયો છે, પરિણામે વીમા ખર્ચમાં વધારો થયો છે અને વીમાની સતત ઉપલબ્ધતામાં અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે. વધુમાં, ઓઇલ પોલ્યુશન લાયબિલિટી, રેક રિમૂવલ, કાર્ગો ડેમેજ, ક્રૂ ઇન્જરી અને રિપેટ્રિએશન, કોલિઝન લાયબિલિટીઝ વગેરે જેવી થર્ડ પાર્ટી જવાબદારીઓને આવરી લેતા પી એન્ડ આઈ વીમા માટે ઇન્ટરનેશનલ ગ્રુપ ઓફ પ્રોટેક્શન એન્ડ ઇન્ડેમ્નિટી ક્લબ પર ભારતીય જહાજોની ખૂબ જ નિર્ભરતા છે. તે મુજબ, પ્રતિબંધોને કારણે અથવા ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે કવરેજ પાછું ખેંચવાના કિસ્સામાં વ્યાપારની સાર્વભૌમત્વ અને સાતત્ય જાળવવા માટે સ્થાનિક મેરીટાઇમ જોખમને આવરી લેતા પૂલની જરૂર હતી.
-
ડોમેસ્ટિક ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ વૈશ્વિક અસ્થિરતા, ભૌગોલિક રાજકીય અસ્થિરતાને સંબોધિત કરે છે અને ભારતીય જહાજોની બાહ્ય ઇન્શ્યોરન્સ નિર્ભરતા ઘટાડે છે
ઉપરોક્ત પૃષ્ઠભૂમિમાં, સરકારે સોવરિન ગેરંટી દ્વારા સમર્થિત ભારતીય ફ્લેગ ધરાવતા અથવા નિયંત્રિત જહાજો અથવા ભારત આવતા કે ભારતથી ઉપડતા જહાજો માટે ‘ભારત મેરીટાઇમ ઇન્શ્યોરન્સ પૂલ’ (BMI પૂલ) ની રચનાને મંજૂરી આપી છે. આ પૂલ હલ એન્ડ મશીનરી, કાર્ગો, પી એન્ડ આઈ અને વોર રિસ્ક જેવા તમામ મેરીટાઇમ જોખમોને આવરી લેશે.
પોલિસીઓ એવા વીમાધારકો દ્વારા જારી કરવામાં આવશે જેઓ પૂલના સભ્યો છે, જે પૂલની સંયુક્ત અંડરરાઈટિંગ ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરશે, જે લગભગ 950 કરોડ રૂપિયા હશે. આ પૂલ ભારતીય શિપિંગ પરિસ્થિતિઓ અને નિયમનકારી જરૂરિયાતોને અનુરૂપ સ્થાનિક સ્તરે લાયબિલિટી ઇન્શ્યોરન્સનું સંચાલન કરવામાં, ભારતની અંદર વિશેષ મરીન અંડરરાઈટિંગ, ક્લેમ મેનેજમેન્ટ અને કાનૂની નિપુણતા વિકસાવવામાં મદદ કરશે.
વધુમાં, આ પૂલ માટે રચાયેલી ગવર્નિંગ બોડી પૂલની રચના અને કામગીરી પર દેખરેખ રાખશે. સૂચિત સ્થાનિક વીમા સંસ્થાને સોવરિન ગેરંટી પૂરી પાડવા પાછળનું તર્ક આત્મનિર્ભરતા મજબૂત કરવા, પ્રતિબંધો સામે સ્થિતિસ્થાપકતા અને વધુ સાર્વભૌમ નિયંત્રણ સુનિશ્ચિત કરવાના ઉદ્દેશ્યોમાં રહેલું છે.
