ભારત સહિત દુનિયામાં માઈક્રોસોફ્ટ ખોરવાયું, સાયબર એટેક કે પછી ટેકનિકલ ખામી?

માઈક્રોસોફ્ટ આઉટેજની અસર ભારતીય એરલાઇન્સ પર; સ્પાઈસજેટે દિલ્હીથી ત્રણ ફ્લાઈટ્સ રદ કરી

રિવોઈ ન્યૂઝ, 13 નવેમ્બર, 2026 – Microsoft માઈક્રોસોફ્ટની દુનિયાભરમાં ચાલી રહેલી મોટી આઉટેજને કારણે ભારત સહિત દુનિયામાં કરોડો લોકોને અસર થઈ છે. કંપનીનું કહેવું છે કે કેટલાક સર્વર હવે સ્ટેબલ થઈ રહ્યા છે અને યુઝર્સને ‘ધીમે-ધીમે રિકવરી’ દેખાઈ રહી છે, પરંતુ Outlook, Teams અને Microsoft 365 જેવી ઘણી સર્વિસીસ પર અસર હજુ પણ યથાવત છે. માઈક્રોસોફ્ટે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આ કોઈ સાયબર હુમલો નહોતો, પરંતુ કંપનીના પોતાના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં સર્જાયેલી એક ટેકનિકલ ખામી હતી, જેના કારણે દુનિયાભરના લાખો પ્રોફેશનલ્સનું કામ ઠપ થઈ ગયું.

માઈક્રોસોફ્ટ સાથે શું થયું?
અમેરિકન સમય અનુસાર 12 નવેમ્બર 2026ની બપોરથી માઈક્રોસોફ્ટની ઘણી સર્વિસીસ એક પછી એક ફેલ થવા લાગી. ડાઉનડિટેક્ટર પર અચાનક રિપોર્ટ્સનો વંટોળ ઊભો થયો. માત્ર એક જ કલાકની અંદર 74 દેશો અને પ્રદેશોમાંથી ફરિયાદો નોંધાઈ.

Outlook માટેના રિપોર્ટ્સ 1,38,000 સુધી પહોંચી ગયા, જે સામાન્ય દિવસોની સરખામણીમાં બે હજાર ગણા વધારે હતા. એટલે કે આ કોઈ નાની-મોટી ગરબડ નહોતી, પરંતુ એક એવું બ્લેકઆઉટ હતું જેણે ઓફિસના ઈમેલથી લઈને મીટિંગ્સ અને ક્લાઉડ ડૉક્યુમેન્ટ્સ સુધી બધું જ ઠપ કરી દીધું.

ભારત અને દુનિયા પર શું અસર પડી?

ભારતમાં પણ તેની અસર સ્પષ્ટ જોવા મળી. દેશના ઘણા IT પ્રોફેશનલ્સ, કોર્પોરેટ ઓફિસો અને સ્ટાર્ટઅપ્સે સવારના વર્કિંગ અવર્સમાં મુશ્કેલીઓ રિપોર્ટ કરી. Downdetector પર ભારતથી પણ રિપોર્ટ્સમાં અચાનક ઉછાળો આવ્યો હતો.

માઈક્રોસોફ્ટના આઉટેજની અસર હવે ભારતમાં એરલાઇન સેવાઓ પર પણ સ્પષ્ટપણે દેખાવા લાગી છે. સ્પાઈસજેટે દિલ્હીથી ઉપડતી પોતાની ત્રણ ફ્લાઈટ્સ રદ કરી દીધી છે. જોકે, અન્ય એરલાઇન્સમાં હજુ સુધી આવી કોઈ ગંભીર સમસ્યા સામે આવી નથી, પરંતુ તેમણે મુસાફરોને એરપોર્ટ જતા પહેલા પોતપોતાની ફ્લાઈટ્સનું સ્ટેટસ અગાઉથી જ ચકાસી લેવાની સલાહ આપી છે.

માઈક્રોસોફ્ટમાં સર્જાયેલી તકનીકી ખામીના કારણે સ્પાઈસજેટે શુક્રવારે સવારે દિલ્હીથી ઉપડતી ત્રણ ફ્લાઈટ્સ રદ કરી છે. જેમાં દિલ્હીથી પુણે, દિલ્હીથી લેહ અને દિલ્હીથી મુંબઈ જતી ફ્લાઈટ્સનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, સ્પાઈસજેટની અન્ય બે ફ્લાઈટ્સ (દિલ્હીથી દરભંગા અને દિલ્હીથી મુંબઈ) મોડાથી રવાના થઈ હતી.

એર ઇન્ડિયાએ શું કહ્યું?

આ દરમિયાન, એર ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું છે કે તે માઈક્રોસોફ્ટ આઉટેજ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહી છે અને તેની ફ્લાઈટ સેવાઓ પર તેની કોઈ અસર થઈ નથી. એરલાઇને એમ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેના કોમ્યુનિકેશન માધ્યમો સામાન્ય રીતે કામ કરી રહ્યા છે.

એર ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું કે મુસાફરોના ઈમેલ કોઈ પણ અડચણ વગર સમયસર મળતા રહે, તે માટે ઈમેલ ટ્રાફિકને અસ્થાયી રૂપે બીજા રસ્તે (રીરુટ) ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યો છે. સાથે જ, કંપનીએ દાવો કર્યો છે કે તે નિર્ધારિત 24 કલાકના સમયગાળાની અંદર જ ઈમેલના જવાબો આપી રહી છે.

મુસાફરોને ફ્લાઈટ સ્ટેટસ ચેક કરવાની સલાહ

વિવિધ એરલાઇન્સ અને હવાઈ મથકો દ્વારા જારી કરાયેલા અપડેટ્સ મુજબ, મુસાફરોને ખાસ સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ એરપોર્ટ માટે નીકળતા પહેલા પોતાની ફ્લાઈટની સ્થિતિ (ફ્લાઈટ સ્ટેટસ) ચોક્કસ તપાસી લે.

માઈક્રોસોફ્ટ આઉટેજને ધ્યાનમાં રાખીને ઇન્ડિગો અને આકાશા એરમાં પણ મુસાફરો માટે એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી છે, જેમાં તેમને ફ્લાઈટ સાથે જોડાયેલી માહિતી અને અપડેટ્સ પર સતત નજર રાખવા માટે જણાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, દિલ્હી એરપોર્ટ દ્વારા પણ મુસાફરો માટે એક વિશેષ એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી છે.

શું ખરેખર ટ્રાફિક નહીં, સર્વર ફેલ થયા?
શરૂઆતમાં માઈક્રોસોફ્ટે કહ્યું હતું કે કદાચ યુઝર્સનો ટ્રાફિક અચાનક ખૂબ વધી ગયો છે, પરંતુ બાદમાં કંપનીએ ખુદ આ થિયરીને ફગાવી દીધી. માઈક્રોસોફ્ટના જણાવ્યા મુજબ, ‘ટ્રાફિક વધવાથી નહીં, પરંતુ મોટી સંખ્યામાં સર્વર અચાનક અનએવેલેબલ થઈ જવાને કારણે’ સમસ્યા સર્જાઈ હતી.

માઈક્રોસોફ્ટના ઓટોમેટેડ ‘સર્વર હેલ્થ ચેક’ સિસ્ટમમાં ખામી સર્જાઈ હતી. આ ચેક્સ એ જોար માટે હોય છે કે સર્વર યોગ્ય રીતે કામ કરી રહ્યા છે કે નહીં. જ્યારે આ ચેક્સ ફેલ થવા લાગ્યા, ત્યારે સર્વર્સ જાતે જ પોતાને અનએવેલેબલ માર્ક કરવા લાગ્યા અને સર્વિસની બહાર થઈ ગયા. જે સર્વર બચ્યા, તેમના પર અચાનક એટલો લોડ આવી ગયો કે તેઓ પણ લથડિયા ખાવા લાગ્યા.

એક વધુ મહત્વનો ટ્વિસ્ટ એ આવ્યો કે મલેશિયાની નેશનલ સાયબર સિક્યુરિટી એજન્સી (NACSA) એ પોતાની તપાસમાં જણાવ્યું કે આ ગરબડ માઈક્રોસોફ્ટની Azure ક્લાઉડ સર્વિસના એક ‘કોન્ફિગરેશન ચેન્જ’ને કારણે થઈ હતી. માઈક્રોસોફ્ટે પણ એ સ્વીકાર્યું કે તેણે પર્ફોર્મન્સ વધારવા માટે કોઈ ફેરફાર કર્યો હતો, પરંતુ તે અપેક્ષા મુજબ કામ ન કરી શક્યો.

શું આ સાયબર હુમલો હતો કે નહીં?
માઈક્રોસોફ્ટે કહ્યું છે કે આ વાતનો ‘કોઈ સંકેત નથી’ કે આ સાયબર હુમલો હતો. કંપનીએ તેને પોતાના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની અંદરની ટેકનિકલ ખામી ગણાવી છે. જો કે, આ આઉટેજની અસર માત્ર માઈક્રોસોફ્ટ પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી.

આ OpenAI અને Anthropic જેવી AI કંપનીઓના કનેક્ટિવિટી કોમ્પોનેન્ટ્સ સુધી પણ પહોંચી ગયું, જે માઈક્રોસોફ્ટના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ઉપયોગ કરે છે. કેટલાક યુઝર્સે AWS અને Google Cloud પર પણ મુશ્કેલી જણાવી, પરંતુ તે બંને કંપનીઓએ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે તેમનું ક્લાઉડ બરાબર છે. મુશ્કેલી ફક્ત ‘બાહ્ય નેટવર્ક ડિસ્ટર્બન્સ’ને કારણે હતી.

રિકવરી પ્રક્રિયા ક્યાં સુધી પહોંચી છે?
માઈક્રોસોફ્ટ સતત સર્વર્સને રીસ્ટार्ट કરી રહ્યું છે અને ટ્રાફિકને બીજા રસ્તાઓ પર મોકલી રહ્યું છે. કંપનીએ કહ્યું છે કે તેણે પરિસ્થિતિ વધુ બગડે નહીં તે માટે ‘તમામ નવા ડિપ્લોયમેન્ટ્સને અસ્થાયી રૂપે અટકાવી દીધા છે’. ગુરુવારે મોડી રાત્રે કેટલાક સર્વર સ્થિર થવા લાગ્યા અને ‘મર્યાદિત રિકવરી’ જોવા મળી.

13 નવેમ્બર 2026 ની સવાર સુધી પણ કેટલાક રીઝન્સમાં સર્વિસ સંપૂર્ણપણે બહાલ થઈ ન હતી. માઈક્રોસોફ્ટે હજુ સુધી રિકવરીનો કોઈ ચોક્કસ ETA (અનુમાનિત સમય) આપ્યો નથી.

યુઝર માટે શું અર્થ છે?
જો તમારા Outlook કે Teams માં હજુ પણ મુશ્કેલી આવી રહી છે, તો સૌથી પહેલા પોતાનું રાઉટર કે લેપટોપ બંધ-ચાલુ કરીને પરેશાન ન થાઓ. ગરબડ તમારા ઈન્ટરનેટમાં નહીં, માઈક્રોસોફ્ટના સર્વરમાં છે. માઈક્રોસોફ્ટના 365 Status પેજ અને સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ્સ પર સતત અપડેટ્સ આવી રહ્યા છે.

કંપનીનું कहना છે કે જેમ-જેમ સર્વર બહાલ થઈ રહ્યા છે, તેમ-તેમ સર્વિસીસ ધીમે-ધીમે સામાન્ય થઈ રહી છે. હાલ પૂરતું, જરૂરી કામ માટે વૈકલ્પિક ઈમેલ કે કોમ્યુનિકેશન ટૂલનો ઉપયોગ કરવો સમજદારીભર્યું રહેશે, જ્યાં સુધી માઈક્રોસોફ્ટ કોઈ સત્તાવાર ‘ઓલ ક્લિયર’ જાહેર ન કરી દે.

♦ રિવોઈમાં પ્રકાશિત થતા વિશેષ લેખ તેમજ સમાચારો વિશે તમારો અભિપ્રાય જરૂર આપો – ઈમેલઃ [email protected] ♦