ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યાપારિક સંબંધોમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને સકારાત્મક વળાંક આવ્યો છે. હવે અમેરિકન બજારમાં ભારતીય સામાનને અન્ય હરીફ દેશોની સરખામણીએ વિશેષ પ્રાથમિકતા (તરજીહ) મળશે, જેના ભાગરૂપે ભારતીય ઉત્પાદનો પર અન્ય દેશોની તુલનામાં ઓછો આયાત શુલ્ક (ટેરિફ) લાદવામાં આવશે. ઇજિપ્તની રાજધાની કૈરોની બે દિવસીય મુલાકાતે ગયેલા કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે રવિવારે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં આ મહત્વપૂર્ણ જાણકારી આપી હતી.
કેન્દ્રીય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે થોડા મહિના પહેલા જ આ મુદ્દે સહમતિ સધાઈ ચૂકી હતી. બંને નેતાઓએ વ્યાપક વ્યાપાર કરારની રૂપરેખા અંગે પણ જાહેરાત કરી હતી, જેમાં એ બાબત નક્કી થઈ હતી કે ભારતને અમેરિકન બજારમાં પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી દેશોની સરખામણીએ ઓછા શુલ્ક સાથે વેપાર કરવાની તક મળશે.
ભારત અને અમેરિકાએ ગત ફેબ્રુઆરી મહિનામાં દ્વિપક્ષીય વ્યાપાર કરાર (BTA)ના પ્રથમ તબક્કાની રૂપરેખાને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું હતું. આ કરાર પર અગાઉ જ હસ્તાક્ષર થવાની અપેક્ષા હતી, પરંતુ અમેરિકાની ટેરિફ નીતિમાં ફેરફારને કારણે વાતચીત આગળ વધારવી પડી હતી. તાજેતરમાં અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના પારસ્પરિક શુલ્ક (રેસિપ્રોકલ ટેરિફ)ને રદ કરી દીધા બાદ અમેરિકા ટ્રેડ એક્ટની જોગવાઈઓ હેઠળ નવા ટેરિફ માળખાના વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે. બંને દેશો ચાલુ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં કરારના પ્રથમ તબક્કાને પૂર્ણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, અને અંતિમ ટેરિફ વ્યવસ્થા નક્કી થયા બાદ ભારતીય નિકાસકારોને તેનો મોટો ફાયદો થવાની પૂરી શક્યતા છે.
બીજી તરફ, પોતાના ઇજિપ્ત પ્રવાસ અંગે વાત કરતાં પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને ઇજિપ્તની અર્થવ્યવસ્થા એકબીજાની હરીફ નહીં, પરંતુ પૂરક છે. ઇજિપ્તની અનેક જરૂરિયાતો ભારત પૂરી કરી શકે છે અને ભારત પણ ઇજિપ્ત પાસેથી જરૂરી ચીજવસ્તુઓ આયાત કરી શકે છે. બંને દેશો વચ્ચે સ્ટાર્ટઅપ, રિસર્ચ, શિક્ષણ અને સેવા ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવા અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ છે.
ગોયલે ઉમેર્યું હતું કે, આફ્રિકા સાથે ભારતના સંબંધો મજબૂત કરવામાં ઇજિપ્ત ‘પ્રવેશદ્વાર’ તરીકે અત્યંત મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આ પ્રવાસ દરમિયાન ઇજિપ્તના વડાપ્રધાન અને સમકક્ષ મંત્રીઓ સાથેની બેઠકો ઉપરાંત બંને દેશોના ઉદ્યોગપતિઓ વચ્ચે પણ મુલાકાતો થઈ રહી છે. ઇજિપ્તના એક મોટા બિઝનેસ ગ્રુપે ભારતમાં શિક્ષણ અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ સહિત 7 થી 8 ક્ષેત્રોમાં રોકાણ કરવા માટે ઊંડો રસ દાખવ્યો છે, જેનાથી આગામી સમયમાં બંને દેશોની આર્થિક ભાગીદારી વધુ મજબૂત બનશે.








